E fundit!

11:13 Aktualitet

Eskortat e burgjeve në protestë/ Dalin emrat “VIP” që mbështesin tubimin

Prej disa ditësh, një valë e re protestash ka nisur duke m...

Një “Nuremberg” i ri për krimet në Ukrainë, por do të jetë e vështirë të gjykohet Vladimir Putin

11 Korrik 2023, 20:30, Blog Alessia Capasso

Një “Nuremberg” i ri për krimet në Ukrainë, por

Nxjerrja para gjyqit e presidentit rus Vladimir Putin, së bashku me udhëheqjen politike dhe ushtarake të Moskës. Është ky objektivi i shpallur nga kryeprokurori i Ukrainës Andri Kostin në konferencën për shtyp me rastin e inaugurimit të Qendrës Ndërkombëtare për Ndjekjen e Krimit të Agresionit (ICPA) kundër Ukrainës.

Ndërsa tha se nuk e di se si do të arrestohen “Cari” dhe bashkëpunëtorët e tij, Kostin është i bindur se kjo është e vetmja mënyrë që kjo qendër të ketë besueshmërinë e dukur. E ngritur së bashku me Ukrainën, kjoa strukturë është fryt i përpjekjeve të Bashkimit Evropian, Shteteve të Bashkuara dhe Gjykatës Ndërkombëtare Penale, përfaqësuesit e së cilës morën pjesë në konferencën për mediat. Qendra synon të zhvillojë procese të ngjashme me ato të Nurembergut, edhe pse mbeten ende dallimet dhe pikat e paqarta me gjykatën që dënoi dikur udhëheqësit e regjimit nazist në Gjermani.

Hetimet e ndërthurura

“Ky është fillimi i fundit të mosndëshkimit për krimin e agresionit. Nga sot prokurorët ukrainas do të punojnë në Hagë”- shkroi Kostin në Twitter, duke komentuar hapjen e qendrës penale në qytetin holandez. Qendra, e cila nuk mund të etiketohet si një gjykatë e vërtetë,

do të organizohet nga Agjencia e Bashkimit Evropian për Bashkëpunim në Drejtësi Penale (Eurojust) dhe “do të jetë thelbësore për të hetuar agresionin e Rusisë kundër Ukrainës dhe për të lehtësuar përpilimin e padive për gjyqe e ardhshme”- shkruan Komisioni Evropian në një deklaratë zyrtare.

Synimi i saj është të mbështesë dhe përmirësojë hetimet e vazhdueshme dhe të ardhshme për krimin e agresionit, duke ndihmuar në shkëmbimin dhe analizimin e provave të mbledhura

që nga fillimi i agresionit rus ndaj Ukrainës. Asaj i bashkohen prokurorët e përzgjedhur kombëtarë, të cilët tashmë marrin pjesë në Ekipin e Përbashkët Hetimor, të krijuar që në mars të vitit të kaluar me nismën e Polonisë, Ukrainës dhe Lituanisë, si dhe me mbështetjen e BE-së.

Grupit hetimor iu bashkuan edhe Estonia, Letonia, Rumania dhe Sllovakia. Eurojust do të ofrojë mbështetje operative, ligjore, financiare dhe logjistike, duke përfshirë ruajtjen, arkivimin dhe analizën e provave. Sipas themeluesve, kjo punë është thelbësore për t'u përgatitur për gjyqet e ardhshme, si para gjykatave kombëtare dhe ndërkombëtare, përfshirë një “gjykatë të mundshme për krimin e agresionit” ose përpara Gjykatës Penale Ndërkombëtare (ICC) për krimet brenda juridiksionit të saj.

Prioritet është zbulimi i shkeljeve të tilla si tortura, përdhunimi, rrëmbimi i fëmijëve dhe i të gjitha mizorive të tjera që bart çdo luftë. Përveç mbledhjes, analizimit dhe centralizimit të të gjitha provave të mbledhura në një bazë të vetme të dhënash, qendra mund të kryejë punë të dobishme në integrimin e formulave të sanksioneve kundër Rusisë.

“Ne synojmë të organizojmë jo vetëm ngrirjen, por edhe konfiskimin e pasurive të oligarkëve, ku ata janë të lidhur me këto krime”- tha Komisioneri i Drejtësisë Didie Rejnders, duke shtuar:“Nuk jemi ende në këtë pikë, por po diskutojmë mbi këtë mundësi”.

