Partia si pronë, anëtarët si "investim"

29 Prill 2026, 17:43, Opinione Ardi Stefa

Partia si pronë, anëtarët si "investim"

“Mbyll gojën. Mos kundërshto! Ne kemi investuar te ti, jo ti te partia.”

Është një fjali, e cila deri përpara pak ditësh nuk thuhej publikisht, pavarësisht se të gjithë e dinim që zbatohej, por ja që e dëgjuam. Dhe, në mënyrën e vet, është një logjikë e “drejtë”, jo sepse është morale, por sepse është funksionale për pushtetin brenda partisë e më tej.
Është një logjikë që në pamje të parë duket cinike, por është çuditërisht e qëndrueshme dhe me një koherencë të ftohtë pushteti. Dhe pikërisht për këtë, funksionon.

Në këtë model, partia nuk është më një organizëm politik me ide, parime dhe debat të brendshëm, por mekanizëm kontrolli. Nuk ka rëndësi çfarë mendon, por sa bindesh. Nuk ka rëndësi çfarë përfaqëson, por sa i dobishëm je për liderin. Investimi nuk bëhet mbi ide, por mbi besnikëri.

Është kthyer në një strukturë ku investimi nuk matet me kontribute intelektuale apo angazhim qytetar, por me besnikëri të verbër dhe gatishmëri për t’u rreshtuar. Kush bindet, promovohet. Kush mendon, përjashtohet. Kush guxon të kundërshtojë, shpallet armik.

Dhe kur investimi është i tillë, “dividenti” kërkohet në heshtje.

Kjo është arsyeja pse logjika e liderëve është, në mënyrën e vet, “e drejtë”. Sepse në një sistem të ndërtuar mbi kontrollin dhe jo mbi meritën, zëri kritik është rrezik, jo vlerë. Një deputet që mendon ndryshe nuk është aset, por problem. Një figurë që ka integritet nuk është avantazh, por kërcënim për hierarkinë e ndërtuar mbi bindjen.

Prandaj, në këtë logjikë, krerët e partive politike shqiptare nuk gabojnë. Ata thjesht mbrojnë modelin që kanë ndërtuar vetë. Një model ku partia është pronë private dhe njerëzit janë kapital i amortizueshëm.

Dhe këtu lind pyetja thelbësore: a duhet të jetë kështu?

Jo! Absolutisht jo! Sepse ndryshe nuk ka më politikë, por administrim interesash.

Një parti që imponon heshtje nuk kërkon stabilitet, por nënshtrim. Një parti që përjashton mendimin ndryshe nuk forcohet, por kalbet nga brenda.
Sa individë ka sot në PS dhe PD që mbajnë poste pa asnjë lidhje me meritokracinë?
Sa prej tyre kanë ndërtuar një profil politik përmes ideve, dhe jo përmes servilizmit?
Sa prej tyre janë aty sepse kanë diçka për të thënë dhe jo sepse dinë të mos flasin?
Sa prej tyre kanë ide, dhe sa prej tyre kanë vetëm bindje?
Sa janë aty për të përfaqësuar qytetarët, dhe sa për të mos mërzitur kryetarin?

Përgjigjja nuk kërkon shumë analizë, mjafton të shohësh nivelin e debatit publik dhe boshllëkun intelektual që ka pushtuar politikën.

Partitë politike sot nuk janë më grupime politike. Janë bashkime interesash. Nuk i lidh një vizion i përbashkët, por një kontratë e heshtur: unë të mbroj, ti më bindesh. Nuk është më marrëdhënie përfaqësimi, por marrëdhënie varësie.

Dhe kur kjo bëhet normë, atëherë demokracia nuk ekziston, sepse kjo logjikë nuk dëmton vetëm ata që heshtin, por një shoqëri të tërë, e cila mbetet pa alternativë, pa besim dhe pa shpresë. Sepse kur partitë de facto e de jure bëhen sh.p.k., qytetari mbetet jashtë loje. Atëherë “logjika” e kryetarëve në lidhje me “investimin” është e drejtë për ta.

Dhe ndoshta ky është investimi më i madh që është bërë në këtë tranzicion të tejzgjatur: jo tek individët, por tek shkatërrimi i vetë politikës.