Kalendar historik/ Çfarë ka ndodhur më 9 tetor?

9 Tetor 2023, 08:29, Blog CNA

1967 - Forcat boliviane ekzekutojnë udhëheqësin e njohur revolucionar komunist Ernesto Çe Gevara

Revolucionari socialist dhe udhëheqësi gueril Ernesto Çe Gevara, 39 vjeç, vritet nga ushtria boliviane. Forcat boliviane të mbështetura nga ushtria amerikane e kapën Gevarën më 8 tetor, ndërsa po luftonin me bandën e tij guerile në Bolivi dhe e ekzekutuan atë të nesërmen.

Duart e tij u prenë si dëshmi e vdekjes, ndërsa trupi i tij u varros në një varr pa emër. Gjithsesi në vitin 1997, eshtrat e Gevarës u gjetën dhe u dërguan përsëri në Kubë, ku u rivarrosën në një ceremoni ku morën pjesë presidenti i kohës dhe miku i tij i ngushtë Fidel Kastro dhe mijëra kubanë.

Ernesto Rafael Gevara De la Serna lindi në një familje të pasur në Argjentinë në vitin 1928. Në kohën që studionte mjekësi në Universitetin e Buenos Aires, mori disa javë pushim për të udhëtuar nëpër Amerikën e Jugut me një motoçikletë. Gjatë kësaj kohe, ai ishte dëshmitar i varfërisë dhe shtypjes së shtresave të ulëta.

U diplomua për mjekësi në vitin 1953 dhe vazhdoi udhëtimet e tij nëpër Amerikën Latine, duke u përfshirë në aktivitetet e organizatave të së majtës ekstreme. Në mesin e viteve 1950, Gevara u takua me Fidel Kastron dhe grupin e tij të revolucionarëve të mërguar në Meksikë. Ai luajti një rol kyç në marrjen e pushtetit nga Kastro duke rrëzuar diktatorin kuban Fulgencio Batista në vitin 1959, dhe më vonë shërbeu si krahu i djathtë i Kastros dhe Ministër i Industrisë në qeverinë e tij. Gevara kundërshtoi dominimin e SHBA-së në Amerikën Latine dhe mbrojti revolucionet që kishin mbështetjen e fshatarësisë për të luftuar padrejtësinë sociale në vendet e Botës së Tretë.

Guevara dha dorëheqjen - disa pretendojnë se ai u shkarkua - nga posti i ministrit në prillin e vitit 1965, ndoshta për shkak të mosmarrëveshjeve me Kastron në lidhje me politikat ekonomike dhe të jashtme të vendit. Ai u largua nga Kuba, dhe shkoi për disa kohë në Afrikë për të përfunduar në Bolivi, ku edhe u vra.

Pas vdekjes së tij, Gevara arriti statusin e heroit midis njerëzve në mbarë botën si një simbol i anti-imperializmit dhe revolucionit. Një foto e vitit 1960, e realizuar nga Alberto Korda që tregon Geevarën me një beretë u bë ikonë, dhe që atëherë është shfaqur në shumë postera dhe bluza. Por jo të gjithë e konsiderojnë Guevarën një hero. Ai akuzohet se ka urdhëruar vdekjen e qindra njerëzve në burgjet kubane.

Ngjarje të tjera të rëndësishme:

1779 - Në Mançester të Anglisë, nisin trazirat “ludiste”, si një reagim kundër futjes në përdorim në fabrikave të tehzgjahut të mekanizuar, që gradualisht zëvendësoi punën e krahut.

1934 - Në qytetin e Marsejës në Francë, një revolucionar maqedonas i lidhur me terroristët kroatë në Hungari, vret në një atentat ??mbretin Aleksandri I të Jugosllavisë, dhe ministrin e jashtëm francez, Lui Bartou.

1940 - Lindi këngëtari i shquar britanik Xhon Lenon, anëtar i grupit muzikor “Beatles”.

1944 - Uinston Çërçill dhe Josif Stalin, takohen për të ndarë zonat e tyre të ndikimit në Evropën e pasluftës. Ndarja që ata bënë, mbeti në fuqi deri në fillim të viteve 1990.

1970 - Në Kamboxhia, komunistët shpallin themelimin e Republikës së Khmerëve të Kuq. Lufta civile që pasoi këtë akt do të shkaktonte në 2 vite vdekjen e qindra mijëra njerëzve.

2012 - Talebanët plagosin rëndë aktivisten e re për të drejtat e grave në Pakistan, Malala Jusafzai. Ajo i mbijetoi sulmit, dhe që atëherë është bërë një nga zërat kryesorë për edukimin e vajzave në botë./ Përshtatur nga CNA