Ismail Kadare, kolosi i letrave shqipe/ Veprat e tij u përkthyen në 45 gjuhë të botës

1 Korrik 2024, 09:40, Kulturë CNA

Ismail Kadare, kolosi i letrave shqipe/ Veprat e tij u përkthyen në 45

Ismail Kadare, foto e marrë nga Google

Ismail Kadare, kolosi i letërsisë shqiptare, është ndarë nga jeta mëngjesin e së hënës në banesën e tij në kryeqytet. Ai është gjetur i pajetë nga familjarët e tij.

Ismail Kadare, me penën e tij na ka bërë të gjithëve krenarë, duke u njohur gjerësisht në vende të ndryshme të botës.

Theksojmë se Kadare është ndër shkrimtarët e vetëm shqiptarë me njohje ndërkombëtare dhe veprat e tij janë përkthyer në 45 gjuhë të botës.

Para Kadaresë, letërsia shqipe njihej pak në botë, por falë tij u bë e njohur, e lexuar dhe e çmuar.

Për herë të parë nëpërmjet tij letërsia shqipe është integruar në letërsinë evropiane dhe botërore. Kështu, letërsia e Kadaresë ka dhënë një kontribut të çmuar në krijimin e gjuhës dhe letërsisë kombëtare.

I njohur jashtë trevave shqiptare ai u bë në fillim të vitit 1970, kur shtëpia botuese franceze "Albin Michel" botoi në frëngjisht romanin "Gjenerali i ushtrisë së vdekur".

Shkroi e botoi romanet “Kështjella” (1970) dhe “Kronikë në gur” (1971), të cilat u botuan në Francë njëra pas tjetrës.

Çmimet

Është laureat i shumë çmimeve letrare kombëtare dhe ndërkombëtare. Në vitin 1992 u vlerësua me "Prix Mondial Cino Del Duca".

Në vitin 2005 fitoi çmimin "Man Booker Prize" i nominuar krahas nobelistëve Gunter Grass, Garbiel Garcia Marquez, Kenzaburo Oe etj.

Në vitin 2009 u nderua me çmimin spanjoll "Princi i Asturias për Artet", çmimi më i rëndësishëm letrar në vendet spanjolle, dhe një nga çmimet letrare më prestigjioze në botë. Në vitin 2010 Ismail Kadare nderohet në Itali me çmimin "Lerici Pea".

Në vitin 1996 Kadare u bë anëtar për jetë i Akademisë së Shkencave Morale dhe Politike në Francë. Më pas u bë anëtar i Akademisë së Shkencave të Shqipërisë, anëtar i Akademisë së Shkencave të Kosovës dhe nga viti 2018 anëtar i jashtëm i Akademisë së Shkencave të Malit të Zi.

Ismail Kadare është dekoruar nga institucioni i Presidentit të Republikës së Shqipërisë me Urdhrin “Nderi i Kombit” dhe nga shteti francez me urdhrat “Kryqi i Legjionit të Nderit” e “Oficer i Legjionit të Nderit”.

Me studimin e veprës së Kadaresë janë marrë autorë të huaj në gjuhët amtare gjegjëse si Eric Faye dhe Jean-Paul Champseix në frëngjisht, Piet de Moor në holandisht, Peter Morgan në anglisht, Bernardo Joffily në portugalisht, Jose Carlos Rodrigo Breto në spanjisht, dhe Ece Dillioglu në turqisht.

Ismail Kadare ka qenë disa herë kandidat për çmimin “Nobel” në Letërsi dhe së fundmi ka marrë dekoratën më të lartë franceze, më 1 janar 2020, nga Presidenti i Francës, Macron, “Oficer i Madh i Legjionit të Nderit”./CNA