Elizabeta II, mbretëresha e një perandorie të zhdukur

10 Shtator 2022, 09:37, Blog Pierre Haski

Kur Elizabeta II u ngjit në fron në vitin 1952, dielli në Perandorinë Britanike nuk perëndonte kurrë. Rënia kishte filluar tashmë me pavarësinë e Indisë në vitin 1947, por Uinston Çërçill, që u kthye të udhëhiqte qeverinë britanike gjatë hapave të parë të sovranes së re, ishte i vendosur të ruante një perandori që ishte ende e fuqishme.

Në kohën e vdekjes së saj, 70 vjet më vonë , Elizabeta II ishte ende mbretëresha e 14 vendeve përtej atyre që përbëjnë Mbretërinë e Bashkuar (në kulmin e saj ishin 32). Por përveç Kanadasë, Australisë dhe Zelandës së Re, këto vende janë kryesisht mbetje të vogla të ish-perandorisë në Karaibe dhe Paqësorin Jugor.

Gjithë të tjerët janë larguar nga kurora, edhe pse ruajnë një lidhje të privilegjuar me të nëpërmjet Komonuelthit. Nuk ka dyshim që ditët e ardhshme do të karakterizohen nga një pikëllim planetar për ndarjen nga jeta të një sovraneje që duket se ka qenë gjithmonë e pranishme, pavarësisht moshës apo origjinës së secilit prej nesh.

Por tashmë ne mund të pyesim veten se cili do të jetë ndikimi i monarkisë pas perëndimit të saj, në një botë që po pëson ndryshime të mëdha. “Nga Perandoria tek Brexit” është ndoshta një përmbledhje edhe pse shumë brutale e mbretërimit të Elizabetës II.

Por në thelbin e vet, ajo është një përshkrim besnik i Mbretërisë së Bashkuar në dekadat e fundit, që nuk ka pushuar kurrë së tkurruri dhe që rrezikon një tjetër humbje. Në fakt vendet e tjera mund ta braktisin simbolin monarkik. I fundit që e bëri këtë vitin e kaluar ishte Barbados, një ishull i Karaibeve i banuar nga 300.000 njerëz, qeveria e të cilit deklaroi se “ka ardhur koha të lëmë pas të kaluarën tonë koloniale”.

Por lista nuk do të përfundojë me Barbados. Ishte një lajm që në përgjithësi kaloi pa u vënë re. Por në maj të këtij viti, kur laburistët fituan zgjedhjet legjislative në Australi, ata emëruan një nënsekretar për republikën. Në fakt, kjo parti do të donte të organizonte një referendum për të kaluar nga monarkia në republikë, në rast se do të fitojë një mandat të dytë.

Me vdekjen e Elizabetës II nuk ka marrë fund vetëm epoka koloniale, por edhe ajo post-koloniale. Elizabeta ishte një pasardhëse e drejtpërdrejtë e Mbretëreshës Viktoria - jubileu i së cilës, në vitin 1897, përkoi me kulmin e Perandorisë Britanike, dhe ajo përjetoi tranzicionin post-kolonial.

Pasardhësi i saj duhet të përballet me një botë krejtësisht të ndryshme. Elizabeta ishte mbretëresha e një perandorie tashmë të perënduar, por edhe e një Mbretërie të Bashkuar që nuk ka një rol shumë domethënës në botën e sotme. Konfidencialiteti që i imponoi vetes, e pengoi atë të fliste publikisht mbi Brexit.

Tabloidët britanikë i kanë atribuar ndonjëherë asaj pikëpamje të favorshme pro Brexit, por burime të tjera kanë zbuluar se lidhja e saj me Evropën ishte shumë e fortë. Nga 15 krerët e qeverive që Elizabeta takoi në 70 vitet e saj të mbretërimit, dhe me të cilët pinte çaj çdo javë, 4 pasuan me një ritëm të shpejtë pas referendumit të 2016-ës.

Akti i fundit zyrtar i sovranes, më 6 shtator, ishte pranimi i dorëheqjes së Boris Xhohnson dhe mandati i Liz Tras për të formuar qeverinë e re. Elizabeta e jetoi fazën e parë të mbretërimit të saj duke dialoguar me Uinston Çërçill.

Po nuk ka gjasa që në fundin e jetës së saj, ajo të ishte po aq e impresionuar nga kryeministrat e kohëve të fundit. Ndërkohë ka ndryshuar një epokë. Elizabeta II përjetoi madhështinë dhe shpërbërjen e një perandorie në të cilën dielli nisi të perëndojë.

Përkthyer dhe përshtatur nga CNA.al