Zbulohet kafsha e vetme, që nuk ka nevojë për oksigjen që të jetojë

28 Shkurt 2020, 07:43, Blog CNA

* Thithja e oksigjenit, shihet si një tipar themelor i kafshëve shumëqelizore. Por shkencëtarët kanë zbuluar së fundmi një specie që nuk thith fare oksigjen. ?Ajo e ka humbur aftësinë për të thithurr oksigjen?-thotë Doroti Haçon e Universitetit të Tel Aviv në Izrael.

Mbetet mister se si kjo kafshë, një parazit që infekton, merr energjinë që i nevojitet pa praninë e oksigjenit, thotë ajo. Haçon shton se siguri kjo specie e vjedh atë nga organizmi ku rri si parazit. Të gjitha bimët dhe kafshët, mendohej se përdorin oksigjen për të gjeneruar një lloj ?karburanti? të quajtur adenozina trifosfat (ATP), që fuqizon proceset qelizore.

Prodhimi i ATP nga oksigjeni, ndodh në strukturat e quajtura mitokondri. Çdo mitokondri ka gjenomin e vet të vogël, që është i ndarë nga gjenomi kryesor në bërthamën e qelizës. Por kur Haçon dhe kolegët e saj sekuencuan ADN-në e Henneguya Salminicola, që gjendet bashkë me kandilët e detit, ata menduan se mund të kishin bërë ndonjë gabim, pasi nuk gjetën asnjë ADN mitokondriale.

Isshin studimet e mëtejshme, ato që konfirmuan gjetjen e çuditshme. Kur ekipi e ngjyrosi H. Salminicola me një ngjyrë blu fluoreshente që lidhet me ADN, asnjë ADN nuk ishte e dukshme në qelizat jashtë bërthamës. Përkundrazi, kur lyen me bojë një parazit të lidhur ngushtë me të, pikat blu që i korrespondojnë me gjenomet mitokondriale ishin të dukshme jashtë bërthamës.

Pra, ndërsa qelizat e H. Salminicola kanë struktura që duken si mitokondri, ato nuk mund të prodhojnë enzimat e nevojshme që përdorin oksigjenin për të prodhuar ATP-në.

?Këto nuk janë mitokondri të vërteta?- thotë Haçon. Kjo do të thotë që H.Salminicola është një kafshë shumëqelizore, që mund të mbijetojë plotësisht pa oksigjen. ?Ka shumë specie që mund të jetojnë për periudha të gjata pa oksigjen, por asgjë deri tani që ta kalojë gjithë ciklin jetësor pa të?- shprehet Nik Lein nga Kolegji Universitar i Londrës.

Në vitin 2010, Roberto Danovaro i Universitetit Politeknik të Markes në Itali, raportoi se një grup kafshësh të vogla të quajtura loriçiferans, që jetojnë në sedimente nën thellësinë e detit nuk kishin ndonjë mitokondri të dukshme kur shiheshin me mikroskop, dhe se ato duhet të mbështeten në burime të tjera të energjisë si sulfidi i hidrogjenit.

Ndërkohë, biologë të tjerë thonë se janë të nevojshme studime gjenomike, për të konfirmuar nëse loriçiferans e kanë humbur vërtet aftësinë për të thithur oksigjen. ?Analizat gjenomike janë duke u zhvilluar. Nuk mund të them më shumë?- konfirmon Danovaro.

Ne nuk e dimë pse H.Salminicola e ka humbur këtë aftësi, ndërsa të gjithë të afërmit e saj të afërt që kemi identifikuar e përdorin oksigjenin për frymëmarrje. Ndërsa këta parazitë lëvizin përgjatë ciklit të tyre të jetës, ata mund të jetojnë ndërkohë brenda një paraziti thuajse pa oksigjen./ Newscientist.com-Përshtatur nga CNA.al