Historia e panjohur/ Ja si një fermer shpiku telefonin celular mbi 1 shekull më parë

19 Maj 2021, 08:13, Blog CNA

Telefonat celularë ose siç njihen më shumë sot ?smartfonë?, janë bërë një pjesë e pandarë e jetës tek shumica e popullsisë së botës. Kjo nuk ka të bëjë vetëm me lehtësinë e komunikimit përmes kësaj pajisje, por me mënyrën sesi vetë pajisja u bë një domosdoshmëri këtë shekull.

Telefoni i parë celular u prezantua zyrtarisht në vitin 1973. Por në fakt telefoni i parë celular u krijua shumë vite më parë. Besojeni apo jo, telefoni i parë celular u krijua në të vërtetë në vitin 1902 nga një fermer në Kentaki të SHBA me emrin Natan Stabëllfilld, edhe pse shpikja e tij nuk u promovua kurrë tek publiku, dhe njerëzit nuk e panë përdorimin e tij.

Ky telefon i lëvizshëm, nuk ishte aq shumë i lëvizshëm sa mund ta mendojmë ne sot, pasi i duheshin shumë pajisje shtesë për të funksionuar. Në thelb ideja ishte që njerëzit të kishit një telefon jashtë shtëpisë kur dilnin për kamping apo kur ishit në udhëtim.

Për shkak të vdekjes së hershme të babait të tij, Natan u detyrua të kujdesej për fermën. Për këtë arsye ai nuk kishte asnjë mundësi që të ndiqte studimet e larta. Gjithsesi Natan ishte i intriguar nga energjia elektrike, që në atë kohë ishte ende një dukuri e re.

Ndaj ai filloi që të studionte vetë, dhe të bënte eksperimente me energjinë elektrike. Pasi mbaroi studimin e tij të pavarur mbi energjinë elektrike dhe telekomunikacionin, u martua, ndërtoi një familje me 9 fëmijë, dhe hapi në vitin 1886 kompaninë e tij telefonike private telefonit brenda qytezës Marrej në Kentaki.

Ai arriti të ndërtonte një sistem telefonik përreth gjithë qytetit të vogël. Sistemi i tij telefonik, bazohej në dridhjet e zërit. Kështu një telefon do të merrte dridhje nga një telefon tjetër dhe anasjelltas, njëlloj si loja e fëmijëve kur bashkojnë dy gota me një spango.

Sistemi i tij interesant u shtri edhe në Misisipi dhe Oklahoma. Suksesi i nismës së tij vazhdoi. Madje Natan arriti të merrte edhe patentën e tij të telefonit menanik, që ai e ndërtoi me ndihmën e Samuel Holkomb. Por ata nuk ishin në gjendje të mposhtnin konkurrencën e gjigantit ?Bell Telephone? me telefonin e tij elektrik.

Gjithsesi, Stabëllfilld nuk u dekurajua. Ai vazhdoi që ta përmirësonte sistemin e tij. Madje duke u përpjekur të ndërtonte një telefon celular, që do të ishte në gjendje të realizonte telefonata pa qenë i lidhur në një rrjet.

Ideja e tij për një telefon celular, lindi nga përpjekja për të eleminuar kostot e telefonave që kërkonin shtirjen e rrjeteve të gjata me tela. Pasja e një telefoni celular, do të thoshte kursimin e mijëra dollarë. Prototipi i tij i parë i këtij lloj telefoni, ishte një platformë e ndërtuar brenda kopshtit të tij, ku ai arriti të komunikonte në një distancë prej 36 metrash.

Edhe pse ajo arritje ishte mahnitëse për kohën, nuk ishte shumë praktike dhe e dobishme. Në vitet në vijim, Natan u përpoq ta përmirësonte sistemin, në mënyrë që të kapte sinjale në një distancë më të gjatë, por nuk pati fat. Kjo deri në vitin 1901, kur ai arriti të ndryshojë amplifikimin e sinjalit të transmetuar për të arritur një distancë më të lartë, diku rreth 100 metra.

Më 1 janar 1902, ai ia paraqiti publikut telefonin e tij celular, duke transmetuar zë dhe madje muzikë tek telefonat e tjerë të zonës. Ai mendonte se bota mund ta përdorte këtë pajisje për të transmetuar shumë më lehtë lajme dhe informacione.

Shpikja e tij bëri bujë dhe lajmi arriti deri në Nju Jork, ku tërhoqi interesin e disa investitorëve. Këta investitorë i bënë Natan një ofertë prej 500 mijë dollarësh (rreth 13 milion dollarë sot) në aksione në kompaninë ?Wireless Telephone Company? në këmbim të të drejtave për të riprodhuar sistemin e tij.

Natan pranoi dhe ai filloi të udhëtonte nëpër Amerikë, për t?ia prezantuar njerëzve shpikjen e tij, dhe mënyrën se si funksiononte ajo. Problemi ishte se njerëzit nuk ishin aspak të impresionuar nga kjo shpikje, pasi sistemi i Natan bënte shumë zhurmë.

Brenda një kohe të shkurtër ?Wireless Telephone Company? falimentoi, duke e lënë Natanin me një tufë aksionesh që nuk vlenin aspak, dhe një sistem inovativ që nuk tërhiqte njerëzit. Në vitin 1908, Natan arriti të krijojë një sistem të ri për komunikimin e automjeteve në lëvizje, i cili funksiononte shumë mirë, por shpikja e tij nuk tërhoqi vëmendjen biznesit. Natan Stabwllfilld vdiq në vitin 1928, dhe të gjitha shpikjet e tij ishin harruar nga bota./ CNA.al