Kalendar historik/ Çfarë ka ndodhur më 2 tetor?

2 Tetor 2023, 10:01, Blog CNA

1869 - Lind “babai” i pavarësisë së Indisë dhe frymëzuesi i protestave paqësore Mahatma Gandi

Mahatma Gandhi, ishte një avokat, politikan, aktivist i shoqërisë civile. Ai u bë udhëheqësi i lëvizjes nacionaliste kundër sundimit britanik të Indisë. Për këtë arsye konsiderohej si arkitekti i Indisë së pavarur.

Gandi vlerësohet ndërkombëtarisht për doktrinën e tij për protesta jo të dhunshme (satyagraha) për të arritur përparim politik dhe social.

Kalendar historik/ Çfarë ka ndodhur më 2 tetor?

Gandi ishte fëmija më i vogël i gruas së katërt të babait të tij. Gjatë periudhës së sundimit britanik, babai i tij, i cili kishte kryer vetëm arsimimin bazë, Karamçand Gandhi, ishte kryeministër i Porbandar, kryeqyteti i një principate të vogël në Indinë Perëndimore (sot shteti i Gujaratit). Gjithsesi ai u tregua një administrator i aftë duke ndërvepruar mes shumë princave kapriçozë vendas, nënshtetasve të tyre të shumëvuajtur dhe zyrtarëve britanikë në pushtet.

Ndërkohë e ëma e Gandit, Putlibai, ishte krejtësisht e përkushtuar pas fesë. Ajo e shpenzonte kohën midis shtëpisë dhe tempullit dhe agjëronte shpesh.

Gandi u rrit në një familje të përkushtuar ndaj perëndisë hindu Vishnu, me një nuancë të fortë të Xhainizmit, një fe indiane moralisht rigoroze, ku një ndër parimet kryesore të saj është mos përdorimi i dhunës dhe besimi se gjithçka në Univers është e përjetshme.

Kalendar historik/ Çfarë ka ndodhur më 2 tetor?

Kështu, ai u rrit duke besuar tek himsa (mosdëmtimi i të gjitha qenieve të gjalla), vegjetarianizmi, agjërimi për pastrimin e vetvetes dhe te toleranca e ndërsjellë ndërmjet adhuruesve të besimeve dhe sekteve të ndryshme.

Pasi u diplomua si avokat në Londër, ai punoi për disa vite në Afrikën e Jugut, ku nisi të mbrojë të drejtat e emigrantëve indianë apo të zezakëve vendas që shtypeshin rregullisht nga të bardhët.

U rikthye në Indi në prag të Luftës së Parë Botërore, dhe në vitin 1919 u vendos në krye të lëvizjes për pavarësi, periudhë gjatë së cilës u arrestua dhe burgos disa herë.

Gjatë periudhës së burgut ai u fut disa herë në greva urie, për të sensibilizuar britanikët për nevojën e lejimit të ekzistencës së Indisë si një shtet i pavarur.

Pavarësia u arrit në vitin 1947, por përplasjet e forta midis hinduve dhe myslimanëve sollën shkëputjen e një pjese të vendit nën shtetin e ri të Pakistanit. Ky zhvillim revoltoi nacionalistët hindu, njëri prej të cilëve e vrau në një atentat në janarin e vitit 1948.

Ngjarje të tjera të rëndësishme:

1836 - Çarls Darwin rikthehet në Angli pas ekspeditës 5-vjeçare nëpër botë. Të dhënat e mbledhura mbi florën, faunën dhe gjeologjinë e shumë tokave e ndihmuan atë në zhvillimin e Teorisë së tij të Evolucionit.

1870 - Shtetet papale votojnë në favor të bashkimit me Italinë. Kryeqyteti i vendit, zhvendoset nga Firence në Romë.

1909 - Orvil Rajt vendos një rekord të ri me avionin e tij, duke fluturuar në mbi 500 metra lartësi.

1919 - Presidenti i SHBA-së, Udrou Uillson, pëson një goditje në tru, që e la pjesërisht të paralizuar në anën e majtë, duke i dhënë efektivisht fund karrierës së tij presidenciale.

1944 - Me dorëzimin e rebelëve të mbijetuar polakë tek forcat gjermane, merr fund Kryengritja e Varshavës.

1968 - Më shumë se 25 veta mbetën të vdekur gjatë një përplasje të ashpër me armë në Meksikë, kur trazirat e shkaktuara nga protesta e mijëra studentëve, kërcënuan mbarëvajtjen e Lojërave Olimpike.

1993- Komunistët e vijës së ashpër, shkaktojnë trazira në Moskë gjatë një proteste kundër Boris Jelcin./ Përshtatur nga CNA