E fundit!

09:44 Politikë

Vrasja e efektivit në Maliq/ Rama: Nderime përjetë dëshmorit, ndëshkim maksimal për autorin

Kryeministri Edi Rama ka reaguar pak minuta më parë lidhur...

Studimi/ Ndotja e ajrit, vret më shumë sesa pirja e duhanit, luftërat dhe SIDA

10 Mars 2020, 07:51, Blog CNA

* Ndotja e ajrit, shkakton më shumë vdekje sesa luftërat, pirja e duhanit, dhe sëmundje të tilla të rënda si malarja dhe SIDA. Sipas shumë studimeve, ndotja e ajrit është një vrasëse vërtet e heshtur, që na e shkurton secilit mesatarisht me 3 vjet jetën. Vetëm në vitin 2015, ajo shkaktoi të paktën 8.8 milionë vdekje të parakohshme.

Sa për krahasim, pirja e duhanit shkaktoi ?vetëm? 7.2 milionë të vdekur, SIDA 1 milionë, sëmundjet e bartura nga insektet si malarja 600 mijë, ndërsa nga dhuna, përfshirë luftërat, 530 mijë. Alarmi u ngrit nga autorët e një studimi, të botuar në revistën ?Studime Kardiovaskulare?, të cilët janë të bindur se ndotja e ajrit është përgjegjëse për një pandemi të vërtetë globale.

Vdekjet nga ndotja, sëmundjet që ?peshojnë? më shumë

Shkencëtarët përdorën një model të veçantë, për të vlerësuar se sa ?peshon? ndotja mbi numrin vjetor të të vdekurve, dhe në humbjen e viteve të jetës, duke përdorur sa informacionet që kanë lidhje me ekspozimin ndaj ndotësve, po aq edhe të dhëna të tilla si dendësia e popullsisë, rajoni, mosha, dhe faktorët e rrezikut për sëmundje të ndryshme.

Në veçanti, studiuesit u përqëndruan tek pasojat që sjell ndotja e ajrit në 6 kategori të ndryshme sëmundjesh:infeksione akute të frymëmarrjes (si për shembull pneumonia), sëmundje kronike obstruktive pulmonare, kanceri i mushkërive, sëmundje të zemrës , sëmundje cerebrovaskulare, dhe ç?rregullime të tjera të tilla si presioni i lartë dhe diabeti.

Rezultatet treguan se sëmundjet e zemrës dhe ato cerebrovaskulare, janë përgjegjëse për numrin më të madh të vdekjeve, që i atribuohen ndotjes së ajrit. Siç mund ta imagjinoni, ndotja e ajrit prek më shumë njerëzit e moshuar (75 për qind e vdekjeve, prekin njerëzit që janë mbi 60 vjeç) dhe fëmijët nën moshën 5-vjeç në vendet me të ardhura të ulëta.

Ndotja natyrore, përkundrejt ndotjes nga aktiviteti i njeriut

Ndërkohë, studimi u fokusua edhe tek shkaqet e ndryshme të ndotjes, duke i ndarë ato në shkaqe natyrore që nuk mund të shmangen, siç është për shmbull rëra e shkretëtirës apo tymi i shkaktuar nga zjarret në pyje, me ato të shkaktuara nga aktivitetet njerëzore.

Rezultatet treguan se rreth 2/3 e vdekjeve të parakohshme, shkaktohen nga ndotja e shkaktuar nga njeriu, kryesisht ajo për shkak të përdorimit të karburanteve fosile. Nëse hiqet dorë nga këto të fundit, mund të shpëtohen çdo vit 5 milionë e gjysmë jetë njerëzore.

Ndotja si një pandemic globale

Studimi nuk u ndal këtu. Ai u ndal edhe tek efektet e ndotjes së ajrit në rajone të ndryshme të planetit. Pjesa lindore e Azisë, ka rënien më të madhe të jetëgjatësisë, mesatarisht 4 vjet. Në Evropë kjo shifër është 2.2 vjet, ndërsa në SHBA 1.4 vjet. Ndalimi i përdorimit të karburanteve fosile, do të çonte në një rritje prej 1 vit të jetëgjatësisë mesatare.

?Ndikimi i ndotjes së ajrit në shëndetin publik, është shumë më serioz nga sa pritej, dhe ka një ndikim të madh në nivel global. Rezultatet tona, zbulojnë praninë e një pandemie të vërtetë?- thotë Tomas Munzel, autori kryesor i studimit. ?Qeveritë dhe komuniteti mjekësor, duhet t?i kushtojnë shumë më tepër vëmendje këtyre të dhënave?- përfundoi ai./Galileonet.it –Përshtatur nga CNA.al