web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

What causes fainting, and how does the experience vary between people

2023-09-02 21:53:00, Blog CNA

What causes fainting, and how does the experience vary between people

When I heard that hospitals in the US were short of blood during the Covid-19 pandemic, I decided to go and donate blood for the first time. As I was watching the second blood bag being filled, I was talking to the nurse in charge, and I was thinking that I would soon get up and go home. But a few moments later, my vision started to go dark. The nurse immediately lowered the top half of my bed and raised my legs. He put cold compresses on my neck, and tried to keep me awake by talking about my favorite foods.

He knew how to react in such a situation, because fainting or near-fainting is a common experience when donating blood. Fainting is also common outside of bleeding events, and many people will experience it at some
point in their lives.

Scientists have a good understanding of why people pass out, and what happens to the body when we pass out. But what happens to the mind in those moments? The answer is not so straightforward. Medical professionals refer to fainting as syncope, a situation where a person loses consciousness due to a change in blood flow to the brain.

What causes fainting, and how does the experience vary between people

During a syncope, the person may lose consciousness from a few seconds to a few minutes. There are several types of syncope, and the most common in adults is vasovagal syncope. About 1/3 of people will experience it once in their lifetime. For people 40 and older, vasovagal syncope is responsible for 85 percent of fainting episodes. Meanwhile, about 50 percent of fainting episodes in the elderly are attributed to vasovagal syncope. Fainting is often a situational event.

Një person mund ta përjetojë sepse ka një ndryshim të presionit të gjakut, kur ngrihet befas në këmbë. Ose të fikëtit mund të jetë rezultat i përballjes së trupit me dehidratimin apo gëlltitjes së helmeve. Por mund të ndodhë edhe gjatë urgjencave mjekësore, si humbja akute e gjakut, hemorragjia ose lëndimi i kokës. Një gjendje e tillë mund të ndodhë edhe për shkak të kushteve mjekësore si aritmitë kardiake, embolitë pulmonare apo konvulsioneve. Shumë më shpesh, të fikëtit mund të vijë për shkak të një reagimi psikologjik, në të cilin një person ka një përgjigje “ik ose lufto”.

Sinkopa vasovagale gjatë procesit të dhurimit të gjakut, është studiuar gjerësisht për shkak të nevojës së vazhdueshme për dhurues gjaku. Shumë dhurues të mundshëm kanë frikë se mos humbasin ndjenjat, ndaj vetëm 5 për qind e dhuruesve të kualifikuar dhurojnë gjak.

Kur njerëzit përjetojnë një reaksion vasovagal gjatë dhurimit të gjakut, rrahjet e zemrës së tyre rriten ndërsa bie presioni i gjakut. Më pak oksigjen dhe gjak shkojnë në tru. Ata mund të përjetojnë marramendje, vjellje ose shikim të turbullt. Por të fikëtit mund të vijë edhe nga një reagim psikologjik kur sheh agën apo gjakun që rrjedh nëpër tub.

Shumë njerëz që kanë humbur vetëdijen raportojnë të njëjtat simptoma para atij momenti. Ata ndiejnë një hutim apo marramendje. Ata mund të kenë dhimbje apo të përziera në stomak apo valë të papritura të të nxehtit. Shumë prej tyre përjetojnë shikimin e tunelit apo shohin njolla të zeza. Disa kanë zhurmë në veshët e tyre. Përpara se të humbasë vetëdijen, personi mund të duket i zbehtë për të tjerët dhe mund të djersitë shumë. Në varësi të arsyes pse një personi i ka rënë të fikët, ai mund ta rifitojë vetëdijen gati menjëherë pas të fikëtit.

Në një rast një person që humbi mendjen gjatë një gjakderdhjeje, u vlerësua të ishte pa ndjenja për më pak se 15 sekonda. Por në një shembull tjetër, një pacient pati një krizë epileptike në një avion, dhe ishte pa ndjenja për rreth 15 minuta. Mënyra se si funksionon truri gjatë sinkopës, ndryshon po aq sa arsyet se përse një personi i
bie të fikët. Për ata që e përjetojnë këtë gjendje si përgjigje ndaj një shkaktari shqetësues, procesi i rrëzimit në një karrige apo i rënies në tokë, mund të çojë në një pozicion më të mirë të trupit që ndihmon në rregullimin e presionit të gjakut dhe ritmit të zemrës.

What causes fainting, and how does the experience vary between people

Në këto raste, personi mund të jetë i pavetëdijshëm për vetëm disa sekonda (gjithnjë duke supozuar se nuk e kanë dëmtuar veten gjatë rënies). Ata mund të mos e kuptojnë se e kanë humbur vetëdijen, dhe kanë nevojë për një dëshmitar që t’u tregojë se çfarë ka ndodhur.
Në një studim të vitit 2011 në “EP Europace”, pjesëmarrësit u vendosën në një tavolinë dhe më pas u anuan në kënde të ndryshme për të nxitur sinkopën. Atyre iu kërkua të përshkruanin simptomat e tyre nga këndvështrime të ndryshme, dhe stafi mjekësor po i vëzhgonte për të
parë nëse do të humbnin ndjenjat.

Nëse ndodhte kjo gjë, studiuesit e ndryshonin menjëherë pozicionin e tavolinës në mënyrë që pjesëmarrësi të rifitonte vetëdijen. Më pas ata u bënë pyetje të tilla si “Çfarë të ka ndodhur? dhe “A e humbe vetëdijen?”. Nga 387 pjesëmarrësit në eksperiment, 159 prej tyre e humbën vetëdijen. Personave që u ra të fikët kishin një moshë mesatare 47.11 vjeç (në total ishin nga mosha 16- 87 vjeç), dhe 71 për qind e tyre ishin femra. Rreth çereku i pjesëmarrësve deri në moshës 60 vjeç e lart patën amnezi të menjëhershme, gjë që do të thotë se ata nuk ishin të sigurt ose e mohuan se u ra të fikët. Ndërkohë gjysma e pjesëmarrësve të moshës 60 vjeç e lart kishin amnezi të menjëhershme.

The authors of the study concluded that it is common for  people of all age groups to not even remember that they passed out. By Emilie Le Beau Lucchesi “Discover Magazine”/ Adapted from CNA





Lajmet e fundit nga