web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

Pesë sfidat kryesore, me të cilat përballet sot Evropa

10 Shtator 2019, 09:22, Blog CNA

Nga Jacopo Barigazzi ?Politico.eu?

* Betejat më të mëdha të Evropës, nuk kanë të bëjnë vetëm me politikat, por me vetë identitetin e Bashkimit Evropian. Po cilat janë sfidat kryesore. Le t?i shohim me radhë.

Liberalizmi dhe tregtia

Disa thonë se BE-ja, është në thelb një ?perandori liberale?, legjitimiteti i së cilës mbështetet në vlerat e saj themelore:demokracinë liberale, qeverisja kushtetuese dhe liria individuale. Atëherë, çfarë ndodh kur ky sistem sfidohet, jo vetëm nga kampionët e ?demokracisë jo-liberale? si udhëheqësi hungarez Viktor Orban, por edhe nga vendet me peshë të madhe si Franca dhe Gjermania?

Kjo është ajo që ndodhi kur Parisi dhe Berlini, nxitën bashkimin e 2 prej kompanive më të mëdha në rrjetin hekurudhor tregtar të Evropës, Siemens dhe Alstom, për të rivalizuar kompaninë kineze CRRC. Nisma u kundërshtua në shkurt nga Autoriteti i Konkurrencës i Komisionit Evropian, që zbuloi se ky bashkimi ?do të kishte dëmtuar konkurrencën?, dhe ?do të sillte çmime më të larta në treg?.

Ndërsa Kina po rritet, dhe modeli i saj politik jo-liberal dëshmohet të jetë ekonomikisht i suksesshëm, BE-ja përballet me një dilemë:A duhet të kompromentojë ?shpirtin? e saj të tregut të lire, për të mbrojtur veten nga Pekini?

Kriza e emigracionit, dhe rreziku i fundit të tregut të përbashkët

Sfida më e madhe, është përpjekja për të reformuar të ashtuquajturën Rregullore të Dublinit,

që përcakton se vendi ku mbërrin një azilkërkues, duhet të marrë përgjegjësinë për t?i dhënë atij azil dhe mbrojtje. Kjo politikë, ka vendosur nën një presion të madh vendet kufitare si Greqia dhe Italia, që kërkojnë me ngulmojnë që azilkërkuesit të rishpërndahen në të gjithë bllokun.

A mundet BE të detyrojë një vend tjetër, që të tregojë ?solidaritet? duke pranuar refugjatët? Deri

më tani, të gjitha përpjekjet për konsensus kanë dështuar. Në përgjigje ndaj krizës së vitit 2015, Austria, Gjermania, Danimarka, Suedia dhe Norvegjia rivendosën kontrollet kufitare në kufijtë e tyre të brendshëm. Nëse do të ketë një tjetër krizë refugjatësh, në kushtet e mospasjes së asnjë mekanizmi për të rishpërndarë azilkërkuesit, ka të ngjarë që një numër më i madh vendesh të rikthejnë sërish kontrollet kufitare.

Nëse kjo ndodh, zona Shengen mund të shembet plotësisht. Kjo do t?i jepte fund tregut të përbashkët siç e njohim deri më sot. Dhe do të kishte një kosto shumë të madhe për vendet anëtare. Sipas Bankës Qendrore Evropiane, nëse rivendosen barrierat tregtare brenda Evropës, PBB-ja në Gjermani do të binte 8 për qind, ndërsa në Itali 7 për qind.

Tregjet financiare: Makron dhe monedha e përbashkët

Kriza e borxhit që goditi Evropën në fillim të kësaj dekade, na mësoi se ruajtja e stabilitetit të çmimeve – synimi i BQE – nuk mjafton për të parandaluar falimentimin e bankave në mbarë kontinentin. Planet e presidentit francez Emanuel Makron për të reformuar eurozonën, synojnë rregullimin e disa anomalive të BE-së, përfshirë faktin që eurozona nuk ka ende një Ministri të Financave.

Kur i prezantoi idetë e tij në një fjalim në Universitetin e Sorbonës gati 2 vjet më parë, Makron shpresonte të kishte mbështetjen e Gjermanisë. Berlini ishte dikur nxistësi i një integrimi më të madh evropian, dhe Franca ishte partnerja hezituese. Tani rolet e tyre janë ndërruar, teksa gjermanët po bllokojnë përpjekjet për të krijuar një buxhet të përbashkët.

Kujdesi shëndetësor dhe votuesit e zemëruar

Evropa po plaket shpejt. Numri i personave 65 vjeç e lart, si përqindje ndaj popullsisë në moshë pune, pritet të rritet nga 30 përqind në 2016, në rreth 52 përqind deri në vitin 2070, sipas vlerësimeve nga Eurostat. Shtojini kësaj çmimet e larta për shumë ilaçe, dhe ja ku keni një kombinim vdekjeprurës.

Sistemi i kujdesi shëndetësor, po shndërrohet shpejt në një ?patate të nxehtë? politike në mbarë bllokun. Për ta përballuar këtë sfidë, disa vende si Belgjika, Hollanda, Luksemburgu, Austria dhe Irlanda, janë bërë bashkë për të negociuar blerjen e ilaçeve më të lira. Projekti është ende në fazat e tij fillestare, por ka frymëzuar vendet e tjera të ecin në të njëjtin drejtim.

Në lojë, është një pjesë e mirë e identitetit të BE-së. Blloku përbën vetëm 7 përqind të popullsisë së botës, dhe jep 25 përqind të PBB-së, por është gjithashtu burimi i 50 për qind të mirëqenies së tij. Nëse BE-ja nuk do të mund të gjejë mënyra për të ulur kostot, votuesit mund të shohin edhe një arsye tjetër, për t?iu drejtuar politikanëve euroskeptikë apo nacionalistë, duke premtuar të gjejnë mënyra për të mbrojtur më mirë qytetarët.

Mbrojtja evropane

Nëse do të ndodhej nën një sulm ushtarak, Evropa nuk do të ishte në gjendje të mbrohej vetë pa ndihmën e Shteteve të Bashkuara. Për të rritur aftësitë e saj mbrojtëse, BE miratoi një pakt të ri ushtarak të njohur si PESCO, dhe ngriti një fond të ri shumëvjeçar, Fondin Evropian të Mbrojtjes, që do të japë 13 miliardë euro në buxhetin e ardhshëm afatgjatë të BE-së, për

rritjen e aftësisë ushtarake të bllokut, për të qenë më i pavarur nga mbështetja amerikane.

Në realitet, nxitja për një ?autonomi strategjike?, ka të bëjë me diçka tjetër:ringjalljen e idesë së Evropës si një projekt industrial. BE hodhi hapat e saj të pare, si një grupim vendesh që dëshironin një treg të përbashkët për të blerë dhe shitur çelik dhe qymyr./ Përshtatur nga CNA.al





Lajmet e fundit nga