E fundit!

21:40 Denoncim

Një vit pritje për 3 milionë borxh, çfarë ndodhi pas ndërhyrjes së “Stop”

Rasti i radhës i transmetuar në emisionin “Stop”, këtë të ...

Pas Pranverës Arabe/ Çdo të ndodhë në vitin 2020?

19 Dhjetor 2019, 07:19, Blog CNA

Nga Paul Wang ?Modern Diplomacy?

* Ekspertët dhe politikanët në Lindjen e Mesme, janë të shqetësuar për rebelimet e reja dhe gjendjen popujve arabë. Ndaj ata kanë nisur të bëjnë interpretime të reja. ?Pranvera Arabe?, quhet tani ?Kurthi Arab?. Opinioni ndërkombëtar, e pranon se protestat në vendet arabe, e kanë zgjeruar burimin e ndryshimeve sociale në disa shtete të tjera si Irani, Iraku dhe Libani, 10 dhjetë muaj pasi shpërthyen demonstratat në Sudan dhe Algjeri.

Aktualisht, vëmëndja kryesore është mbi Iranin, për shkak të faktorëve politikë të brendshëm dhe të jashtëm. Kur protestat u përhapën në 60 për qind të qyteteve, qeveria iraniane nisi të përdorë forcën, teksa kufizoi qasjet në internet, për të ndaluar përhapjen e teorive të komplotit.

Teherani gjendet në një pozitë delikate, pasi një grup policësh mësynë në Universitetin e Teheranit, dhe arrestuan pa arsye mbi 50 studentë. ?Amnesty International?, dënoi vrasjen e të paktën 100 protestuesve, për shkak të sjelljes së papërgjegjshme të forcave të policisë. Zëdhënësi i Gardës Revolucionare Iraniane, pretendon se disa nga drejtuesit e demonstratave kanë ?shtetësi të dyfishtë?.

Në krahasim me protestat e vitit 2009, këto aktualet nxiten jo vetëm nga pakënaqësia me elitën politike konservatore, por edhe kriza ekonomike e nisur që nga viti i shkuar, pas rivendosjes së sanksioneve nga SHBA. Ndërkohë situata në Irak dhe Liban, nuk është shumë më e ndryshme nga skenari iranian.

Shkaqet e krizës, janë korrupsioni politik dhe ai financiar. Gjatë 5 javësh, më shumë se 200 mijë irakianë morën pjesë në demonstratat publike kundër qeverisë në Bagdad. Banorët e qytetit Sadr, iu bashkuan protestave të dhunshme, që shkaktuan vdekjen e më shumë se 320 qytetarëve, dhe plagosjen e më shumë se 15.000 të tjerëve.

Atmosfera e tensionuar në Liban, është gjithashtu rezultat i papërgjegjshmërisë politike, financiare dhe keqadministrimit politik. Midis ekspertëve arabë të Lindjes së Mesme, ekziston një klishe, sipas së cilës iranianët e kontrabanduan revolucionin në Irak për 40 vjet me radhë, dhe se Iraku reagoi ndaj tij në më pak se 40 ditë.

Ngjarje të ngjashme, do të shfaqen në fillim të vitit 2020 në shtete të tjera të rajonit. Disa studiues si Muhamed Çerkaui, profesor i konfliktiteve ndërkombëtare dhe i çështjeve të Lindjes e Mesme në Universitetin Xhorxh Mejzën në Uashington, thotë se kjo që po shohim tani nuk është vala e dytë e ?Pranverë Arabe?. Dhe kjo për 3 arsye kryesore.

Së pari, gjatë vitit 2011 arabët bënë thirrje për reforma dhe ndryshime, pasi protestat e tyre kishin si moto termin ?Largohuni!?, dhe kjo dukuri ?tranzitore? u bë një koncept që u pasqyrua në 982 qytete që përjetuan protesta të ngjashme në mbarë botën.

Por kërkesat kryesore, nuk përcaktojnë nivelin e kësaj lëvizje. Shumica e protestuesve e interpretuan shprehjen ?Ushtria dhe Populli…Një dorë…!?, dhe disa demonstrues u përfshirë në kryengritje jo për ndryshime sociale, por thjesht për t?i shërbyer axhendës së një politikani tjetër, ose për të shpejtuar racionalitetin e ?Pranverës Arabe?, me planifikimin e konflikteve me pjesëmarrjen e palëve të treta, siç ishte largimi i Mubarakut në Egjipt, rrëzimi i Ali Saleh në Jemen, dhe vrasja e Gadafit në Libi, teksa para tyre në Tunizi u largua Ben Ali.

Prandaj problemi ka të bëjë me dy dilema themelore. Së pari, rruga arabe u tregoi aktivistëve të angazhuar pasojat e dhunës në ndryshimin e regjimeve të vjetra, dhe reformimin e statusin politik. Së dyti, nuk pati intelektualë arabë që të parashikonin me kujdes të ardhmen e aftësive të gjeneratës së re në ndryshimin e statusit politik, nën të ashtuquajturin ?Revolucioni i zgjuar?. Ata janë tashmë në gjendje të bëjnë të dëgjohet zëri i tyre, në një rafsh jo vetëm rajonal por edhe ndërkombëtar, me ndihmën e teknologjive të reja si interneti dhe media sociale.

Së dyti, protestat e këtij viti nuk janë vazhdim i atyre të vitit 2011. Sot protestuesit synojnë të shmangin gabimet, dhe kurthet strategjike që nuk i vunë re aktivistët e vitit 2011. Për më tepër, demonstruesit në Algjeri ishin të prirur të mos ndiqnin trajktoren e zhvillimeve në Egjipt, si përsa i përket rezistencës më shumë se 40-javore në Algjeri, apo taktikat e negociatav me forcat algjeriane, ose duke iu përmbajtur tundimit për formimin e një qeverie apolitike.

Së treti, ne po përballemi me një mjedis arab, ku ka një fleksibilitet të madh politik, por edhe një paaftësi për të parashikuar rezultatin e këtij transformimi. Si përfundim, mund të themi se me zgjatjen e ?Pranverës Arabe? ose ?Kurthit Arab?, duket se rinia arabe nuk e pranon më dominimin e vazhdueshëm të liderve të korruptuar dhe autoritarë në një sërë kontekstesh.

Përkundrazi ajo kërkon reforma, dhe rivendosjen e dinjitetit të qytetarisë sociale, bazuar në parimet demokratike, si në nivelin e jetesës së përditshme, dhe atë të konsiderateve morale.

Kërkesat e tyre, janë në përputhje me ato të gjitha revolucioneve evropiane, nga ai francez në vitin 1789, deri në ?pranverën e popujve? evropianë të vitit 1848, dhe në të njëjtën linjë me shumicën e revoltave që kanë ndodhur 2 dekadat e fundit./ Përshtatur nga CNA.al