E fundit!

22:51 Aktualitet

Biznesmeni Artur Shehu thyen heshtjen: Jam pronar i vjetër i tokës në Zvërnec, nuk i njoh fare investitorët

Biznesmeni shqiptar Artur Shehu ka folur në emisionin Opin...

U përdor si antenë gjigante/ Disa nga çuditë që kanë ndodhur me Kullën Eifel

13 Mars 2020, 07:45, Blog CNA

Për më shumë se një shekull, Kulla Eifel, ka qenë një pjesë gati e shenjtë e identitetit të Parisit, kryeqytetit të Francës. Por nuk ka qenë gjithnjë kështu. Kjo vepër monumentale, ka pasur një histori të çuditshme, para se të shndërrohej në pikën referente që është sot.

U përdor si një antenë gjigante

Në vitin 1903, projektuesi i saj Gustav Eifel i ftoi studiuesit e radios që të vendoseshin në kullën gjigante, teksa i financoi vetë kërkimet e tyre. Kjo ndodhi 5 vjet para se kulla të shndërrohej në qendër të një rrjeti komunikimi, që mund të arrinte deri në Amerikën e Veriut.

Në atë moment, ajo tërhoqi vëmendjen e ushtrisë. Kështu kulla u shndërrua në një bazë të përhershme të komunikimeve ushtarake në radio, dhe u përdor për të përgjuar radio-komunikimet gjermane gjatë Luftës së Parë Botërore. Falë asaj qendre, francezët mësuan se trupat gjermane po përparonin me shpejtësi drejt Parisit në vitin 1914.

Kur mësuan se gjermanët po vonoheshin, francezët nisën të sulmonin trupat armike në Marnë. Dhe ishte kjo betejë, që e shpëtoi Parisin nga pushtimi gjerman. Dy vjet më vonë, stacioni i Kullës Eifel, përgjoi një mesazh tjetër të gjermanëve. Ai i referohej një spiuni të quajtur ?Operativi H-21?, dhe përmes mesazheve u zbulua emri i koduar i balerinës holandeze Mata Hari, që u arrestua dhe më pas u dënua me vdekje.

Kulla ishte një qendër kaq e rëndësishme komunikimi, saqë ushtria franceze urdhëroi furnizimin e saj me eksploziv, në mënyrë që të mund të hidhej në erë, nëse rrezikonte të binte në duart e gjermanëve. Për fat të mirë, kjo nuk ndodhi kurrë.

U etiketua me disa nofka të shëmtuara

Çfarë fjalësh do të përdornit sot, për ta përshkruar Kullën Eifel? Elegante? E hijshme? Delikate? Por nuk mendonin kështu njerëzit, kur ajo nisi të ndërtohet. Kulla u hap zyrtarisht në Panairin Botëror të vitit 1889. Ajo u ndërtua për panairin, dhe u mendua të qëndronte vetëm disa vite në këmbë. Shkrimtari i njohur francez Gi dë Mopasan, shkruajti se Kulla ishte një ?skelet gjigant montruoz?. Ndërkohë poeti Fransua Kope, e quajti atë ?të paplotë, dhe të deformuar?.

Citroen e shndërroi në një reklamë të madhe

Ata që tashmë e urrenin Kullën Eifel, duhet ta kenë dashur ditën kur u bë tabela më e madhe e reklamave në botë, e ndriçuar nga më shumë se 250.000 llamba dhe 595 km instalime elektrike. Të gjitha u përdorën për të mbuluar 3 faqet e kullës me fjalën ?Citroen?.

Kompania e mori me qira hapësirën e kullën në vitet 1925-1934. Secila nga 7 gërmat ishte 92 metra e gjatë. Dritat e kësaj reklame gjigante, e orientuan pilotin amerikan Çarls Lindberg në fluturimit të tij të parë trans-atlantik në vitin 1927.

Një grua u martua me Kullën Eifel

Obsesioni i Erika Eifel me Kullën Eifel është i çuditshëm. Ajo quhet Erika Eifel, pasi u martua me Kullën në vitin 2007, pas një marrëdhënie një dekadë të gjatë, që arriti kulmin në një ceremoni martsore. Një vit më vonë, ajo ra dakord të jetë subjekt i një dokumentari me titull ?Martuar me Kullën Eifel?.

Por atëherë kur marrëdhënia u bë më fortë, stafi i Kullës Eifel i tha Erikas se ajo nuk ishte më e mirëpritur, dhe se ?marrëdhënia? e saj speciale me Kullën duhej të mbaronte. ?Unë nuk di si ta përshkruaj ndjesinë që para. Ai vendim thjesht më shkatërroi?- tha ajo në dokumentar.

Nga aty u zbulua rrezatimi kozmik

Në prag të shekullit XX-të, bota e shkencës pati arritje shumë domethënëse. Shkencëtarët po eksperimentonin me gjëra të tilla si fosforeshenca, rrezet X dhe uraniumi, por ato rezultuan të ishin dhe shumë vdekjeprurëse. U zbulua rrezatimi radioaktiv, dhe prifti jezuit Teodor Ulf u magjeps nga kjo gjë.

Ai kru eksperimente edhe në Kullën Eifel, që në atë kohë ishte ndërtesa më e lartë në botë. Ai mati rrezatimin në majë të Kullës dhe në fund të saj, dhe diferenca në lartësi ishte e mjaftueshme për t’i dhënë atij provën e parë konkrete, se rrezatimi vinte nga qielli, dhe jo nga Toka.

Në kullë u ngjit një elefant

Shfaqjet e cirkut, u pezulluan gjatë Luftës së Dytë Botërore. Pas luftës, artistët e këtij zhanri po kërkonin mënyrat më të mira për të rikthyer publikun në shfaqje. Në vitin 1948, ata organizuan një truk shumë të gjetur:shoqëruan elefantin e tyre të hynte në katin e parë të Kullës Eifel.

Një francez vendosi një rekord të çuditshëm

Askush nuk pëlqen të ngjisë shkallët. Por në vitin 2002, Hugo Rishar i ngjiti me biçikletë shkallët e Kullës Eifel deri në katin e parë, për 19 minuta. Në një tentativë të mëhershme në vitin 1998, e kishte bërë për dyfishin e kohës. Historia e çiklizmit, përmend rastin e Pier Labrik, që u ngjit me biçikletën e tij në katin e parë të Kullës në vitin 1923.

Kulla Eifel lëviz

Kur u ndërtua Kulla Eifel, hekuri ishte ende një material relativisht i ri, që përdorej në ndërtime të mëdha. Kulla është ndërtuar enkas në një mënyrë të tillë, që të përkulet kur fryn erë e fortë. Dhe në fakt maja e saj spostohet me të paktën 12.5 cm sa herë që fryn erë e fortë. Por dielli mund ta detyrojë të zhvendoset edhe më shumë. Kur kulla e hekurt nxehet në verë, ajo zgjerohet dhe mund të rritet në lartësi me 15 cm. Ajo lëviz ndërkohë larg diellit, dhe maja mund të anohet deri në 18 cm./Grunge.com- Përshtatur nga CNA.al