web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

Covid-19/ Rimëkëmbja e Ballkanit dhe Evropës Lindore do të kërkojë kohë

13 Nëntor 2020, 07:35, Blog CNA

Nga Craig Turp-Balazs ?Emerging Europe?

Sipas parashikimeve të reja të bëra publike të enjten nga Instituti i Vjenës për Studime Ekonomike Ndërkombëtare, rimëkëmbja e ekonomive të Evropës Lindore do të jetë e ngadaltë, dhe do të varet nga suksesi në kontrollimin e pandemisë së Covid-19 pa përdorur izolimet e gjata, si dhe nga vazhdimi i masave mbështetëse të qeverive.

Në parashikimet e reja mbi Evropën Qendrore, Lindore dhe Juglindore (CESEE) për vitet 2020-2022, instituti thotë se ndërsa shumica e vendeve të CESEE, i rezistoi valës së parë të pandemisë më mirë se sa Evropa Perëndimore, shumë ekonomi në rajon e vuajtën shumë varësinë nga turizmi (sidomos Kroacia dhe Mali i Zi), por ato që kanë një varësi të lartë nga tregtia e jashtme (vendet më të vogla të Vishegradit dhe Sllovenia).

Instituti parashikon që Kroacia dhe Mali i Zi, do të përjetojnë rëniet më të mëdha në rajon të PBB-së pirr vitin 2020, përkatësisht me 9.4 dhe 9.0 për qind. Ashtu si në Evropën Perëndimore, qeveritë e CESEE kanë reaguar ndaj situatës me disa politika lehtësuese,
duke përfituar nga hapësira fiskale dhe monetare që patën në dispozicion. Normat e interesit janë ulur ndjeshëm, duke kontribuar në zhvlerësimet e monedhave (në disa raste me më shumë se 20 për qind që nga fillimi i vitit), dhe kjo e zbuti disi ndikimin e goditjes së kërkesës së jashtme. Përveç kësaj, janë miratuar disa paketa të mbështetjes qeveritare ndaj bizneseve dhe individëve, përfshirë skemat e subvencionimit të punës part-time, të cilat kursyen shumë vende pune, dhe e kanë kufizuar rritjen e papunësisë, të paktën deri më tani.

Pjesërisht për shkak të këtyre masave stimuluese, ekonomitë e CESEE u rritën fuqishëm në 3-mujorin e tretë. Tregtia me pakicë përfitoi nga blerjet e vonuara gjatë bllokimit, ndërsa zinxhirët ndërkombëtarë të prodhimit rifilluan kryesisht funksionimin e tyre. Por nuk janë arritur ende nivelet e aktivitetit ekonomik para pandemisë. Nga ana tjetër, vala e dytë e pandemisë, e cila nisi në shumë vende të CESEE në shtator, ka ngritur shqetësime mbi aftësinë e sistemeve shëndetësore, për të përballuar numrin në rritje të shtrimeve në spital. Ajo ka nxitur tashmë një bllokim të plotë të ri në Çeki, dhe bllokime të pjesshme në Poloni, Sllovaki dhe Slloveni.

Ndërkohë, vendet e tjera mund të ndjekin së shpejti këtë shembull, duke i bërë gati të pashmangshme recesionet ekonomike 2-shifrore (mbi baza tremujore) për këtë vit. Në përgjithësi rajoni në tërësi do të ketë një tkurrje vjetore prej 4 për qind.

?Në skenarin tonë bazë, që supozon se një vaksinë ndaj Covid-19, do të arrijë ta frenojë pandeminë, pa pasur nevojën e bllokimeve të gjata, ekonomitë e CESEE parashikohet të rriten mesatarisht me 3.1 për qind në vitin 2021 dhe 3.3 për qind në vitin 2022?-thuhet në raportin e Institutit të Vjenës për Studime Ekonomike Ndërkombëtare

Nga ana tjetër, Instituti i Vjenës paralajmëron se çdo përhapje e mëtejshme e virusit, do të kërkonte jo vetëm bllokime të mëtejshme (në vendet e CESEE dhe Evropën Perëndimore), duke pasur efekte direkte negative për ekonomitë e vendeve të përfshira, por gjithashtu do të ndikonte në kërkesën për konsum të qëndrueshëm dhe investime, pikërisht për shkak të nivelit të lartë të pasigurisë. Për më tepër, pandemia – edhe nëse frenohet me sukses – mund të lërë një trashëgimi të qëndrueshme në formën e kërkesës së ulët për shumë shërbime si aviacioni, turizmi dhe rekreacioni, duke i bërë bizneset në ato sektorë të varur nga mbështetja e vazhdueshme e qeverisë. Por një mbështetje e tillë qeveritare, mund të jetë më problematike në disa vende të Ballkanit Perëndimor, si dhe në Ukrainë dhe Moldavi, të cilat kanë raporte të larta të borxhi publik ndaj PBB-së, dhe që varen shumë nga ndihma e jashtme.

Parashikimi i Institutit të Vjenës, vjen vetëm disa ditë pasi Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH) publikoi një raport të ri, që analizon zgjedhjet e vështira me të cilat përballen ekonomitë e rajonit, në përcaktimin nëse një rol i rritur i qeverisë, do të ketë një ndikim pozitiv apo negativ.

Raporti vë në dukje se Covid-19 ka shkaktuar thirrje për më shumë ndërhyrje shtetërore. Raporti vë në dukje se kompanitë shtetërore, vazhdojnë të luajnë një rol të rëndësishëm në rajonet ku operon BERZH, duke siguruar pothuajse gjysmën e të gjithë punësimit në sektorin publik.

Ai thotë se ato mund të jenë një forcë stabilizuese për ekonomitë, duke siguruar punësim gjatë rënies dhe në rajone të pafavorizuara. Por nga ana tjetër theksohet, se qeveritë nuk janë veçanërisht efektive në menaxhimin e ndërmarrjeve shtetërore, të cilat ka të ngjarë të jenë më pak inovative sesa homologët e tyre të sektorit privat./Përshtatur nga CNA.al

Burimi: https://emerging-europe.com/news/with-covid-19-risks-looming-large-wiiw-sees-no-quick-recovery-in-sight





Lajmet e fundit nga