Studimi: 50% e popullsisë së botës do të ketë një çrregullim të shëndetit mendor në moshën 75-vjeçare

12 Gusht 2023, 22:50, Shëndeti CNA

Studimi: 50% e popullsisë së botës do të ketë një

Mund të quhet “epoka e artë”, por 1 në 2 persona në moshën 75 vjeç e lart do të preket nga një lloj çrregullimi i shëndetit mendor. Në këtë përfundim ka arritur një studim global i udhëhequr nga studiues të Universitetit Australian të Kuinslendit dhe Shkollës së Mjekësisë së Harvardit në SHBA.

Profesor Xhon Mekgrath nga Instituti i Trurit në Universitetin e Kuinslendit, profesor Ronald Kesler nga Harvardi, dhe kolegët nga 27 vende të tjera analizuan të dhënat nga më shumë se 150.000 njerëzve të rritur në 29 vende midis viteve 2001-2022.

Të dhënat u morën nga seria më e madhe e koordinuar ndonjëherë e intervistave ballë për ballë, në kuadër të iniciativës së Organizatës Botërore të Shëndetësisë për Studimin e Shëndetit Mendor Botëror. Gjetjet i botuan në The Lancet Psychiatry nën titullin “Mosha e thyer dhe rreziku kumulativ i çrregullimeve mendore:Një analizë ndërkombëtare e anketave të popullsisë nga 29 vende”.

Ata përfshinin të anketuar nga 12 vende me të ardhura të ulëta dhe të mesme dhe 17 vende me të ardhura të larta, 85.308 gra dhe 71.023 burra. Mekgrath tha se rezultatet tregojnë mbizotërimin e lartë të çrregullimeve të shëndetit mendor, dhe ku gjysma e popullsisë pritet të zhvillojë të paktën një çrregullim deri në moshën 75-vjeçare.

“Më të zakonshmet ishin çrregullimet e humorit, si depresioni i madh ose ankthi. Ne zbuluam gjithashtu se rreziku i disa çrregullimeve mendore ndryshonte sipas gjinisë”-thekson ai.

Cilat janë çrregullimet më të zakonshme të shëndetit mendor?

Tre çrregullimet më të zakonshme të shëndetit mendor tek gratë ishin depresioni; një fobi specifike (ankth që ndërhyn dukshëm në rrjedhën e jetës së përditshme); dhe stresi post-traumatik (PTSD). Ndërkohë 3 çrregullimet më të zakonshmet mes meshkujve ishin abuzimi me alkoolin; depresioni; dhe një fobi specifike.

Po ashtu, studiuesit zbuluan se çrregullimet e shëndetit mendor, shfaqen zakonisht fillimisht në fëmijëri, adoleshencë apo moshë madhore. “Mosha kulmore e fillimit të simptomave të para ishte në 15 vjeç, me një moshë mesatare të fillimit 19 për burrat dhe 20 për gratë. Kjo nënvizon nevojën për të investuar tek neuroshkenca bazë, për të kuptuar arsyen se përse zhvillohen këto çrregullime”- u shpreh ai.

Kesler deklaroi se nevojiten edhe investime në shërbimet e shëndetit mendor, me një fokus të veçantë tek të rinjtë. Sipas tij, shërbimet duhet të jenë në gjendje të zbulojnë dhe trajtojnë menjëherë çrregullimet e zakonshme mendore, dhe të optimizohen për t’iu përshtatur pacientëve në këto pjesë kritike të jetës së tyre.

“Duke kuptuar moshën në të cilën shfaqen këto zakonisht çrregullime, ne mund t’i përshtatim ndërhyrjet e shëndetit publik dhe të ndajmë burime për t’u siguruar që mbështetja e duhur dhe në kohë të jetë e disponueshme për të gjithë individët e rrezikuar”- theksoi ai. Studiuesit thanë se rezultatet e këtij studimi, ofrojnë njohuri të vlefshme për shpeshtësinë dhe kohën e fillimit të çrregullimit mendor bazuar në shumë popullata të ndryshme./ Përkthyer dhe përshtatur nga CNA