A do të sjellë zhdukjen e Cosa Nostra-s vdekja e bosit të saj të fundit?

1 Tetor 2023, 20:20, Blog CNA

A do të sjellë zhdukjen e Cosa Nostra-s vdekja e bosit të saj

Vdekja për shkak të një sëmundjes të rëndë e Mateo Mesina Denaros, njërit prej bosëve të mafias, më i kërkuari në dekadat të fundit dhe me një profil kriminal të spikatur në skenën kombëtare dhe ndërkombëtare, mbyll një kapitull.

Sepse bashkë me të zhduket figura e fundit - pas asaj të bosëve kryesorë të Korleonezeve, Bernardo Provenvcano në vitin 2016, dhe Toto Rina në vitin 2017 - që ishte i aftë të përfaqësonte hijen e zezë të organizatës që krijoi vetë konceptin e krimit të organizuar, të paktën në imagjinatën kolektive:Cosa Nostra.

Mafia siçiliane u shfaq gjatë shekullit XIX-të, u forcua në epokën liberale, dhe madje krijoi degë jashtë vendit, si në Shtetet e Bashkuara, dhe e zgjeroi ndikimin e saj edhe gjatë diktaturës së Benito Musolinit, sidomos në nivel lokal.

Pas Luftës së Dytë Botërore pasoi një evolucion kompleks. Fazat e bashkëjetesës me pushtetin publik u alternuan me të tjera me një dukshmëri më të madhe. Për shembull në vitet 1980, kur u përplasën disa fraksione midis tyre, duke shkaktuar vdekjen e qindra njerëzve.

Pikërisht në atë kohë fituan epërsi Korleonëzet, të quajtur kështu sepse vinin nga zona e Korleones në provincën e Palermos. Nën udhëheqjen e Toto Rinës dhe Bernardo Provencanos, mafia siciliane pretendoi të shtrinte ndikimin e saj në hapësira të reja në aktivitetet legale dhe ilegale, duke minuar legjitimitetin dhe kompetencat e shtetit.

Më pas një seri e gjatë atentatesh i morën jetën shumë figurave publike, politike dhe institucionale, si deputeti komunist Pio La Torre apo gjeneralit Karlo Alberto Dalla Kieza.

Kur filloi kundërofensiva e shtetit, konflikti u përshkallëzua. Angazhimi i vendosur i një pjese të drejtësisë dhe dënimet e ashpra gjatë të ashtuquajturit “Procesi i Madh”, duke filluar nga viti 1987, u pasuan me sezonin e atentateve me bomba dhe më pas me sulme terroriste.

Si ato të vitit 1992 kundër magjistratëve Xhovani Falkone (i vrarë në Kapaçi bashkë me gruan e tij Françeska Morvilo dhe 3 truprojat) dhe Paolo Borselinos (i vrarë në Palermo, bashkë me 5 truprojat e tij). Megjithatë, pavarësisht se e destabilizuan përkohësisht vendin, këto masakra nuk patën ndonjë efekt prapësues në luftën ndaj mafies.

Dënimet e konfirmuara nga Gjykata e Lartë nuk u vunë në dyshim, dhe metoda hetimore e Falkones dhe Borselinos u bë një model për shumë gjyqtarë dhe prokurorë. Për pasojë u arrestuan shumë bosë të Cosa Nostra-s, përfshirë vetë Toto Rinën në vitin 1993.

Mafia, e cila për shumë kohë ishte luhatur midis marrëveshjeve të fshehta dhe kundërshtimit të pushtetit shtetëror, nuk ishte më në gjendje të fitonte. Siç u shpreh kohët e fundit sociologu Luixhi Mankoni në lidhje me strategjinë e Cosa Nostra-s:”Nuk ka asnjë dyshim që dinamiti masakroi njerëz dhe institucione, por që strategjia ishte e suksesshme, kjo është e diskutueshme”.

Në fakt ato vite dramatike, e zhbënë atmosferën e pathyeshmërisë që rrethonte Cosa Nostra-n. Me një veprim represiv efektiv, të zbatuar në momentin e një emergjence demokratike, u përmbysën disa nga supozimet që kishin favorizuar dhe forcuar korleonezët. Që nga vitet ‘90 shumë gjëra kanë ndryshuar. Ka filluar një periudhë copëzimi, transformimi dhe fundosjeje e kësaj organizate kriminale.

Figura tashmë të konfirmuara si ajo e Provencanos, garant i pushtetit të korleonezëve i arrestuar vetëm në vitin 2006, u janë bashkuar edhe të tjerë më të rinj, mafiozë më të paskrupullt dhe më pragmatikë, si ai i Mateo Messina Denaro.

I lindur në provincën e Trapanit në vitin 1962, dhe djali i një bosi, Mesina Denaro ishte shumë e afërt me Rinën. Ai ishte një zbatues besnik i urdhrave të tij dhe më pas, që nga viti 1992, drejtues i trafiqeve dhe bizneseve të paligjshëm.

Arrestimi i tij ndodhi në janar të këtij viti në Palermo, pranë klinikës private ku ai shkonte për të trajtuar një tumor në një fazë të avancuar. Ky sukses ishte fryt i një pune skrupuloze të karabinierëve të ROS (Grupi Operativ Special) por edhe i shmangies së masave të sigurisë nga bosi i mafies.

A është fundi i një epoke vdekja e Mesina Denaros? Kjo gjë është përmendur shumë këto ditë nga analistët në media. “Ishte mafiozi i fundit italian i lidhur me një periudhë brutale ” shkroi gazeta më e madhe amerikane New York Times. Mesina Denaro vdiq këtë muaj për shkak të tumorit në spitalin L’Aquila.

Kjo ngjarje përbën në vetvete një goditje të mëtejshme për mafian siçiliane: tashmë e dobësuar dhe jo më e aftë të përdorë praktikat brutale. Gjithsesi, duke pasur parasysh edhe ndryshimet në kuadrin social-ekonomik, goditja e pësuar mund të mos jetë vdekjeprurëse dhe vëmendja ndaj fenomenit mafioz mbetet e lartë.

Një fenomen që sipas kërkimeve historike, duket jo vetëm i rrënjosur në kontekstin italian dhe brishtësinë e tij të madhe, por duhet kundërshtuar në emër të ligjshmërisë kushtetuese dhe kulturës së ligjit, që të dyja këto në kundërshtim me historinë e Cosa Nostra-s./ Pershtatur nga CNA