Kimikatet e përjetshme që rrezikojnë jetën e njeriut

17 Maj 2024, 09:48, Shëndeti CNA

Kimikatet e përjetshme që rrezikojnë jetën e njeriut

Foto ilustruese

Hulumtimi global i Fondacionit të Paketimit të Ushqimit nga Cyrihu tregoi se në të gjithë botën, ushqimi është i paketuar në kontejnerë ose letër që përmbajnë deri në 61 lloje kimikatesh sintetike që janë shumë të vështira për t'u shpërbërë në natyrë.

“Këto të ashtuquajtura kimikate të përjetshme, të cilat mbajnë një emër të tillë sepse, kur arrijnë në mjedisin natyror, ato shpërbëhen shumë fort, nuk janë në listën e substancave të miratuara globalisht që mund të vijnë në kontakt me produktet ushqimore”, tha një nga pjesëmarrësit e hulumtimit, një doktoreshë e mikrobiologjisë Brigitte Gueke.

Ajo shpjegoi se këto substanca përdoren për të mbështjellë pakot me një shtresë të hollë fluoropolimeri që është rezistent ndaj nxehtësisë, njollave të yndyrës dhe ujit.

“Është plotësisht e paqartë se si dhe pse kimikate të tilla të rrezikshme përfunduan në paketimin e ushqimeve, veçanërisht pasi shkencëtarët kanë qenë në gjendje të identifikojnë me siguri origjinën dhe dëmtimin e vetëm dy të tretave të këtyre substancave, ndërsa natyra dhe shkalla e rrezikut për shëndetin është e madhe dhe pjesa tjetër është ende e panjohur për shkencën”, tha Gueke.

Dëmi për shëndetin është i shumëfishtë

Siç shprehet ajo, pavarësisht kësaj, "kimikatet e përjetshme" janë përdorur masivisht në botë prej dekadash në prodhimin e enëve, pesticideve, si dhe produkteve kozmetike vetëm për shkak të aftësisë së tyre për të larguar lagështinë, ujin dhe yndyrat.

Për shkak të përdorimit të gjerë të këtyre substancave të rrezikshme, prania e tyre është zbuluar në gjakun e njeriut, qumështin e gjirit, ujë, si dhe në tokat bujqësore. Analizat e mëparshme shkencore tregojnë se këto kimikate mund të kontribuojnë në shfaqjen e disa llojeve të kancerit, mund të shkaktojnë probleme riprodhuese dhe të dobësojnë sistemin imunitar. Gjithashtu, gjetjet e reja çojnë në përfundimin se "kimikatet e përjetshme" mund të ulin efektivitetin e vaksinave.

Gjatë hulumtimit, shkencëtarët e Fondacionit të Cyrihut gjetën 68 kimikate të këtij lloji në mostrat e ambalazheve në mbarë botën, por shtatë nga këto substanca "të përjetshme" janë në listën e ambalazheve ushqimore të lejuara ndërkombëtarisht.

Thuhet se ekziston dyshimi se ato substanca të dëmshme në ambalazh janë shfaqur si pasojë e proceseve kimike të mëvonshme gjatë prodhimit dhe jo vetëm nga pakujdesia e prodhuesit./CNA