A i bën feja njerëzit më bujarë ndaj të tjerëve?

17 Dhjetor 2019, 07:24, Blog CNA

A i bën feja njerëzit më të gatshëm të ndihmojnë të tjerët? Për shumë njerëz, përgjigja është mëse e qartë. Mbi të gjitha, moralizimi mbi aspektet e një sjelljeje etike, ku përfshihet edhe bujaria, është një ndër funksionet kryesore të fesë, thonë ata.

Feja i nxit njerëzit të jenë pro-socialë. Pa besime fetare, shoqëria do të ishte një vend egoistësh, një ferr i vërtetë në Tokë. Ndërkohë, të tjerët arrijnë në një përfundim të kundërt në lidhje me dobinë e fesë. Ata tregojnë historinë e gjatë të mizorive të lidhura me fenë, nga Kryqëzatat e deri tek djegiet e njerëzve me akuzën e të qenit shtriga, deri tek mizoritë e sotme të kryera nga ISIS dhe militantët Hindu në Indi.

Nga ky këndvështrim, fetë i kanë sjellë njerëzimit mjerim, dhe ne do të ishim më mire të mos kishim asnjë prej tyre. Disa studime të fundit, kanë ndihmuar në zgjidhjen e këtij debati. Shkolla e Filantropisë Familjare në Universitetin e Indianës në SHBA, gjeti ?një lidhje thelbësore midis fesë dhe bujarisë?.

Sipas studimit, ata që besonin në një fe të caktuar, ishin 2 herë më shumë bujare, se sa ata që nuk kanë një lidhje të tillë. Ky përfundim, është në përputhje me studimet e tjera, që tregojnë një lidhje midis shkuarjes në kishë, dhe ndihmës ndaj atyre që janë më në nevojë.

Frekuentimi i përjavshëm i Kishës, luante një rol të rëndësishëm në shfaqjen e bujarisë. Ndërsa nuk kishte asnjë ndryshim në bujarinë e atyre, që kishin qenë në Kishë një muaj më parë, apo atyre që nuk kishin shkuar 6 muajt e fundit. Pra ata që shkonin në kishë çdo javë, ishin dukshëm më bujarë se të tjerët.

Një eksperiment i kryer nga psikologu Ara Norenzajan, nga Universiteti i Kolumbias Britanike, duket se i konfirmon këto gjetje. Ai zbuloi se njerëzit me nje afërsi të madhe me fenë, i bënte ata më bujarë ndaj të tjerëve. Ja cili ishte eksperimenti i tij:disa njerëzve iu kërkua të korrigjojnë gramatikën e disa fjalive, një pjesë e të cilave përfshinin fjalë fetare, siç janë ?Zoti? dhe ?Hyjnor?.

Disa të tjerë, u udhëzuan të korrigjonin fjali që nuk përmbanin fjalë të tilla. Pasi dolën nga dhoma, subjektet e eksperimentit gjetën një shumë prej 10 dollarësh në monedha metalike në një tryezë, me një shënim që u thoshte se mund të merrnin sa para që donin. Ajo që mbetej, do të shkonte për personin tjetër.

Ata që u morën me fjalitë pa terma fetare, u lanë mesatarisht të tjerëve më pak se 2 dollarë. Ndërsa ata që redaktuan fjalitë me terma fetare, u lanë mbi 4 dollarë. Një aspekt interesant i studimit, është se nuk ka rëndësi nëse vetë personi që u mor me termat fetarë ishte apo jo fetar. Në fakt, rreth gjysma e tyre thanë se nuk besonin në ndonjë fe, megjithatë ishin po aq bujarë sa ata që besonin në një fe të caktuar.

Pra ishte jo feja, por vetë fjalët ato që duken se bënë diferencën. Norenzajan shpjegon se ?Njerëzit e vëzhguar, janë njerëz të sjellshëm?. Përballja me termat fetare, ka të ngjarë t?i nxisë njerëzit të mendojnë se Zoti i sheh dhe po i gjykon. Një studim tjetër po nga Norenzajan, testoi nëse ishte gjuha fetare ajo që ndikonte në bujarinë e njerëzve.

Në një eksperiment të mëvonshëm në vend të termave fetare, subjektet ndeshën në fjalë që lidheshin me qytetarinë e mirë, si ?juri qytetare? dhe ?gjykata. Ata që u ekspozuan ndaj fjalëve të tilla, kishin thuajse të njëjtin nivel bujarie me njerëzit që u morën me tekstet që kishin lexuar fjalë që lidhen me fenë.

Pra ka shumë prova që tregojnë se organizatat fetare, mund të luajnë një rol të dobishëm në inkurajimin e bujarisë. Ndonëse duhet shtuar se gati 75 për qind e bamirësisë shkon zakonisht për kongregacione dhe organizata jofitimprurës me përkatësi fetare. Por është ndërkohë e qartë, që edhe komunitetet laike, mund t?i shërbejnë të njëjtit funksion./Psichologytaday- Përshtatur nga CNA.al