E fundit!

22:46 Aktualitet

Pas ndeshjes, protestuesit zhvendosen te selia e PD-së: Opozitë e shitur

Pas ndeshjes, protestuesit janë zhvendosur para selisë së ...

Kalendar historik/ Çfarë ka ndodhur më 4 tetor?

4 Tetor 2023, 09:28, Blog CNA

Kalendar historik/ Çfarë ka ndodhur më 4 tetor?

Foto ilustruese

1957 - Bashkimi Sovjetik lëshon i pari në hapësirë satelitin “Sputnik”

Bashkimi Sovjetik përuroi fillimin e “Epokës Hapësinore” me lëshimin e Sputnik, satelitit të parë artificial në botë. Anija kozmike që në rusisht do të thotë “bashkudhëtar”, u lëshua në orën 22:29 sipas orës lokale në Moskë nga baza Tiuratam në Republikën e Kazakistanit.

Sputnik kishte një diametër prej 56 centimetrash, peshonte 84 kg dhe rrotullohej rreth Tokës çdo 1 orë e 36 minuta. Ai udhëtonte me shpejtësi 28.968 km/h. I dukshëm me dylbi para lindjes ose pas perëndimit të diellit, Sputnik transmetoi sinjale radioje në Tokë mjaftueshëm të forta për t’u kapur nga operatorët amatorë.

Kalendar historik/ Çfarë ka ndodhur më 4 tetor?

Ata në SHBA që kishin qasje në pajisje të tilla, dëgjonin disa herë në ditë të habitur sinjalet kur anija kozmike sovjetike kalonte mbi Amerikë. Në janarin e vitit 1958, orbita e Sputnik u afrua më shumë me Tokën dhe anija kozmike u dogj në atmosferë.

Sputnik ishte rreth 10 herë më i madh se sateliti i parë që kishin projektuar amerikanët, që ishte planifikuar të lëshohej një vit më pas. Qeveria, ushtria dhe komuniteti shkencor i SHBA-së u kapën në befasi nga arritja teknologjike e sovjetikëve. Ndaj përpjekjet e tyre për të kapur ritmin e sovjetikëve, paralajmëruan fillimin e “garës hapësinore”.

Kalendar historik/ Çfarë ka ndodhur më 4 tetor?

Sateliti i parë amerikan, Explorer, u lëshua më 31 janar 1958. Deri në atë kohë, sovjetikët kishin korrur një fitore tjetër ideologjike kur lëshuan në orbitë një qen të futur në bordin e satelitit “Sputnik 2”. Programi hapësinor sovjetik vazhdoi të arrijë një sërë suksesesh të tjera hapësinore në fund të viteve 1950 dhe fillimin e të viteve 1960, me dërgimin e njeriut të parë në hapësirë.

Kalendar historik/ Çfarë ka ndodhur më 4 tetor?

Gjithsesi, Shtetet e Bashkuara bënë një hap gjigant përpara në garën hapësinore në fund të viteve ‘60 me programin Apollo, që në korrik 1969 uli me sukses 2 astronautë në sipërfaqen e Hënës.

Ngjarje të tjera të rëndësishme:

1795 - Napoleon Bonaparti shtyp protestuesit e armatosur kundërrevolucionarë që kërcënonin Konventën Kombëtare, duke rritur prestigjin e tij si një figurë me peshë kombëtare.

1853 - Nis Lufta e Krimesë kur turqit osmanë (më vonë iu bashkua Anglia dhe Franca ) i shpallën luftë Rusisë. Luftimet zgjatën më shumë se 2 vjet dhe përfunduan me humbjen e Rusisë.

1918 - Në orët e para të mëngjesit, kancelari gjerman Maks von Baden, i emëruar nga Kajzeri Wilhelm II vetëm 3 ditë më parë, i dërgon një mesazh telegrafik administratës së presidentit Udrou Uillson në Uashington, duke kërkuar një armëpushim midis Gjermanisë dhe fuqive aleate në Luftën e Parë Botërore.

1927 - Skulptori Gutzon Borglum, fillon gdhendjen e fytyrave të 4 presidentëve të parë amerikanë në faqen e Malit Rashmor në SHBA.

1970 - Vdes nga një mbidozë heroine këngëtarja e mirënjohur amerikane Xhenis Xhoplin. Ajo u bë shumë e njohur në fundin e viteve 1960 si këngëtarja kryesore e grupeve “Big Brother” dhe “Holding Company”, dhe më vonë si një artiste solo.

1992 - Në Holandë, një avion mallrash rrëzohet mbi një godinë të banuar nga emigrantët pranë një aeroporti në Amsterdam. Katër persona në bordin e avionit, dhe më shumë se 100 njerëz në tokë humbën jetën.

1993 - Pas 10 orësh sulme me tank mbi ndërtesën e parlamentit, parlamentarët rebelë të udhëhequr nga Aleksandër Rutskoi dhe Ruslan Khasbulatov iu dorëzuan presidentit rus Boris Jelcin./ Përshtatur nga CNA