E fundit!

16:50 Aktualitet

Siguroi kushtet për të kryer vrasjen e Hajrullës dhe Matodashajt/ GJKKO shpall dënimin për Erio Zejnon

Gjykata e Posaçme ka dënuar me 7.4 vjet burg Erio Zejnon, ...

Strategjia e Rusisë për destabilizimin e Ballkanit po funksionon

18 Gusht 2022, 14:21, Blog Nicholas Velazquez

Marrëdhënia e Rusisë me Serbinë, një shtet në zemër të Ballkanit, do të përdoret thuajse me siguri për të rrezikuar sigurinë evropiane për të ardhmen e parashikueshme. Presidenti serb Aleksandar Vuçiç, një ish-politikan eurofil i shndërruar në një udhëheqës autokrat, vazhdon të çojë përpara përpjekjet destabilizuese të Rusisë në rajon.

Marrëdhënia e ngushtë e Rusisë me Serbinë, i jep mundësi Kremlinit të zhvillojë lidhje të ngushta me elementë nacionalistë në diasporën serbe në të gjithë Ballkanin, për të destabilizuar Kosovën, Bosnjen dhe shtetet e tjera properëndimore në rajon.

Pas shpërbërjes së dhunshme të Jugosllavisë në vitet 1990, miliona serbë etnikë u gjendën në shtetet e ndryshme që dolën nga ai konflikt. Për pasojë, ndarjet etnike e përndjekin ende rajonin dhe e udhëheqin politikën e jashtme të Beogradit.

Beogradi vazhdon ta pretendojë Kosovën si pjesë të Serbisë, duke përmendur një pretendim historik për këtë territor dhe paligjshmërinë e supozuar të shpalljes së njëanshme të pavarësisë nga ana e Prishtinës. Duke shfrytëzuar lidhjet e thella kulturore me Serbinë, Moska i ofron Beogradit mbështetje jetike diplomatike dhe retorike për çështjet territoriale. Në këmbim, Serbia vepron si një “Kalë Troje” i Rusisë në Ballkan për të lehtësuar përhapjen e ndikimit rus në mesin e diasporës serbe në Ballkan.

Në perëndim të Serbisë, Rusia mban një marrëdhënie të ngushtë me Milorad Dodik, anëtarin serb të presidencës trepalëshe të Bosnjës. Me mbështetjen e Moskës, Dodik dhe entiteti autonom i Republikës Srpska të Bosnjës po krijojnë institucione qeverisëse rajonale që rivalizojnë ato të autoriteteve qendrore në Sarajevë.

Këto institucione variojnë nga një gjyqësor i veçantë, deri tek rindërtimi i forcave të armatosura të Republika Srpska. Dodik deklaroi më 6 qershor se Republika Srpska synon të shkëputet nga Bosnja. Në kundërpërgjigje, Gjermania njoftoi se do të vendosë për herë të parë në një dekadë trupa në Bosnje, duke përmendur paqëndrueshmërinë e ringjallur që buron nga situata e tensionuar në vend.

Kërcënimet e Dodik vazhdojnë ta destabilizojnë Bosnjen, dhe të vonojnë pranimin e vendit në institucionet perëndimore, gjë që e kënaq Moskën. Dodik u takua me presidentin rus Vladimir Putin më 18 qershor, duke ripohuar dëshirën e Republikës Srpska për të thelluar bashkëpunimin ekonomik dhe për t’iu kundërvënë sanksioneve perëndimore kundër Rusisë.

Në atë takim, Putin shprehu vlerësimin e tij për përpjekjet e Dodik për të penguar Bosnjen të respektojë sanksionet perëndimore për shkak të luftës në Ukrainë. Mbështetja e Rusisë për diasporën serbe shtrihet deri në Kosovë, ku po vazhdon të vonojë zgjidhjen e mosmarrëveshjes serbo-kosovare.

Kjo mosmarrëveshje është shumë e rëndësishme për kuadrin aktual të udhëheqësve të politikës së jashtme të Rusisë. Për Putinin dhe të ngjashmit e tij, shkëputja e Kosovës nga Serbia nuk është një reflektim i vullnetit të popullit kosovar, por një përpjekje cinike e NATO-s për të shkatërruar Serbinë, një aleate të Rusisë.

Përveç kësaj, Putin përmend enkas “shpërfilljen” sipas tij të Perëndimit ndaj ligjit ndërkombëtar për çështjen e Kosovës, për të larguar vëmendjen nga aktivitetet dashakeqe të Rusisë brenda ish-republikave të Bashkimit Sovjetik.

Serbët e Kosovës bllokuan rrugët kryesore në veri të Kosovës më 31 korrik, për të protestuar ndaj përpjekjes së Prishtinës për t’i detyruar ata të zëvendësojnë targat e tyre serbe me ato të shtetit të Kosovës. Prishtina është shumë e ndjeshme në lidhje me përdorimin e targave të Serbisë nga serbët e Kosovës, pasi kjo është një shenjë e refuzimit të popullatës serbe për të legjitimuar shtetësinë e Kosovës.

