A është truri i ateistëve i ndryshëm nga ai i fetarëve? Ja çfarë thonë shkencëtarët

19 Shkurt 2021, 08:02, Blog CNA

Nga Miguel Farias ?The Conversation?

Studimi konjitiv mbi fenë, ka prekur kohët e fundit një terren të ri të panjohur:mendjet e jo-besimtarëve. A mendojnë ateistët ndryshe nga njerëzit fetarë? A ka diçka të veçantë në mënyrën e funksionimit të trurit të tyre? Një studim i vitit 2003, është ndoshta momenti më fotogjenik i ?neuro-ateizmit?.
Biologu dhe ateisti Riçard Doukins shkoi në laboratorin e neuroshkencëtarit kanadez Majkëll Persinger me shpresën për të pasur një përvojë fetare. Në filmin dokumentar të BBC Horizon ?Zoti në tru?, në kokën e Doukins u vendos një përkrenare, që prodhonte fusha të dobëta magnetike, të aplikuara në lobet temporale të trurit.

Persinger kishte treguar më herët se ky lloj stimulimi, shkaktonte një gamë të madhe dukurish fetare – nga ndjesia e pranisë së dikujt që është i padukshëm, deri tek nxitja e përvojave jashtë trupit. Por eksperimenti dështoi me Doukinsin. Siç shpjegoi më vonë Persinger, ndjeshmëria e lobit temporal tëDoukins ishte ?shumë, shumë më e ulët? sesa është e zakonshme në shumicën e njerëzve. Ideja që lobet temporale, mund të jenë ?selia?e përvojës fetare ka ekzistuar që nga vitet 1960. Por ajo ishte hera e parë që hipoteza u përdor për të shpjeguar mungesën e përvojës fetare, bazuar në ndjeshmërinë më të ulët të një rajon të trurit.

Në vitin 2012, 3 artikuj të botuar nga laboratorët në SHBA dhe Kanada, paraqitën provat e para që lidhin një stil analitik, logjik të të menduarit me mosbesimin. Psikologët kanë teorizuar mbi mënyrat e ndryshme sesi truri përpunon informacionin për një kohë të gjatë:i vetëdijshëm kundrejt pavetëdijes, reflektues kundrejt përvojës, analitik kundrejt intuitives. Këto janë të lidhura me aktivitetin në zona të caktuara të trurit, dhe mund të shkaktohen nga stimuj përfshirë artin. Studiuesit u kërkuan pjesëmarrësve të mendonin mbi skulpturën e famshme të

Rodinit, Mendimtari, dhe më pas vlerësuan mendimin e tyre analitik dhe mosbesimin në zot. Ata zbuluan se ata që e kishin parë skulpturën, performuan më mirë në detyrën e të menduarit analitik dhe raportuan më pak besim në Zot, sesa njerëzit që nuk e kishin parë imazhin e veprës. Këto studime sugjerojnë se ateistët kanë një prirje për t?u angazhuar më shumë në të menduarit analitik ose reflektues. Nëse besimi tek Zoti është intuitiv, atëherë kjo intuitë mund të anashkalohet nga një mendim më i kujdesshëm. Ky zbulim, rriti sigurisht mundësinë që mendjet e ateistëve të jenë thjesht të ndryshme nga ato të besimtarëve. Pra, sa të forta janë këto prova? Në vitin 2015, rezultoi se psikologjia vuante nga një ?krizë e riprodhimit?.

Pra rezultatet e shumë studimeve klasike nuk mund të arriheshin kur kryheshin sërish. Dhe këtu nuk bënin përjashtim as psikologjia e fesë dhe ateizmi. Eksperimenti me skulpturën e Rodinit u përsërit në 3 studime të reja me më shumë pjesëmarrës, dhe asnjë nuk arriti të kopjojë rezultatet origjinale.
Madje ata zbuluan të kundërtën:që meditimi mbi ?Mendimtarin?, e shtoi besimin fetar. Një kufizim i mundshëm me studimet origjinale, është se të gjitha ato ishin kryer në SHBA. Autori i studimit origjinal me veprën e Rodinit, kreu një studim të ri që përfshinte individë nga 13 vende.

Rezultatet konfirmuan se një stil konjitiv analitik, lidhej me ateizmin në vetëm 3 vende: Australi, Singapor dhe SHBA. Në vitin 2017, u ndërmor një studim i dyfishtë për të provuar në një mënyrë më të fortë lidhjen midis mosbesimit dhe frenimit njohës. Në vend që të përdorin imazhe të trurit për të parë se cila zonë është e ndriçuar,përdorën një teknikë të stimulimit të trurit për të stimuluar drejtpërdrejt zonën përgjegjëse për frenimin njohës:girusin e djathtë frontal. Por gjysmës së pjesëmarrësve në eksperiment, iu dha një stimul i rremë. Rezultatet treguan se stimulimi i trurit funksionoi: pjesëmarrësit që patën atë stimulim performuan më mirë në një detyrë të aftësisë konjitive frenuese. Por ajo nuk pati asnjë efekt në uljen e besimit tek e mbinatyrshmja./Përshtatur nga CNA.al

Burimi: https://theconversation.com/are-the-brains-of-atheists-different-to-those-of-religious-people-scientists-are-trying-to-find-out-153007