web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

Kush ishte Alain Delon?/ Ikona enigmatike e kinemasë franceze, “me fytyrë engjëlli”

18 Gusht 2024, 15:35, Kulturë CNA

Kush ishte Alain Delon?/ Ikona enigmatike e kinemasë franceze, “me

Pas një karriere të gjatë që i solli legjione fansash, dhe shumë kritikues, aktori francez Alain Delon u nda nga jeta këtë të diel, në moshën 88-vjeçare.

Delon lë pas një trashëgimi të pasur në film, duke përfshirë disa nga klasikët e mëdhenj të kinemasë botërore. Një stil i errët aktrimi, shoqëruar me pamjen që i dha atij pseudonimin "fytyrë engjëlli", karakterizonte një punë e qëndrueshme, edhe pse reputacioni i Delonit nganjëherë u dëmtua nga jeta e tij private, shpesh e trazuar.

Menjëherë pasi fitoi famë në rolet e tij të hershme në film, Delon u thirr nga disa prej regjisorëve më të mëdhenj të filmit evropian, të cilët do ta përfshinin atë në disa nga veprat më të nderuara në historinë e kinemasë. 

Në vitin 1960, regjisori Italian, Luchino Visconti e futi në “Rocco and His Brothers”, një vepër e thellë social-realiste rreth një familjeje nga zonat rurale jugore të Italisë, që përpiqen të shkojnë në veriun industrial, film i cili u kurorëzua me çmim në Festivalin e Filmit në Venecia.

Dy vjet më vonë, një regjisor italian edhe më i njohur, Michelangelo Antonioni, mori Delon në Eclipse, duke fituar një tjetër çmim të madh të jurisë, këtë herë në Festivalin e Filmit në Kanë. 

Në vitin 1963, Delon luajti në “Prince of Salina”. Këtë herë, filmi fitoi Palmën e Artë.? 

Kush ishte Alain Delon?/ Ikona enigmatike e kinemasë franceze, “me

Në të njëjtin vit, Delon punoi për herë të parë me aktorin Jean Gabin në “Any Number Can Win”. Filmi jo vetëm që fitoi vlerësime kritike, por edhe sukses komercial – duke shitur 3.5 milionë bileta. Megjithatë, kur Delon u përpoq të arrinte në SHBA, tre filmat e tij të Hollivudit hasën në dështime komerciale, pavarësisht pranisë së personazheve të famshëm si Dean Martin. I pafrymëzuar nga projektet që iu propozuan më pas, ylli francez u kthye në Evropë.

Ishte fillimi i bashkëpunimit të tij me titanin Jean-Pierre Melville që prodhoi filmin më të mrekullueshëm të karrierës së Delon: kryeveprën “The Samurai”, në të cilën pamja e tij “me fytyrë engjëlli” bënte një kontrast të fuqishëm me rolin e vrasësit të vetmuar.

Kush ishte Alain Delon?/ Ikona enigmatike e kinemasë franceze, “me

Por pavarësisht suksesit të padyshimtë profesional gjatë gjithë kohës, Delon e shoqëruan ngjarje jo të këndshme në aspektin personal, duke nisur nga 1968. Atë vit truproja e tij Stevan Markoviç u gjet i pajetë.

Më pas u gjet një letër nga Markoviç drejtuar vëllait të tij, duke thënë se "nëse më vrasin, është 100 për qind faji i Delon dhe kumbarit të tij François Marcantoni", ky i fundit është një gangster korsik. Megjithëse policia dyshonte prej kohësh përfshirjen e tyre në vrasjen e Markoviç, Delon dhe gruaja e tij e atëhershme Nathalie nuk u ndoqën kurrë penalisht. Nga fundi i viteve 1980, Delon kishte tashmë një karrierë tridhjetëvjeçare.

Kush ishte Alain Delon?/ Ikona enigmatike e kinemasë franceze, “me

Gjatë viteve 1990 ai luajti në disa filma komercialë, si “Makina e kërcimit” dhe “Kthimi i Kazanovës”. Pas disa dështimeve, Delon njoftoi tërheqjen e tij nga kinemaja në vitin 1997, megjithëse vazhdoi të merrte role herë pas here. Megjithatë, ishte gjatë kësaj periudhe që Delon u nderua me disa nga çmimet më prestigjioze që institucionet politike dhe kulturore mund të ofrojnë. Në vitin 1991, presidenti i atëhershëm francez, François Mitterrand e bëri atë një Kalorësi të Legjionit të Nderit. Katërmbëdhjetë vjet më vonë, pasardhësi i Mitterrand, Zhak Shirak e ngriti atë në gradën e komandantit për "kontributin e tij në artin e kinemasë botërore". 

Nuk ishte vetëm shteti francez që i bëri nderime. Në vitin 1995, Festivali i Filmit në Berlin i dha atij çmimin “Ariu i Artë”. Më pas, në vitin 2019, Festivali i Filmit në Kanë i dha atij “Palmën e Nderit”. Vendimi i Filmit të Festivalit të Kanës për ta nderuar atë provokoi bujë në veçanti nga ana e organizatave feministe, të cilat e kritikuan Delon se kishte bërë publikisht komente "raciste, mizogjeniste dhe homofobike".

Kush ishte Alain Delon?/ Ikona enigmatike e kinemasë franceze, “me

Në të vërtetë, një pjesë e madhe e publikut nuk kishte më pëlqyeshmëri për Delon, pas lidhjeve të supozuara të tij me botën e krimit, miqësia e pretenduar me ish-udhëheqësin e Ballit Kombëtar Jean-Marie Le Pen dhe deklaratat reaksionare për gratë dhe homoseksualët ndikuan ndjeshëm në reputacionin e tij.

Në vitin 2008, ai u shfaq në ekranin e madh për herë të fundit, në komedinë fantastike “Asterix në Lojërat Olimpike”.

Pavarësisht se është një personazh i diskutueshëm, Delon mbetet një ikonë në qarqet artistike, në të njëjtin grup figurash të shquara, si Sofia Coppola, Quentin Tarantino, Madonna dhe Marianne Faithfull.

Kush ishte Alain Delon?/ Ikona enigmatike e kinemasë franceze, “me

Në kulturën popullore franceze, ai ende konsiderohet si një nga gjigantët e kinematografisë botërore, falë bukurisë hipnotike dhe enigmatike të performancave të tij, cilësi të cilat kanë ndihmuar në komercializimin e imazhit të tij, veçanërisht në rastin e Dior, markë e cila përdori imazhin e tij në reklamat e kolonjës, si dhe marka e cigareve të shitura në Kamboxhia që mban emrin e tij prej vitesh.

Duket se Delon ishte i vetëdijshëm për statusin e tij ikonik, duke pasur parasysh prirjen e tij të herëpashershme për t'iu referuar vetes në vetën e tretë. Por ai foli në vetën e parë kur ktheu kokën pas në karrierën e tij teksa pranoi Palmën e Nderit: “Kur fillova karrierën time, e dija se gjëja më e vështirë ishte të zgjaste dhe zgjati 62 vjet. Tani e di që gjëja më e vështirë është të largohesh, sepse e di që këtë do të bëj”, tha ai në lot./ CNA

Kush ishte Alain Delon?/ Ikona enigmatike e kinemasë franceze, “me

Kush ishte Alain Delon?/ Ikona enigmatike e kinemasë franceze, “me





Lajmet e fundit nga