web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

Siguria e jashtme dhe e brendshme e kanë një kosto: Vendet duhet të paguajnë, përndryshe do ta pësojnë

4 Tetor 2023, 21:32, Blog Edward Lucas

Siguria e jashtme dhe e brendshme e kanë një kosto: Vendet duhet

Evropianët u tallën kur Donald Trump i quajti ata “keqbërës” në lidhje me kontributet e tyre të pamjaftueshme në NATO. Ajo deklaratë e fortë bëri që Aleanca Atlantike, e bazuar përgjatë shumë dekadave tek vlerat e shenjta dhe sakrificat e përbashkëta, të tingëllonte si një bandë që ofron mbrojtje në këmbim të pagesës.

Por presidenti i mëparshëm (dhe ndoshta ai i ardhshëm) i SHBA-së kishte të drejtë në një pikë. Siguria kombëtare është si një policë sigurimi: për rreziqet që nuk mund t’i përballojmë, ai që paguan pak kursen shumë. Por kështu edhe garancitë. Dhe garantimi i sigurisë kombëtare është një marrëveshje e mirë për evropianët.

Amerikanët po e udhëheqin aleancën dhe kujdesen për armët bërthamore, programet hapësinore ushtarake, sulmet me rreze të gjatë, rezervat e luftimit dhe aftësitë e tjera të kushtueshme që e bëjnë të besueshëm parandalimin.

Në këmbim, evropianët supozohet të shpenzojnë 2 për qind të PBB-së për mbrojtjen dhe të ofrojnë mbështetje për çështje të mëdha globale. Por politika po dështon. Për vite të tëra evropianët vënë përpara sigurisë kombëtare interesa të tjera (veçanërisht gazin e lirë rus dhe prodhimin me kosto të ulët në Kinë).

Ata lanë pas dore mbrojtjen. Edhe pse kjo qasje po ndryshon, një pjese të madhe të votuesve amerikanë i është sosur durimi me liderët evropianë. Ç’është më e keqja, Kina është tani kërcënimi numër një ndërsa Evropa po qëndron sërish duarkryq.

Në letër, evropianët mund të mbrohen vetë. PBB-ja e anëtarëve evropianë të NATO-s është rreth 20 trilionë dollarë (të ardhurat kombëtare të SHBA-së janë 23 trilion dollarë). Por edhe duke supozuar se ekziston vullnet i nevojshëm politik, kthimi i parave në ndikim ushtarak kërkon kohë.

Pra, edhe sipas supozimeve më jorealiste optimiste, evropianëve do t’u duhej të paktën një dekadë për të zëvendësuar “ombrellën” e sigurisë amerikane. Nëse nuk shpërbëhet plotësisht pas një disfate në Ukrainë, Rusia mund ta rindërtojë ushtrinë e saj dhe të përbëjë një sfidë të madhe brenda 2 viteve të ardhshme.

Prandaj, detyra më emergjente për evropianët është ta ndajnë më mirë barrën e tyre dhe ta bëjnë veten më të dobishëm për Shtetet e Bashkuara diku tjetër, kryesisht për përballjen me Kinën. Pesha ekonomike e BE-së, fuqia e hartimit të rregullave dhe ndikimi i saj diplomatik janë asete të rëndësishme dhe me gjasë vendimtare, sepse rivaliteti nuk është vetëm ushtarak.

Partia-shtet në Kinë po lufton për dominim në fusha të tilla si kontrolli i të dhënave personale, flukset e informacionit dhe vendosja e standardeve teknologjike. Bashkëpunimi transatlantik dhe transpaqësor midis SHBA-së dhe aleatëve të saj, mund të funksionojë: mjafton të shihni se si e theu kontrollin në dukje të paepur të Huaueit ??mbi telefoninë 5G. Tjetra janë mineralet jetike, mikroçipat dhe dronët.

Kjo nënkupton një rishikim të gjerë të qasjes aktuale. Në 3 dekadat e fundit, modeli ynë politik dhe ekonomik ka përfshirë bizneset që kanë prioritet kthimin e aksionarëve, në vend të sigurisë kombëtare. Në fakt ne kemi nevojë për një lloj të ri sigurimi nga rreziku politik, duke zbutur jo ndërprerjet specifike (lufta, nacionalizimin), por kërcënimet e mundshme ndaj zinxhirit të furnizimit dhe rrezikun e rrjedhjes së të dhënave dhe teknologjive të ndjeshme. Ne e bëmë këtë gjatë Luftës së Ftohtë. Dhe duhet të mësojmë ta bëjmë sërish. Politika e sigurisë kombëtar ka edhe dy elementë të tjerë: besimin e publikut dhe kohezionin social. Këto të dyja janë të pambrojtura ndaj keqbërësve të jashtëm (Rusia është specializuar në polarizimin e opinionit), ose mund të dëmtohen për shkak të problemeve ekonomike, kulturore etj.

Është e vërtetë që argumentet mbi zhvendosjen e vendeve të punës jashtë vendit, emigrimi masiv dhe shërbimet publike më të dobëta, mund të jenë shumë të forta. Teknologjia e re, ndryshimet klimatike dhe tendenca të tjera të mëdha, i bëjnë të pashmangshme ndryshimet tronditëse. Por njerëzit që nuk i pëlqejnë të gjitha këto mund të shprehen me votë.

Dhe kur shpërfillen, qytetarët mund ta shprehin pakënaqësinë e tyre duke zgjedhur në krye politikanë “populistë” anti-sistem ose duke mbështetur kauza të supozuara anti-establishment siç ishte Brexit. Përjashtimi i këtyre votuesve si tradhtarë, fanatikë apo idiotë, vetëm sa e rrit distancimin e tyre nga partitë tradicionale. Fakti që kjo gjë prek si Shtetet e Bashkuara, po ashtu edhe Evropën, vetëm sa nënvizon pasojat mbi sigurinë kombëtare./ “Center for European Policy Analysis” - Përkthyer dhe përshtatur nga CNA





Lajmet e fundit nga