Boshllëqe ligjore

Po pse krijohet një qendër e veçantë, kur ekziston tashmë Gjykata Ndërkombëtare Penale? Kjo e fundit është kompetente për të ndjekur penalisht krimet më të rënda ndërkombëtare,

si gjenocidi, krimet kundër njerëzimit, krimet e luftës dhe agresioni. Megjithatë, për momentin, kjo gjykatë nuk mund të ndjekë penalisht Rusinë, pasi ajo nuk është anëtare e gjykatës dhe as Ukraina.

Në nëntor të vitit të kaluar, komisioni u paraqiti shteteve anëtare opsione të ndryshme për të siguruar përgjegjësi të plotë për të gjitha krimet e kryera në Ukrainë. Për këtë arsye u krijua edhe kjo qendër, por qëllimi është krijimi i një “gjykate të vërtetë për krimet e agresionit”,

siç nënvizohet në një postim në Twitter nga Presidentja e Komisionit Ursula Von der Lejen.

“Fatkeqësisht, në arkitekturën e drejtësisë penale ndërkombëtare ekziston një boshllëk në lidhje me përgjegjësinë për krimin e agresionit. Ndaj qendra do të jetë një nga elementët që do të forcojë mekanizmat ligjorë për ndalimin e agresionit. Ajo do ta plotësojë dhe forcojë këtë arkitekturë”- theksoi prokurori i Ukrainës Kostin.

Lufta vazhdon

Në konferencën për shtyp mori pjesë edhe Karim A.A.Khan, prokuror i Gjykatës Ndërkombëtare Penale, i cili përsëriti nevojën për të “këmbëngulur në ndalimin e krimit të agresionit”. Më pas duke cituar thënien e kryeprokurorit të Nurembergut Robert Xhekson, Khan tha:“Këtu nuk ka vend për spektatorë. Ne nuk jemi në anën e Ukrainës, por në anën e drejtësisë!”.

Edhe pse gjykata ku u dënuan kriminelët nazistë është një pikë referimi, ekzistojnë dallime thelbësore midis qendrës së sapokrijuar dhe Nurembergut. Së pari, lufta nuk ka mbaruar, përkundrazi ajo vazhdon me një intensitet të lartë mes sulmeve dhe kundërsulmeve.

Së dyti udhëheqësit rusë nuk janë aktualisht shumë larg gjykimit, duke qëndruar në postet

e tyre në Moskë, pavarësisht trazirave të shkaktuara nga revolta e mercenarëve të Vagnerit

pak ditë më parë. Megjithatë, gjyqtarët evropianë janë të bindur se lipset një veprim i menjëhershëm për të “siguruar prova thelbësore”, siç e nënvizoi edhe Ladisllav Hamran, kreu i Eurojust.

“Ne nuk duam që të presim fundin e luftës. Ne duam t’i grumbullojmë të gjithë provat, t’i përkthejmë dokumentet dhe t’i përdorim ato në juridiksione dhe gjykata të ndryshme për t'i dhënë fund pandëshkueshmërisë”-theksoi Hamran.

Paqartësitë

Përtej krahasimit me Nurembergun, ekziston edhe një pikë tjetër e dobët. Dhe ajo ka të bëjë pikërisht me marrëdhëniet e këqija me Gjykatën Penale Ndërkombëtare që ka jo vetëm Moska por edhe Uashingtoni. Ndërsa po bashkëpunon me qendrën e re në masën që dërgoi një nga emisarët e saj në konferencën për shtyp në Hagë, Shtetet e Bashkuara vazhdojnë të refuzojnë t’i bashkohen Gjykatës Ndërkombëtare Penale, të vetëdijshme se ato vetë mund të mbahen përgjegjës për krimet e luftës në konflikte të shumta në të cilat kanë marrë pjesë, si në Irak dhe Afganistan.

Së bashku me Putinin, në gjyq mund të përfundojnë figura të tilla si Xhorxh Ë.Bush apo edhe Barak Obama. Për më tepër, vetë Ukraina nuk është ende një vend anëtar i Statutit të Romës, edhe pse Kostin siguroi se e vetmja gjë që mungon është drita jeshile nga parlamenti vendas.

Gjithsesi, aktualisht një prokuror i kësaj gjykate ka hapur tashmë një zyrë në Kiev. Kur u pyet për mos-anëtarësimin e Shtetet e Bashkuara në këtë gjykatë, Kenet A.Polajt, ndihmës i Prokurorit të Përgjithshëm i Shteteve të Bashkuara, u përgjigj në një mënyrë solomoniane: ”Ne i mbështesim të gjitha veprimet e Gjykatës Ndërkombëtare Penale, edhe pa qenë anëtarë të Statutit të Romës”./ “Europa Today” - Pershtatur nga CNA