Pse brirët janë simbol i tradhtisë martesore

7 Tetor 2023, 15:29, Blog CNA

Pse brirët janë simbol i tradhtisë martesore

Foto ilustruese

Është e paqartë arsyeja pse brirët mbeten ende sot një simbol i tradhtisë martesore.

Disa sugjerojnë se epiteti brinar, në kuptimin e një mashkullit të tradhtuar nga partnerja, rrjedh nga cjapi, partnerja e të cilit, dhia femër njihet për lehtësinë me të cilën i ndërron partnerët me të cilët çiftëzohet.

Sidoqoftë në kohët e lashta brirët ishin një simbol i burrërisë dhe kurajës.

Perënditë përfaqësoheshin dikur me brirë në kokë dhe për t’i imituar sundimtarët e kohës i fusnin si simbole në diademat e tyre që mbanin në kokë.

Edhe luftëtarët i stolisnin përkrenaret e tyre me brirë cjapi. Nuk është e qartë pse ndryshoi kaq shumë përgjatë shekujve kuptimi i kësaj fjale.

Një etimologji e vështirë

Studiues të shumtë janë përpjekur të kuptojnë se ku dhe kur shprehja “të të vënë brirët” dhe epiteti brinar kanë filluar të kenë kuptimin e tyre fyes aktual.

Sipas disave, kjo ndodhi në Kostandinopojë në kohën e perandorit Andronikus Komnenos (rreth viteve 1120 -1185).

Pse brirët janë simbol i tradhtisë martesore

Rrëfehet se perandori i tmerrshëm bizantin ishte i pamëshirshëm me nënshtetasit e tij. Ai burgoste cilindo që e kundërshtonte dhe rrëmbente gratë e tyre që i mbante si konkubina në haremin e tij. Pastaj varte kokat e drerëve në shtëpitë e burrave të ngratë, në formën e një talljeje, si simbol i gjahut të kapur.

Kur në vitin 1185 ushtarët e mbretit Uilliam II të Normandisë që ishin drejtuar për në Konstandinopojë (Stambolli i sotëm), mbërritën në Selanik, ata kërkuan shpjegime për kokat me brirë që vareshin në muret e qytetit, duke mësuar edhe historinë e Andronikut.

Pse brirët janë simbol i tradhtisë martesore

Në këtë mënyrë ata çuan në Siçili shprehjen “t`i vësh brirët”, dhe prej andej shprehja u përhap më pas në të gjithë gadishullin italik.

Origjina mitologjike

Pastaj ekziston edhe një shpjegim tjetër i mundshëm që i ka rrënjët tek mitologjia greke, dhe sidomos tek lindja e Minotaurit. Historia është pak e shumë kjo: mbreti i Kretës, Minos, djali i Zeusit dhe i Evropës, ndërtoi një altar kushtuar perëndisë Poseidon, mbi të cilin supozohej të flijonte një dem të bardhë që i ishte dërguar si dhuratë nga i njëjti Zot.

I magjepsur nga madhështia e kafshës, mbreti Minos e ruajti atë për kopetë e tij, duke sakrifikuar një tjetër dem. Pasi zbuloi mashtrimin, Poseidoni e ndëshkoi mbretin kretan duke e bërë gruan e tij Pasifaen të binte në dashuri me demin, e cila e maskuar si një mëshqerrë pati marrëdhënie me kafshën dhe më pas lindi Minotaurin, një përbindësh gjysmë njeri dhe gjysmë-dem. Kështu, të vetëdijshëm për tradhtinë bashkëshortore, kretanët nisën t’i tregojnë me tallje brirët e tyre mbretit Minos, duke e zgjedhur atë... të parin brinar në histori./ Përshtatur nga CNA