Pse Bajden dështoi të ndërtonte një koalicion të madh global kundër Rusisë

15 Qershor 2022, 12:17, Blog Ted Galen Carpenter

Pse Bajden dështoi të ndërtonte një koalicion të madh

Presidenti amerikan Jo Biden

Zyrtarët e administratës Bajden po e trajtojnë Rusinë si një shtet që nuk njeh asnjë ligj ndërkombëtar, dhe po e nxitin komunitetin global që t’i bashkohet pas udhëheqjes së Uashingtonit për ta detyruar Kremlinin të tërheqë trupat e tij ushtarake nga Ukraina.

Por strategjia e administratës ka qenë vetëm pjesërisht e suksesshme. Kritikat ndaj veprimeve të Rusisë janë relativisht të lehta për t’u gjetur nga udhëheqësit e huaj. Por kur flitet për denoncimet e drejtpërdrejta - dhe aq më pak për miratimin e qasjes së NATO-s se lufta ishte e paprovokuar dhe tërësisht një faj i Moskës - qeveritë anembanë botës ngurojnë ta bëjnë diçka të tillë.

Ata janë edhe më pak të prirur për t’u bërë pjesë e fushatës së udhëhequr nga SHBA-ja për të vendosur sanksione tepër të rënda ndaj Rusisë. Në fakt, jashtë NATO-s dhe aleancave dypalëshe të sigurisë së SHBA-së në Azinë Lindore, është e dukshme mungesa e mbështetje për sanksionet.

Kjo ishte e vërtetë edhe në muajin e parë të luftës, dhe që atëherë është bërë edhe më e theksuar.

Foto ilustruese

Studiuesi i Institutit Hadson, Uollter Rasëll Mid, ofron një përmbledhje të saktë të mungesës së suksesit të Uashingtonit në zgjerimin e koalicionit anti-rus përtej rrjetit të aleatëve tradicionalë të SHBA-së.

“Perëndimi nuk ka qenë kurrë kaq i unifikuar sa sot. Por rrallëherë ka qenë vetëm. Aleatët në NATO plus Australinë dhe Japoninë, janë të bashkuar në neverinë e tyre kundër luftës së Vladimir Putin dhe po bashkëpunojnë në lidhje me sanksionet më gjithëpërfshirëse që janë vendosur që nga Lufta e Dytë Botërore. Pjesa tjetër e botës, jo dhe aq shumë”- shkruan ai.

Shenjat shqetësuese u shfaqën thuajse menjëherë. Më 2 mars 2022, Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara miratoi një rezolutë që dënonte pushtimin rus të Ukrainës, dhe që bënte thirrje për tërheqjen e menjëhershme të forcave ushtarake ruse: 141 vende votuan pro rezolutës, dhe siç donin ta theksonin zyrtarët amerikanë, vetëm 5 votuan kundër.

Asambleja e OKB-së

Por nga ana tjetër 35 vende - duke përfshirë 17 vende afrikane - zgjodhën të abstenojnë, edhe pse një votë e favorshme për të qetësuar Shtetet e Bashkuara do të kishte qenë zgjedhja më e lehtë. Tek e fundit, rezoluta ishte thjesht simbolike, pasi nuk i detyronte anëtarët e OKB-së të merrnin ndonjë veprim thelbësor.

E megjithatë një numër i konsiderueshëm vendesh në Azi, Lindjen e Mesme më të madhe dhe Afrikën Sub-Sahariane, zgjodhën që të kundërshtonin Uashingtonin. Më shumë se 20 për qind e anëtarëve të Asamblesë së Përgjithshme, refuzuan t’i bashkoheshin një nisme, të cilën administrata Bajden dëshironte aq shumë që të ndërmerrej.

Që në fillim, koalicioni global i sponsorizuar nga SHBA kundër Rusisë, u duk i brishtë dhe jo entuziast. Dhe me kalimin e kohës ai është bërë edhe më shumë i tillë. Sidomos vendet afrikane nuk arrijnë të shohin ndonjë avantazh për veten e tyre në mbështetjen e politikës së Perëndimit.

Edhe pse Uashingtoni këmbëngul se zmbrapsja e agresionit rus kundër Ukrainës, është thelbësore për ruajtjen e “rendin ndërkombëtar liberal të bazuar tek rregulla”, qeveritë dhe popullatat në Afrikë i shohin gjërat ndryshe. Për ta, lufta duket më shumë si një luftë e zakonshme për pushtet midis Rusisë dhe një shteti klient të Perëndimit.

