TË GJITHË KUNDËR OPOZITËS

15 Dhjetor 2025, 13:35, Opinione Meri Lika

Nuk kam qenë asnjëherë kundër opozitës. Kjo nuk është një fjali mbrojtëse e thënë sipas rrethanave, por një qëndrim i vazhdueshëm, i formuar ndër vite dhe i provuar nga koha.

Në një demokraci funksionale, opozita nuk është armik, por një shtyllë e domosdoshme e balancës politike, një zë kritik që mban pushtetin në kontroll dhe shpresën e rotacionit. Për këtë arsye, çdo dobësim i opozitës nuk është fitore për askënd, por humbje për shoqërinë.

Megjithatë, pas firmave për Avokatin e Popullit, opozita ndodhet në ditën e saj më të keqe. Jo sepse humbi një betejë procedurale, por sepse humbi një mundësi morale dhe politike për të treguar se është ndryshe, se di të veprojë me përgjegjësi dhe pjekuri institucionale. Firmat nuk ishin thjesht një akt parlamentar; ishte një test karakteri për opozitën dhe, fatkeqësisht, ajo dështoi.

Avokati i Popullit është një institucion që duhet të jetë mbi palët, një figurë që mbron qytetarin nga abuzimi i pushtetit, pavarësisht se kush qeveris. Në raste të tilla, opozita ka detyrimin të tregojë se interesi publik është më i rëndësishëm se kalkulimet e ngushta politike. Në vend të kësaj, ajo u mbyll në një logjikë përjashtuese, duke e parë procesin jo si një mundësi konsensusi, por si një tjetër front të betejës politike.

Ironia më e madhe është se sot duket sikur “të gjithë janë kundër opozitës”, por e vërteta është edhe më e hidhur: opozita është kundër vetes. Kur refuzon të marrë përgjegjësi, kur nuk di të dallojë mes kompromisit të shëndetshëm dhe dorëzimit, ajo izolohet. Dhe izolimi politik nuk vjen nga sulmet e kundërshtarëve, por nga paaftësia për të ndërtuar besim, brenda dhe jashtë vetes.

Nuk kam qenë kundër opozitës, por kam qenë dhe jam kundër një opozite vetëshkatërruese. Kundër një opozite që e sheh çdo akt institucional si tradhti, çdo mendim ndryshe si armik dhe çdo dështim si faj të dikujt tjetër. Kjo qasje nuk e forcon opozitën; e zbraz atë nga përmbajtja dhe e largon nga qytetarët që presin alternativë, jo justifikime.

Me Avokatin e Popullit, opozita humbi edhe një element tjetër thelbësor: epërsinë morale. Ajo që duhej të ishte një moment reflektimi dhe pjekurie, u shndërrua në një shfaqje konfuzioni dhe mungese drejtimi. Qytetarët nuk presin që opozita të fitojë çdo betejë, por presin që ajo të tregojë se di pse lufton dhe çfarë përfaqëson.
Sot, këto pyetje mbeten pa përgjigje.

Problemi më i madh i opozitës nuk është se humbi një votë, por se humbi narrativën. Kur nuk arrin ta shpjegosh veten qartë, kur mesazhi yt është i paqartë dhe kontradiktor, u hap rrugë të tjerëve të shkruajnë historinë tënde. Dhe historia që po shkruhet sot është ajo e një opozite të dobët, të fragmentuar dhe të paaftë për të udhëhequr.

Nëse opozita dëshiron të dalë nga dita e saj më e keqe, duhet të nisë me një akt të thjeshtë, por të vështirë: vetëkritikën e ndershme. Jo për të gjetur fajtorë të rinj, por për të kuptuar se ku gaboi dhe pse. Demokracia ka nevojë për një opozitë të fortë, të përgjegjshme dhe vizionare; ndaj opozita ka edhe detyrime që duhet t’i përmbushë.

Së pari, opozita duhet të ndalojë së jetuari me alibinë e viktimës. Të qenit vazhdimisht në mbrojtje, duke fajësuar kundërshtarin, sistemin apo rrethanat, nuk ndërton besim. Qytetarët nuk kërkojnë justifikime, por përgjegjësi. Një opozitë e besueshme pranon gabimet e veta, i analizon ato publikisht dhe tregon se ka nxjerrë mësime.

Së dyti, opozita duhet të vendosë një vijë të qartë ndarëse mes betejës politike dhe interesit institucional. Jo çdo kompromis është tradhti dhe jo çdo bashkëpunim është dorëzim. Në raste si zgjedhja e Avokatit të Popullit apo e institucioneve të pavarura, opozita duhet të jetë shembull i maturisë dhe seriozitetit, duke treguar se di të vendosë interesin e qytetarëve mbi atë partiak.

Së treti, opozita duhet të ketë një vizion të qartë dhe të artikuluar. Të qenit kundër qeverisë nuk mjafton. Qytetarët duan të dinë: çfarë ofron ndryshe opozita? Cili është plani i saj për ekonominë, drejtësinë, shëndetësinë dhe arsimin? Pa një program të qartë dhe të besueshëm, opozita mbetet thjesht një zë proteste, jo një alternativë qeverisëse.

Një tjetër element thelbësor është uniteti. Një opozitë e përçarë nuk frymëzon besim. Debati i brendshëm është i shëndetshëm, por kur shndërrohet në konflikt të hapur, mesazhi që i përcillet publikut është dobësi dhe mungesë drejtimi.

Opozita duhet të mësojë të menaxhojë dallimet e saj pa i kthyer ato në spektakël publik vetëshkatërrues.

Po aq e rëndësishme është edhe gjuha politike. Retorika e ashpër, ultimative dhe përjashtuese mund të mobilizojë një bërthamë militante, por largon shumicën e heshtur. Një opozitë e besueshme flet me qytetarët, jo vetëm me mbështetësit e vet, dhe përdor argumente, jo vetëm akuza.

Në fund, opozita duhet të rikthejë lidhjen reale me qytetarin. Jo përmes deklaratave sporadike apo protestave të rralla, por përmes pranisë së vazhdueshme, dëgjimit dhe përfaqësimit të halleve reale të njerëzve. Besimi nuk ndërtohet në sallat e konferencave, por në terren, aty ku qytetarët ndjejnë nëse dikush i përfaqëson vërtet apo thjesht i përdor si retorikë.

Një opozitë mund të dalë nga kriza e besimit vetëm duke ndryshuar qasje, duke treguar pjekuri politike dhe duke ndërtuar një alternativë reale. Përndryshe, problemi nuk do të jetë se “të gjithë janë kundër opozitës”, por se gjithnjë e më pak njerëz do të besojnë se ajo është në anën e tyre.

Deri atëherë, nuk është e vërtetë se të gjithë janë kundër opozitës. E vërteta është se opozita ende nuk ka vendosur të jetë plotësisht në anën e vet dhe në anën e qytetarëve që pretendon se përfaqëson. /CNA