Gjashtë figurat historike më me ndikim në botë, që kanë vuajtur nga çrregullime mendore

12 Gusht 2022, 09:33, Blog CNA

Gjashtë figurat historike më me ndikim në botë, që

Çarls Dikens

Shkrimtari i njohur britanik me famë botërore, krijoi personazhet më të jashtëzakonshëm imagjinarë, dhe shkroi romanet më fenomenale të Epokës Viktoriane. Por ai vuante nga pagjumësia, gjë që e detyronte të bënte shëtitje të gjata gjatë natës për shkak të stresit dhe ankthit.

Romancieri i madh vuajti nga epilepsia gjatë gjithë fëmijërisë së tij, gjë që e nxiti të kërkonte ngushëllim te personazhet e tij të trilluar. Historianët besojnë se nëse do të ishte sot gjallë, Dikens do të ishte diagnostikuar me siguri me çrregullim bipolar. Ai zhytej në depresion dhe kishte luhatje të forta të humorit sa herë që punonte për një roman të ri. Gjithsesi, arriti të shkruante kryevepra që do të ekzistojnë përgjithmonë.

Vinsent van Gog

Piktori holandez arriti të shesë vetëm një nga veprat e tij të artit gjatë kohës që ishte gjallë. Por pikturat e tij, që u bënë të famshme në mbarë botën pas vdekjes së tij, u shndërruan në mishërimin e fuqisë shëruese që ka arti. Edhe pse Van Gog nuk u diagnostikua kurrë me ndonjë çrregullim psikologjik, letrat që ai u shkroi vëllezërve dhe motrave të tij, tregonin simptoma të dukshme të problemeve të rënda mendore.

Edhe nëse nuk ishte një çrregullim bipolar, ai ka shumë të ngjarë të ketë pasur një çrregullim personaliteti gjatë gjithë jetës së tij. Problemet e pafundme të Van Gog, i shkaktuan haluçinacione të shpeshta dhe depresion. Në një rast ai do të priste njërin nga veshët, gjatë kohës që jetonte në Francë.

Isak Njutoni

Matematikani, fizikani dhe shkencëtari më me ndikim në historinë e botës, ka vuajtur nga çrregullime të rënda mendore. Shumë studiues mendojnë se sëmundja e tij mund të ketë qenë depresioni maniakal ose skizofrenia. Njutoni vuante shpesh nga haluçinacionet. Ai bënte shpesh biseda me njerëz të padukshëm.

Psikologët mendojnë se luhatjet e sjelljes së Njutonit, mund të jenë shkaktuar nga përdorimi i tepruar i mërkurit gjatë eksperimenteve në laboratorin e tij. Mërkuri është një element i rëndësishëm që mund të shkaktojë pagjumësi, dhimbje koke dhe humbje të kujtesës pas ekspozimit ndaj tij.

Por një teori tjetër pretendon se Njutoni ka pasur një histori të çrregullimeve mendore që nga lindja e tij e parakohshme. E ëma e braktisi atë në moshën 3-vjeçare, gjë që mund të ketë kontribuar në traumën e përjetshme. Nëse e gjitha kjo është e vërtetë, ai mbetet një shembull se sa shumë arriti në jetë pavarësisht vështirësive.

Abraham Linkoln

E kush do ta besonte se presidenti i 16-të i SHBA-së, Abraham Linkoln, që u zgjodh pak para Luftës Civile, u përball me probleme serioze të shëndetit mendor gjatë gjithë jetës së tij? Gjendja depresive e Linkolnit nisi të përkeqësohej që kur ai ende i ri. Gradualisht, me kalimin e kohës, episodet e tij depresive u kthyen në rutinën e tij të përditshme.

Ai vuante nga melankolia, e cila i shkaktonte mendime negative. Edhe pse mësoi të jetonte me gjendjen e tij, ai do të kishte shpesh mendime për vetëvrasje, sidomos në moshën e thyer. Por besohet se fuqia gjatë presidencës së tij, ishte produkt i përballjes së tij me depresionin.

Pablo Pikaso

Është ironik fakti që arti më i bukur, është produkt i agonisë dhe pikëllimit. I tillë është dhe rasti i piktorit dhe skulptorit fenomenal spanjoll Pablo Pikaso, që pati shumë probleme me depresionin. Pikaso u bë artist pasi vuante nga disleksia, dhe ngjyrat e ndihmuan atë të shprehej më mirë.

Dileksia është një paaftësi në të mësuar, që e pengon trurin të kuptojë fjalët dhe shkronjat. Por problemet e rënda mendore nuk u shfaqën deri në vitin 1901, kur për shkak të vetëvrasjes së një shoku shumë të ngushtë, Pikaso u zhyt thellë në depresion.

Pamundësia për të dalë nga pikëllimi që e kishte kapluar, çoi edhe në periudhën më të jashtëzakonshme të krijimtarisë së tij, e njohur nga kritika si “Periudha Blu”. Ishte epoka kur Pikaso pikturonte vetëm duke përdorur nuancat e blusë, të përziera me tonet monokromatike.

Uinston Çërçill

Uiston Çërçill, njeriu që i garantoi fitoren Britanisë gjatë Luftës së Dytë Botërore, ishte i njohur për shumë gjëra. Por një informacion mbi jetën e tij i befasoi të gjithë. Kryeministri i kohës së luftës vuajti nga depresioni dhe ankthi për një kohë të gjatë, duke pasur sulme paniku të formave të rënda.

Në kulmin e episodeve të tij depresive, Çërçill kaloi më shumë kohë në shtratin e tij, dhe e quante sëmundjen “qeni im i zi”. Çrregullimet e tij mendore ia pakësuan energjinë fizike dhe oreksin. I paralizuar nga dëshpërimi, Çërçill do të humbiste interesin dhe do të fokusohej në çështjet e parëndësishme dhe punët e tij të përditshme. Por në vitin 1911, pasi u përball me periudha të gjata depresioni, Uinston filloi të përgatitej për luftën. Dhe siç e di tashmë bota, ai përjetoi triumfin.

Përktheu dhe përshtati CNA.al