Kryqëzatat, kuptimi i tyre dje dhe sot
Greta Tunberg, ka nisur një kryqëzatë për të shpëtuar planet...
Një studim i ri, sugjeron se nëse ju pëlqen të hidhni gjithmonë pak vaj ulliri në sallatën tuaj, do të keni një përfitim domethënës nga ajo yndyrë e shijshme: një rrezik më të ulët të sëmundjeve të zemrës. Hulumtimi, i financuar nga Instituti Kombëtar i Shëndetit, zbuloi se njerëzit që konsumonin më shumë se gjysmë lugë gjelle vaj ulliri çdo ditë, kishin një rrezik 21 për qind më të ulët të sëmundjeve të zemrës.
Ndërkohë studimi, tregoi se nëse e zëvendësoni një lugë çaji gjalpë, margarinë apo majonezë me të njëjtën sasi vaj ulliri, rreziku juaj për sëmundje të zemrës dhe goditjet në tru, mund të bjerë me 5 për qind. ?Mesazhi i marrë nga studimi ynë, është se rezultatet tona japin rekomandime për të zëvendësuar yndyrnat e ngopura të kafshëve (si gjalpi), me vajra bimore të pangopura për parandalimin e sëmundjeve kardiovaskulare?- thotë autorja kryesore e studimit Marta Ferre.
Ajo është një shkencëtare kërkimore në Shkollën e Shëndetit Publik Harvard Çan në Boston.
Po si e ndihmon vaji i ullirit zemrën tonë? Ferre thotë vaji i ullirit është i pasur me acid oleik, një acid yndyror i shëndetshëm, që shoqërohet me një rrezik më të ulët të sëmundjeve të zemrës. Vaji i ullirit, ka gjithashtu veti të shëndetshme të lidhura me nivelin më të ulët të kolesterolit, dhe me më pak inflamacion shpjegoi ajo.
Vaji i ullirit, është një përbërës kryesor i dietës mesdhetare, që është provuar për vetitë e tij mbrojtëse të zemrës. Dieta mesdhetare, përbëhet nga shumë ushqime me bazë bimore, peshq dhe yndyrna të shëndetshme, siç është vaji i ullirit. Por studiuesit thanë se studimet nuk e kanë vëzhguar përdorimin e vajit të ullirit në një dietë tipike amerikane.
Për ta ekzaminuar këtë, ata analizuan afro 100.000 burra dhe gra, që morën pjesë në studime afatgjata nga viti 1990 deri në vitin 2014. Ferre theksoi se studiuesit mblodhën çdo 2 vjet informacione për faktorët e stilit të jetesës, dhe çdo 4 vjet informacione të hollësishme për dietën ushqimore.
Njerëzit që konsumonin më shumë se një gjysmë lugë gjelle në ditë vaj ulliri, kishin një rrezik të zvogëluar prej 15 për qind nga çdo lloj sëmundje kardiovaskulare, dhe në mënyrë specifike një rrezik prej 21 për qind më të ulët të sëmundjes koronare të zemrës.
Ndërkohë konsumi më i madh i vajit të ullirit, e ulte edhe më shumë rrezikun, thotë Ferre. Por studiuesit nuk e dinë nëse ekziston një kufi i sipërm, ku përfitimet nga vaji i ullirit stabilizohen apo bien, vuri në dukje ajo.
Zëvendësimi i një luge çaji gjalpë, margarinë ose majonezë me vaj ulliri, ulte rrezikun e çdo lloj sëmundjeje kardiovaskulare me 5 për qind, si dhe rrezikun e sëmundjes koronare të zemrës me 7 për qind. Studiuesit vunë në dukje se në vitet 1990, margarina përmbante një sasi të konsiderueshme të acideve yndyrore jo të shëndetshme.
Këto rezultate, mund të mos vlejnë për margarina e sotme me bazë vajin vegjetarian, thanë ata. Ndërkaq, kur studiuesit analizuan vetëm rrezikun nga goditja në tru, ata nuk gjetën ndonjë ndikim në përdorimin e vajit të ullirit. Ata përdorën ndërkohë modele statistikore, për të parë nëse vajrat e tjerë bimorë – misri, lulelakra dhe soja – mund të kenë përfitime të ngjashme me vajin e ullirit, dhe ato patën.
