E fundit!

22:51 Aktualitet

Biznesmeni Artur Shehu thyen heshtjen: Jam pronar i vjetër i tokës në Zvërnec, nuk i njoh fare investitorët

Biznesmeni shqiptar Artur Shehu ka folur në emisionin Opin...

Putin vrau 100 mijë ushtarë ukrainas, pas 10 vitesh Ukraina do ketë gjysmën e popullsisë që kishte në 1993-shin

3 Tetor 2023, 22:22, Blog Andrea Nicastro

Putin vrau 100 mijë ushtarë ukrainas, pas 10 vitesh Ukraina do

Demografia Ella Bibiavava, drejtoreshë e Akademisë së Shkencave të Ukrainës, është e sigurt për shifrat që jep. Vetëm pak ditë më parë presidenti rus Vladimir Putin foli për 71 mijë ushtarë ukrainas të vrarë që nga fillimi i luftës. Ndërkohë Kievi nuk jep të dhëna.

Cili është numri i vërtetë të vrarëve?

100 mijë, dhe këta vetëm në mesin e ushtarakëve.

Si e llogaritni këtë?

Të dhënat zyrtare për vdekjet janë sekrete. Ndaj duhet të mjaftohemi me vlerësimet. Në Institutin Kombëtar Ptoukha, ne përdorëm numrin e lindjeve (që mbeti publike) dhe shumë tregues të tjerë duke përfshirë kartat SIM të celularëve. Për të shmangur numërimin e atyre që kanë 2 telefona, kemi qasjen në vendndodhjen e tyre. Duke kombinuar gjithçka, mund të themi se fatkeqësisht kemi mbi 100 mijë të vrarë. Këta janë në shumicë meshkuj dhe në momentin më produktiv të jetës.

Po nga civilët?

Ne duhet të kuptojmë, nëse burri im që vdiq nga një atak në zemër gjatë një bombardimi, duhet të konsiderohet apo jo viktimë e luftës. Por problemi më i madh është numërimi viktimave në zonat e pushtuara. Në këtë rast “vrima e zezë” është Mariupoli, që mund të ketë pasur dhjetëra mijëra viktima gjatë rrethimit disa javor. Ne ndoshta nuk do ta dimë kurrë numrin e saktë. Gjithsesi, totali mbetet shumë më i ulët se ai i ushtrisë.

Profesore Lebanonva thotë gjëra të tmerrshme me qetësi të plotë kur flet për shifrat që janë mjeti i saj i punës. Por mërzitet kur duhet t’i vërë një emër asaj që lexohet në grafikë “shpopullimi”.

Nëse lufta përfundon në vitin 2025, ne vlerësojmë se në vitin 2033 do të ketë nga 26-32 milionë ukrainas. Ne nuk mund ta ngushtojmë këtë hendek, sepse përpara ka shumë të panjohura. Sa refugjatë dhe emigrantë do të kthehen nga jashtë? A do të ketë siguri dhe rimëkëmbje ekonomike? Këto variabla janë të paparashikueshëm dhe do të ndikojnë në zgjedhjet e grupeve të mëdha shoqërore.

Në vitin 1993, dy vjet pas shpërbërjes së BRSS, Ukraina kishte 52.3 milionë banorë. Sipas skenarit tuaj më të keq, 40 vjet më vonë, në vitin 2033 a mund të ketë ajo gjysmën e saj?

Ne po shkonim drejt asaj prirje edhe para luftës. Kishim vite që përjetonim rënie të lindjeve dhe shpopullim. Shkalla e lindshmërisë në vitin 2021 ishte vetëm 1.2 fëmijë për grua, dhe si për ta përkeqësuar situatën pati 3 milionë emigrantë. Nuk është se ju italianët, pa emigracion, do të ishit shumë më mirë. Kriza demografike po prek të gjithë Evropën, por lufta e ka kthyer në një tragjedi në vendin tonë. Në vitin 2022, lindshmëria ra në 0.9 fëmijë dhe vitin e ardhshëm pres të jetë 0.7. Më pas u shtuan refugjatët.

Që mund të rikthehen...

Fatmirësisht, sot ka më pak refugjatë në Evropë sesa 7 milionët që dëgjoj shpesh. Maksimumi kjo shifër është 4 milionë, të cilëve duhet t’u shtojmë 1.2 milionë që ndodhen në Rusi dhe 1 milionë të tjerë midis Britanisë së Madhe dhe Amerikës së Veriut. Problemi është se ato janë kryesisht gra dhe fëmijë dhe me burrat larg është e vështirë të mbetesh shtatzënë.

Po ashtu, është e vështirë të mendosh për lindjen e fëmijëve në një vend në luftë...

Vullneti ka rëndësinë e tij, por po kështu edhe tendencat statistikore. Grupmoshat më të dëmtuara nga luftimet janë pikërisht ato të moshës riprodhuese, dhe kjo do të sjellë pasoja serioze për kurbën demografike për dekadat e ardhshme. Numri i njerëzve midis moshës 20-64 vjeç do të bjerë me 15 për qind. Ndërsa ai i grave në moshën më pjellore midis 20-34 vjeç do të bjerë me 11 për qind. Me këto shifra nuk mund të dalim nga “dimri” demografik.

Pra nuk parashikoni asgjë pozitive?

Ukrainasit kanë një lidhje të fortë me atdheun e tyre. Në muajt e parë të luftës, 200.000 mijë burra që ishin jashtë shtetit u rikthyen enkas për të luftuar. Mund të pritet që me ardhjen e paqes do të rikthehen shumë nga refugjatët dhe emigrantët. Por ne duhet të kemi sukses në fitoren e periudhës së pasluftës.

Çfarë doni të thoni me këtë?

Që ne kemi nevojë për kushte sigurie dhe ekonomike që të mund të bindim të rikthehen shumica e 9 milionë ukrainasve që ndodhen aktualisht jashtë vendit. Ata janë thesari ynë kombëtar. 70 për qind e grave të arratisura kanë arsim të lartë, dhe përfaqësojnë ajkën e shoqërisë. Nëse lufta përfundon, pasiguria do të vazhdojë dhe do të jenë burrat e tyre ata që do t’u bashkohen jashtë vendit dhe jo anasjelltas. Për Ukrainën do të ishte një skenar i zymtë./ “Corriere della Sera” - Pështatur nga CNA