Në mesin e protestave, serbët e Kosovës dhe policia kosovare u angazhuan në një përleshje të tensionuar më 31 korrik, e cila çoi edhe në shkëmbime me armë zjarri. Në kundërpërgjigje të tensioneve të shtuara etnike në Kosovë, zyrtarët serbë kërcënuan se do të hakmerren nëse qeveria e Kosovës vazhdon që të veprojë kundër dëshirës së serbëve të Kosovës.

Deputeti serb nga partia e Vuçiç, Vladimir Gjukanoviç, shkroi më 31 korrik në rrjetet sociale se Serbia “do të detyrohet të fillojë de-nazifikimin e Ballkanit”, duke iu referuar justifikimit të Rusisë për luftën e saj në Ukrainë.

Ndërsa situata po përshkallëzohej, Vuçiç u takua me Shtabin e Përgjithshëm të Ushtrisë Serbe për të diskutuar opsionet e mundshme ushtarake, në përgjigje të “provokimeve” ndaj serbëve të Kosovës. Në përgjigje të këtij zhvillimi, Misioni i NATO-s në Kosovë, tha se do të ndërhynte nëse rrezikohej stabiliteti i vendit.

Në fund, qeveria e Kosovës pranoi kërkesën e serbëve, duke rënë dakord që të shtyjë për më vonë zbatimin e ligjit për ndalimin e targave serbe. Gjatë mosmarrëveshjes së Prishtinës me serbët e Kosovës, mediat ruse shkruan shumë artikuj që pretendonin se tensionet ishin faji i Perëndimi, ndërsa disa zyrtarë rusë shprehën mbështetjen e tyre për Serbinë.

Zëvendëskryetari i parë i Komitetit të Këshillit të Federatës për Çështjet Ndërkombëtare të Rusisë, Vladimir Dzhabarov tha më 1 gusht se Rusia mund ta ndihmojë Serbinë me mbështetje ushtarake nëse kjo do të ishte e nevojshme.

Mbështetja ruse për Serbinë do të vazhdojë ta inkurajojë Beogradin të vazhdojë qasjen e vet të ashpër për të marrë sa më shumë lëshime nga Kosova, duke e përkeqësuar kështu mjedisin e sigurisë. Në një farë mënyre, mbështetja e Rusisë për Beogradin gjatë gjithë konfliktit të saj me Kosovën e ka kthyer Serbinë në një “Rusi të vogël”, stabiliteti i brendshëm i së cilës është i lidhur me fitoret e politikës së jashtme.

Ashtu si Rusia, edhe rruga e Serbisë drejt demokracisë pengohet nga një autokraci e centralizuar që ka persekutuar figurat e opozitës dhe shtypin e lirë, dhe që ka vendosur tërësisht nën kontroll gjyqësorin. Për më tepër, mjedisi mediatik i Serbisë dominohet nga një grusht manjatësh pro Vuçiç, që u ngjajnë oligarkëve rusë që mbështesin regjimin e Putinit.

Si Rusia po ashtu edhe Serbia janë të zemëruara me “planet” e supozuara të Perëndimit kundër kombeve të tyre. Bazuar në këtë ankesë Rusia aneksoi ilegalisht Krimenë në vitin 2014 dhe nisi më 22 shkurt të këtij viti një pushtim të plotë të Ukrainës. Duke pasur parasysh vizitën e Vuçiç në Shtabin e Përgjithshëm të ushtrisë më 31 korrik, dhe postimin ogurzi të Gjukanoviç në Twitter, ndjenja militariste në mesin e zyrtarëve serbë në raport me Kosovën është dukshëm në rritje.

Përmes mbështetjes së Dodik në Bosnje dhe serbëve të Kosovës, Rusia tregoi me sukses aftësinë e saj për të shfrytëzuar ndarjet etnike ne synim ngrirjen dhe përshkallëzimin e konflikteve në Ballkan. Aktivitetet dashakeqe të Rusisë në Ballkan, po ia dalin ta nervozojnë Perëndimin dhe të ngadalësojnë demokratizimin në shtetet e prekura të rajonit.

Ndërsa Kremlini po kërkon mënyra për ta sulmuar Perëndimin, ndërhyrja e tij në Ballkan do të vazhdojë të shërbejë si një mundësi me rrezik të ulët dhe me shpërblim të lartë për Rusinë për të kërcënuar sigurinë e Evropës. Zyrtarët pro-rusë në Bosnjë dhe Serbi do të vazhdojnë të çojnë përpara interesat rajonale ruse në këmbim të mbështetjes diplomatike.

Përkthyer dhe përshtatur nga CNA.al