Ferre tha që studiuesit nuk vëzhguan llojet specifike të vajit të ullirit, si të virgjër dhe ekstra të virgjëra. Por hulumtimet e mëparshme, kanë sugjeruar që vaji i ullirit ekstra i virgjër mund të sigurojë më shumë përfitime shëndetësor, pasi ka më pak përpunim./ Newsmax –Përshtatur nga CNA.al
Greta Tunberg, ka nisur një kryqëzatë për të shpëtuar planet...
Nga Edward Lucas ”Center for European Policy Analysis”* Kjo ...
Nga Jan-Werner Müller “The Guardian”Nëse ka një gjë mbi të c...
Natyra i qetëson shpirtrat tanë të stresuar. Ne e dimë në më...
Kur na shkon mendja tek haluçinacionet, shumica prej nesh pr...
Blitzkrieg-u (sulmi rrufe) i Gjermanisë naziste mbi Poloninë...
Nga Derek Thompson “The Atlantic”* Kur Xhon Bajden u ngjit n...
Përkundër besimit popullor se njerëzit në kohën e Mesjetës k...
Nga Garry Kasparov “CNN”* Në një vit zgjedhor, në të cilin v...
Nga Jeremy Cliffe “New Statesman”* Ndërsa Covid-19 vazhdon q...
“Mjellma e zezë” në terminologjinë e financave përdoret për ...
* Një krem i mrekullueshëm, u prezantua në kryeqytetin fra...
Nga Pierre Haski “Internazionale”* Është e pashmangshme përj...
* Rastet e infeksionit me koronavirus po shtohen çdo ditë. D...
Rastet e reja me Covid-19, po rriten me një rritëm të friksh...
Bota e njeh si “babain” e teorisë së evolucionit. Shumëkush ...
Nga Simon Waldman “The National”* Sulmi ajror i së enjtes së...
Nga Jacob Heilbrunn “National Interest”* Po, ai mundet. Ish-...
Nga Timothy Garton Ash “The Guardian”* Një udhëheqës evropia...
Pluhuri, ozoni dhe të tjera lëndë dëmtuese për ajrin i kusht...
Qytetarët që kalojnë pasditen pranë Liqenit Artificial në ...
Paraditen e 7 Korrikut 2026, Ministria e Kulturës transfer...
Pas zbardhjes së portofolit të pronave dhe pagesave të mar...
Prej 6 muajsh CNA i është drejtuar me disa shkresa Bashkis...
Kolegji i Posaçëm i Apelimit (KPA) vendosi këtë të hën...
Vettingu i KPA-së vendosi këtë të enjte shkarkimin e p...
Suela Salavaçi, me detyrë prokurore në Prokurorinë e T...
Kolegji i Posaçëm i Apelimit ka rikthyer në detyrë pro...
Një aksident ka ndodhur mbrëmjen e sotme në fshatin Vranis...
Një operacion i kryer nga Policia Kombëtare dhe Prokurori...
Policia ka dalë me reagim zyrtar lidhur me aksidentin e nd...
Një aksident i rëndë raportohet se ka ndodhur në aksin Cër...
Raporti më i fundit i hartuar nga Këshilli Europian i Sigu...
Gruaja shqiptare është mesatarisht 2 vite më e moshuar se ...
Numri i veprave penale të lidhura me vjedhjen është rritur...
Mjeku i njohur Shkëlqim Balili ndau sot disa udhëzime me r...
Një shpërthim i infeksionit parazitar Cyclosporiasis ka pr...
Kosova e ka shpallur person “të padëshirueshëm” dhe ja ka ...
Komisionerja europiane për Zgjerim, Marta Kos ka reguar li...
Mister po konsiderohet për policinë gjermane zhdukja e 20...
Ndahet nga jeta në moshën 78-vjeçare mjeshtri i humorit, T...
Edicioni i nëntë i “MIK Festival” uli siparin me një nga n...
Një mbrëmje historike për kulturën shqiptare u shënua në z...
Kur u bëra 10 vjeç para pallatit tonë në Korçë u ngrit një...
Numri i zyrave të këmbimit valutor pësoi rënie në 2025, pë...
Përveç efektit në rënien e kërkesës së shitblerjes së pasu...
Këtë të martë një dollar amerikan blihet me 81.5 lekë dhe ...
Administrata tatimore ka njoftuar përfundimin e fazës së p...