Presidenti amerikan Jo Biden dhe Presidenti rus, Vladimir Putin

Siç u shpreh një studiues afrikan: “Shumë njerëz në Afrikë dhe në pjesën tjetër të Jugut Global nuk e konsiderojnë - dhe nuk e kanë konsideruar asnjëherë - rendin ndërkombëtar liberal si veçanërisht liberal apo ndërkombëtar. Ata nuk e konsiderojnë atë as veçanërisht shumë të rregullt, duke pasur parasysh se vendet e tyre u kthyen dikur në sfera influencash dhe në arena për konkurrencën gjeostrategjike”.

Po ashtu, interesat ekonomike e shtyjnë Afrikën drejt një qasjeje më neutrale. Një analizë e datës 3 qershor e “New York Times” përfundonte kështu: “Një takim i zhvilluar të premten midis kreut të Bashkimit Afrikan dhe presidentit rus Vladimir Putin, e vuri thekson tek nevojat akute që secili shpreson se mund të plotësohen nga pala tjetër: Afrika ka nevojë për ushqim, ndërsa Kremlini ka nevojë për aleatë”.

Në fakt, kreu i Bashkimit Afrikan, presidenti i Senegalit, Maki Sall, ka bërë hapur thirrjepër heqjen e sanksioneve ndaj Rusisë. Edhe disa vende të Amerikës Latine kanë refuzuar të zhvillojnë një luftë ekonomike kundër Rusisë. Edhe më shqetësuese për strategjinë anti-ruse të udhëhequr nga SHBA-ja, është fakti që Brazili dhe Meksika - dy lojtarët më të rëndësishëm politikë dhe ekonomikë të rajonit - vazhdojnë të mos kenë asnjë mendim të prerë mbi këtë çështje.

Madje tensionet janë rritur duke ndikuar negativisht në marrëdhëniet e përgjithshme të Uashingtonit me këto dy qeveri. Kjo është aq e vërtetë saqë presidenti i Meksikës refuzoi të marrë pjesë në “Samitin e Amerikës” që organizoi në fillim të këtij muaji administrata Bajden. Ishte një mospërfillje e hapur.

Ndërkaq, nuk është një shenjë aspak e mirë për objektivat e SHBA-së, që si Kina po ashtu edhe India kanë qëndruar mënjanë në lidhje me përballjen e Perëndimit me Rusinë. Është e vërtetë, që qeveria e Xi Jinping i ka rezistuar gjithashtu edhe thirrjeve të Moskës për një solidaritet më të madh dhe për një mbështetje më të madhe.

Nga ana e tyre udhëheqësit kinezë po përpiqen të ndjekin një kurs përgjithësisht neutral, me një anim të lehtë drejt pozicionit të Rusisë. Por fakt është, që si Pekini po ashtu edhe Nju Delhi kanë mbetur të vendosur në refuzimin e tyre për të vendosur sanksione ekonomike ndaj Rusisë.

Administrata Bajden nuk ka reaguar mirë ndaj kësaj qasje, dhe zyrtarët amerikanë kanë ushtruar një presion gjithnjë e më të madh ndaj të dyja qeverive për të përqafuar strategjinë perëndimore të sanksioneve ndaj Moskës. Madje disa nga deklaratat e Uashingtonit kanë qenë kërcënime të drejtpërdrejta.

Por kjo sjellje e Uashingtonit nuk po shihet me sy të mirë në nivel ndërkombëtar. Për shembull, kërcënimet e administratës Bajden për të vendosur sanksione ndaj Kinës, për shkak të marrëdhënieve të ngushta të Pekinit me Moskën, e frikësuan menjëherë Tajlandën, Indonezinë dhe fuqitë e tjera më të vogla në Azinë Lindore.

Por reagimi i tyre nuk ishte ai i kapitullimit ndaj kërkesave të Uashingtonit. Përkundrazi, qasja agresive e SHBA-së dukej se e forcoi vendosmërinë e këtyre vendeve për të qëndruar neutrale në lidhje me luftën Rusi-Ukrainë. Është e qartë se administrata Bajden e mbivlerësoi shkallën e zemërimit ndërkombëtar ndaj pushtimit rus të Ukrainës.

Shënim:Ted Galen Carpenter, bashkëpunëtor në studimet e mbrojtjes dhe politikës së jashtme në Institutin Kato.

Përkthyer dhe përshtatur nga CNA.al