Kalendar historik/Çfarë ka ndodhur më 30 shtator?

30 Shtator 2023, 10:11, Blog CNA

1938 - Nënshkruhet Pakti i Mynihut midis Gjermanisë, Francës dhe Britanisë

Kryeministrat britanikë dhe francezë Nevil Çamberlen dhe Eduard Daladie, nënshkruajnë Paktin e Mynihut me udhëheqësin nazist të Gjermanisë Adolf Hitler. Kjo marrëveshje shmangu përkohësisht shpërthimin e luftës, por i dha Gjermanisë Çekosllovakinë.

Në pranverën e vitit 1938, Hitleri nisi të mbështeste hapur kërkesat e gjermanishtfolësve që jetonin në rajonin Sudeten të Çekosllovakisë për lidhje më të ngushta me Gjermaninë. Vetëm pak kohë më parë kishte aneksuar Austrinë, dhe pushtimi i Çekosllovakisë ishte hapi tjetër në planin e tij për krijimin e një “Gjermanie të madhe”.

Qeveria çekosllovake shpresonte se Britania e Madhe dhe Franca do t’i vinin në ndihmë në rastin e një pushtimi gjerman. Por kryeministri britanik Çamberlen synonte të shmangte luftën. Ai vizitoi 2 herë Gjermaninë në shtator, ku i ofroi Hitlerit një marrëveshje të favorshme. Megjithatë Fyhreri vazhdonte t`i të shtonte kërkesat e tij.

Më 22 shtator, Hitleri kërkoi aneksimin e menjëhershëm të Sudeteve dhe evakuimin e popullsisë çekosllovake deri në fund të atij muaji. Të nesërmen, Çekosllovakia urdhëroi mobilizimin e trupave. Lufta dukej e pashmangshme, dhe Franca filloi një mobilizim të pjesshëm më 24 shtator.

Kalendar historik/Çfarë ka ndodhur më 30 shtator?

Çamberlein dhe kryeministri francez Daladie, të papërgatitur për shpërthimin e armiqësive, udhëtuan për në Mynih, ku iu dorëzuan kërkesave të Hitlerit. Daladie nuk donte tolerimin e nazistëve përmes Paktit të Mynihut, por Çamberlen u gëzua dhe madje qëndroi në Mynih për të nënshkruar një dokument të veçantë me Hitlerin që ai besonte se siguronte të ardhmen e paqes anglo-gjermane.

Po atë ditë, Çamberlen u kthyer në Britani, ku iu drejtua një turme të madhe të mbledhur në Londër, duke e lavdëruar Paktin e Mynihut për garantimin “paqes gjatë jetës tonë”. Por pasi aneksoi që të nesërmen Sudetet në marsin e vitit 1939, Hitleri aneksoi pjesën tjetër të Çekosllovakisë dhe vendi pushoi së ekzistuari. Më 1 shtator 1939, 53 divizione të ushtrisë gjermane pushtuan Poloninë duke nisur Luftën e Dytë Botërore.

Ngjarje të tjera të rëndësishme:

1139 - Një tërmet me magnitudë 7.7 godet malet e Kaukazit në Perandorinë Selxhuke, duke shkaktuar shkatërrim masiv dhe duke vrarë deri në 300.000 njerëz.

1846 – Dr. Eduard Morton përdor për herë të parë anestezinë tek një pacient që vuante nga dhimbja e dhëmbëve.

1949 - Pas 15 muajsh përfundon transporti masiv ajror i produkteve perëndimore drejt Berlinit. Bllokada e Berlinit ishte një krizë e madhe ndërkombëtare, që kur Bashkimi Sovjetik bllokoi hyrjen në qytet të përfaqësueve të vendeve perëndimore.

1955 - Aktori amerikan Xhejms Din, që u bë simbol i rinisë konfuze dhe idealiste të viteve 1950, vdiq në një aksident automobilistik teksa po udhëtonte drejt Kalifornisë.

1965 - Në Indonezi, një grup komplotistësh të ushtrisë të njohur si Lëvizja e 30 Shtatorit nisën një grusht shteti të dështuar. Të nesërmen ata rrëmbyen dhe vranë 6 gjeneralë të ushtrisë.

2005 - Gazeta daneze “Jyllands-Posten” publikoi një karikaturë të diskutueshme të profetit Muhamed. Publikimi çoi në trazira dhe protesta në shumë pjesë të botës./ Përshtatur nga CNA