Si matet ndikimi rus në zgjedhjet e vendeve perëndimore

23 Nëntor 2019, 07:31, Blog CNA

Nga Leonid Bershidsky ?The Moscow Times?

Një artikull fundjavën që shkoi në gazetën ?The Sunday Times?, fliste mbi një raport parlamentar britanik, që ka arritur në përfundimin se është e pamundur të përcaktohet sasia e ndikimit të përpjekjeve ruse, për të ndikuar në rezultatin e referendumin mbi Brexit në vitin 2016.

Ky përfundim, përputhet kryesisht me hetimet mbi presidencialet amerikane të vitit 2016, nga ekspertja e shquar e komunikimit Ketlin Xhemison, që gjithsesi ka argumentuar se Rusia luajti një rol të rëndësishëm në fitoren e presidentit Donald Trump. Por kjo nuk do të thotë, që ndikimi i propagandës së huaj, nuk mund të matet me saktësi në të ardhmen.

Komiteti i Inteligjencës dhe Sigurisë në parlamentin britanik, mbikëqyr punën e shërbimeve

të inteligjencës. Dhe raporti i tij mbi ndërhyrjen ruse, i zbuluar nga ?The Sunday Times?, do të ishte ekuivalenti i përafërt i vlerësimit të komunitetit amerikan të inteligjencës në vitin 2017, për ndërhyrjen ruse në prag të garës presidenciale të 2016-ës.

Por qeveria britanike, ka refuzuar ta bëjë publik raportin, përpara zgjedhjeve parlamentare të 12 dhjetorit, dhe është kritikuar gjerësisht për këtë. Kritikët pyesin nëse qeveria po përpiqet të mbrojë informacionin mbi donatorët rusë të fushatës pro-Brexit, dhe Partisë Konservatore në pushtet.

Të dhënat e publikuara në ?The Sunday Times?, nuk zbulojnë ndonjë informacion të ri mbi këtë çështje. Por ato tregojnë, se raporti u përpoq të vlerësojë ndikimin e mediave propagandistike ruse ?Russia Today? dhe ?Sputnik?. Komiteti i Inteligjencës dhe Sigurisë, llogariti se 260 artikuj kritikë mbi Bashkimin Evropian të botuara në këto 2 media 6 muaj para referendumit Brexit, u ripostuan në media sociale, dhe u panë deri në 134 milionë herë, ose 3 herë më shumë se raportimet e fushatës së 2 grupeve më të mëdha pro-Brexit, ?Leave Leave? dhe ?Leave.eu?.

Por, a ndryshuan mendje njerëzit që panë materialin mbi mënyrën se si duhej të votonin, apo ata që ranë dakord me propagandën anti-BE, ishin në një numër më të madh, se sa në rrethana të tjera? Këto janë pyetjet ?1 miliardë dollarëshe?, për ata që përpiqen të kuptojnë nëse Rusia ndihmoi në shkaktimin e kaosit Brexit, apo futjes së Trumpit në Shtëpinë e Bardhë.

Xhemison, profesoreshë e Universitetit të Pensilvanisë, bëri një përpjekje të guximshme për t?iu përgjigjur këtyre pyetjeve në librin e saj të vitit 2018 ?Lufta kibernetike:Si hakerat ruse, ndihmuan zgjedhjen e një presidenti?. Ajo tha se bazuar në invetigimet e mëparshme, hakerat rusë kanë ndikuar ndoshta në rezultatin e zgjedhjeve, duke mobilizuar më shumë votuesit e mundshëm të Trump, dhe dekurajuar votuesit liberalë.

Xhemison kujton se së bashku me kolegët, analizoi ndikimin e reklamave individuale në zgjedhjet e vitit 2000. Kjo nuk ishte më e mundur në vitin 2016, pasi nuk kishte asnjë mënyrë të besueshme, për të matur saktë ndikimin e reklamimit në internet.

Sot falë mediave sociale, është bërë shumë më e lehtë për qeveritë dhe influencuesit privatë, që të ofrojnë propagandë në çdo cep të botës, pavarësisht se çfarë kufizimesh vendosen ndaj reklamave politike. ?Russia Today? dhe ?Sputnik?, nuk kanë nevojë të blejnë reklama për të gjeneruar dhjetëra miliona reagime.

Para çdo votimi që ka rëndësi për interesat ruse – dhe kjo nënkupton shumicën e zgjedhjeve kombëtare evropiane dhe amerikane, por edhe ato në Azi dhe Afrikë – makineria e propagandës ruse do të prodhojë shumë përmbajtje autentike, të cilat do të përhapen nga si nga njerëzit e paguar, ashtu edhe nga ana që u besojnë vërtet.

Kjo do të thotë se do të krijohen mundësi, për të matur efektin e këtyre operacioneve të ndikimit. Në fakt, deri tani janë humbur shumë mundësi të tilla: Zgjedhjet janë zhvilluar, pa një përpjekje serioze për të kuptuar saktësisht se si ndërhyrjet kiberntike ruse, kanë ndikuar në rezultatet e proceseve zgjedhore.

Një shembull tronditës i llojit të rezultateve të trukuara që mund të prodhojnë ata, shfaqet në një studim të botuar vitin e kaluar nga Leonid Peisakin dhe Arturas Rozenas nga Universiteti i Nju Jorkut. Ata analizuan ndikimin e televizioneve ruse në zgjedhjet e fundit në Ukrainë.

Ata zbuluan se shikimi i televizioneve ruse, forconte kryesisht qëndrimet ekzistuese pro-ruse, sesa ndryshonte bindjet në kutinë e votimit. Hulumtime të tilla, i duhen shoqërive perëndimore, që ato të mund të kuptojnë cilat duhet të jenë përgjigjet më të mira ndaj propagandës dhe hakerave rusë.

A funksionojnë përpjekjet anti-propagandë? Çfarë do të funksiononte për mobilizimin e votuesve që refuzojnë mesazhet ruse? Këto pyetje, mbeten ende pa përgjigje 3 vjet pas fitores së Trump dhe Brexit. Dhe ato nuk mund të marrin përgjigje, bazuar tek të dhënat e kufizuara të disponueshme për këto 2 ngjarje të rëndësishme. Ajo që dihet mbi raportin që qeveria britanike po tenton ta mbajë të fshehtë, është dëshmi e mëtejshme e kësaj./ Përshtatur nga CNA.al