Emanuel Makron, synon të përgatisë BE-në për jetën pas Brexit

26 Nëntor 2019, 10:45, Blog CNA

Nga Lionel Laurent ?Gulf News?

* Presidenti francez, Emanuel Makron, ka provokuar aleatët në një mënyrë të gabuar kohët e fundit, përmes një qasje jopopullore ndaj NATO-s (që sipas tij i paska ?vdekur? truri), duke e ndalur zgjerimin e Bashkimit Evropian, dhe kërkuar një Brexit sa më të shpejtë.

Mbështetësit e tij në Bruksel, thonë se ai synon të zgjojë BE-në nga gjumi. Por reagimet kundër kanë qenë të ashpra, sidomos mbi pikëpamjen e Makronit mbi NATO-n, që është përshkruar si një ?lajthitje?nga Gjermania, dhe ?e rrezikshme? nga Poloni.

Megjithatë, pavarësisht zemërimit që kanë ngjallur deklarata të tilla, është pozitiv fakti që BE-ja po nxitet të marrë në konsideratë pikëpyetjet reale dhe ekzistenciale mbi të ardhmen e saj, si një bllok me një ndikim të tkurrur, në mesin e një konflikti gjeopolitik midis SHBA-së dhe Kinës. Ajo që nuk ndihmon në këtë debat, është toni i përdorur.

Ndaluni një moment, dhe kujtoni pak sfidat me të cilat po përballet BE. Largimi i Britanisë së Madhe, nënkupton heqjen dorë nga 14 për qind të PBB-së së bllokut, 40 përqind të fuqisë së

tij ushtarake, dhe 94 miliardë euro burime buxhetore. Ikja e Britanisë, i jep një goditje të fortë aspiratës së Brukselit, për të realizuar një bashkim gjithnjë e më të ngushtë midis evropianëve, që diku tjetër kanë shprehur pakënaqësi ndaj statuskuosë.

Përtej Atlantikut, presidenti amerikan Donald Trump, është hapur anti-BE. Ai ka përshëndetur Brexit, ka përdorur tarifat tregtare si një lloj arme kundër unionit, dhe ka vënë në dyshim faktin nëse do të dërgonte trupat amerikane për të mbrojtur anëtarët e NATO-s, në rastin e një sulmi. Rritja paralele e një Kine më të sigurtë në vetvete, përmes parave, teknologjisë dhe fuqisë ushtarake, e ka përçarë më tej BE-në.

Makthi për Francën, është se në vend që t?u përgjigjet këtyre sfidave politike, ekonomike dhe të sigurisë me zgjidhje evropiane, BE po krijon atë që Makron e ka quajtur ?supermarketi Evropë?: një hapësirë ??e madhe tregtare, duke u zgjeruar më tej në lindje.

Aty, vendet anëtarët bëjnë më shpejt tregti me njëri-tjetrin, por mbeten të ndarë politikisht, dhe ua lënë të tjerëve misionin e vështirë të mbrojtjes së prosperitetit të tyre. Kjo është arsyeja pse Makron është kundër zvarritjes së mëtejshme të Brexit. Britania e ka bllokuar vazhdimisht integrimin më të madh të BE-së, të cilin ai e sheh si të nevojshëm.

Dhe kjo arsyeja përse ai është i prirur të identifikojë rreziqet si Trump ndaj aleancës së Atlantikut, në mënyrë që t?i nxisë aleatët e tij të mos rrinë duarkryq. Dhe kjo është gjithashtu arsyeja pse vuan nga lodhja e zgjerimit:Është e gabuar të supozohet, se kjo është vetëm një lëvizje e nxitur nga interesi vetjak i Parisit, për të vënë nën kontroll BE-në.

Edhe disa shtete të tjera anëtare, ndajnë disa nga këto shqetësime:Gjermania ka ndërmarrë disa nga hapat që ka përmendur tashmë Makron. Kancelarja Angela Merkel, e ka miratuar vizionin e tij të ardhshëm për një ushtri evropiane. Ndërkohë, edhe Ministrja gjermane e Mbrojtjes, Anegret Kramp-Karrenbauer, përsëriti në fillim të këtij muaji thirrjen për bashkëpunim më të ngushtë në fushën sigurisë.

Kohët e fundit, qeveritë e vendeve të BE-së nënshkruan paktin e mbrojtjes së përbashkët (PESCO), për zhvillimin e teknologjisë së përbashkët, dhe të një Fondi Evropian të Mbrojtjes prej 13 miliardë eurosh, një nismë kjo që kontestohet nga Shtetet e Bashkuara.

Ndërkaq, Gjermania ka mbështetur edhe vizionin e Makron për një Evropë me disa shpejtësi, ku një bërthamë vendesh shumë të përparuara të ecë përpara për një integrim më të ngushtë, ndërsa vendet e tjera të qëndrojnë pas tyre. Duken si detaje të vogla, por që kanë shumë rëndësi.

Sidoqoftë, qartë është se për Makron audienca e synuar është Berlini. Ai ta shndërrojë Gjermaninë të jetë më kërkuese në fazën post-Brexit. Toni i Makron është i ngutshëm, dhe paksa i papërgjegjshëm. Por ai ndjen se ka një dritare mundësish:Angela Merkel është në rënie, Franca gjendet në një pozitë ekonomike më të sigurtë, dhe britanikët po largohen nga unioni.

E gjitha kjo nuk ka të bëjë me kontrollin e BE-së, apo zëvendësimin e NATO-s. Paris është larg nga të qenit gati, për të nisur ndërtimin e ombrellës së saj bërthamore në të gjithë kontinentin, dhe idetë si ngritja e një Këshilli të Sigurisë Evropiane, kanë të bëjnë me forcimin e shtyllës evropiane brenda NATO-s.

Makron dëshiron gjithashtu praninë e Britanisë në alencën e mbrojtjes, edhe pse nëse ajo nuk do të jetë më në BE. Ky është një udhëkryq për BE-në. Unioni ka bërë një punë të mirë për të mbrojtur interesat e veta si një bllok i pushtetit të butë.

Por siç thotë Zaki Laidi, profesor i marrëdhënieve ndërkombëtare, Brukeli duhet të përgatitet për një epokë të ?fuqisë së ashpër?, në të cilën mjetet tradicionale si tregtia ose teknologjia, po militatarizohen nga SHBA-ja dhe Kina.

Vendimi se si dhe ku mund të fitohet fuqia e ashpër, është një çështje thelbësore për BE-në. Dhe nëse pikëpamjet e Makron lihen të zbehen pa asnjë alternative përballë, ky nuk do të jetë thjesht vetëm faji i tij./ Përshtatur nga CNA.al