A janë efektive kundër SARS-CoV-2 maskat e bëra nga rrobat?

4 Tetor 2020, 08:32, Blog CNA

Objekt i një debati të përhershëm, dhe nëse deri një vit më parë e mbanim veshur, tani maska është bërë fatkeqësisht një pajisje shtesë thelbësore për të na mbrojtur nga SARS-CoV-2, koronavirusi që shkakton Covid-19.
Përveç maskave kirurgjikale, maskat prej copa rrobash, të qepura në shtëpi ose të blera në dyqan, janë gjithnjë e më të përhapura:një zgjedhje sigurisht e dobishme si nga pikëpamja ekonomike (një maskë tillë mund të lahet dhe mund të përdoret disa herë), ashtu edhe nga pikëpamja mjedisore (maskat kirurgjikale nuk janë të riciklueshme).

Por pyetja që po shtrojnë sot shumë njerëz është:a janë ato efektive? A ndihmojnë vërtet ato për të na mbrojtur nga koronavirusi ashtu si maskat kirurgjikale? Një studim i ri i botuar në ?Extreme Mechanics Letters? dhe i kryer nga Universiteti i Ilinoisit, konfirmon atë që u zbulua disa muaj më parë nga një tjetër studim po amerikan, dhe shkon më tej:maskat prej pambuku janë efektive, por edhe ato të bëra nga pëlhura të tjera, për sa kohë që sigurojnë një frymëmarrje të mirë.

Çarçafë dhe bluza kundër Covid-19

Studimi i ri analizoi ndryshimet midis pëlhurave të ndryshme ?shtëpiake?, duke verifikuar efektivitetin e tyre në bllokimin e spërklave, që janë pikëzat më të mëdha të frymëmarrjes (me diametër deri në një 1 milimetër) që dalin gjatë të folurit, kollitjes ose teshtitjes.
Për të verifikuar që mbrojtja nga maskat prej cope rrobash është efektive, studiuesit testuan 11 pëlhura që gjenden zakonisht në shtëpi (nga rrobat tek jorganët, nga çarçafët tek peshqirët: ?Testimi i nivelit të frymëmarrjes ishte i lehtë?- thotë Taher Saif, drejtuesi i studimit. ?Pjesa më e vështirë ishte verifikimi i aftësisë së secilës copë për të bllokuar spërklat që dalin nga frymëmarrja e njeriut?.

Efektive, por kujdes humbjet

Gjatë simulimeve të ndryshme, të gjitha copat e analizuara ishin ?mjaft të efektshme?
në bllokimin e grimcave të virusit (vetëm 100 nanometra), të bartura nga spërklat e frymëmarrjes të nxjerra jashtë me shpejtësi të madhe (përmes teshtitjes, kollitjes ose të folurit). Ndërkohë është akoma më mirë nëse, në vend të një shtrese, maska përbëhet nga dy ose tre copa pëlhure (që janë madje edhe më të përshkueshme, si pambuku i një bluze) të vendosura njëra mbi tjetrën. Në këtë rast, efektiviteti do të ishte pothuajse i barabartë me atë të maskave kirurgjikale, me një frymëmarrje të ngjashme ose edhe më të mirë. ?Zgjedhja e një maske që garanton një frymëmarrjes të mirë, është thelbësore jo vetëm për të marrë frymë?- thekson Saif, ?por gjithashtu për të parandaluar që ajri i nxjerrë nga frymëmarrja të dalë nga pjesa anësore, duke i dhënë një ndjenjë të rreme sigurie atij që e mban?.

Rekomandime për përdorimin e këtyre maskave

Maskat prej cope rrobash duhet të lahen pas çdo përdorimi. Nëse i blini në treg, sigurohuni që ato të lahen në lavatriçe në temperaturë të paktën 60 gradë Celcius, dhe që të tregohet numri maksimal i larjeve (sigurisht të mos tejkalohet ai).
Nëse i bëni në shtëpi, përdorni logjikën kur bëhet fjalë për ripërdorimin e tyre. Së fundmi, ashtu si maskat e tjera, ato duhet të vendosen duke i pasur duart e pastra dhe duke i kapur nga llastiku, nuk duhet të preken vazhdimisht dhe duhet të hiqen gjithmonë nga llastiku, duke i larë duart mirë pas këtij veprimi të fundit./Përshtatur nga CNA.al