Ku ndodhej Kopshti i Edenit?

8 Nëntor 2020, 19:13, Blog CNA

Shumë nga ne mund ta dinë historinë e Adamit dhe Evës. Sipas Librit të Zanafillës së Dhiatën e Vjetër, Zoti krijoi universin, yjet, qiellin, kafshët dhe në fund njerëzit. Gjërat po shkonin mirë, derisa çifti i parë në botë, vendosi të vinte në dyshim autoritetin e Krijuesit.

Për pasojë,Eva dhe Adami e humbën natyrën e tyre të dlirë, pikërisht aty ku kishin gjithçka që u duhej.

Ndërsa është e lehtë ta lexosh këtë histori si një përrallë simbolike si çdo fabul tjetër, disa njerëz besojnë vërtet ka pasur dikur një vend në Tokë ku ndodhej Kopshti i Edenit. Në këtë pikë, është e rëndësishme të kujtojmë se Zanafilla është libri i parë i Teuratit Hebre, që besohet të jetë një manifestim hyjnor i ligjit kozmik, i shkruar si një tekst fetar për të kodifikuar udhëzimet nga Zoti.

Në kohën kur u shkrua, ai nuk iu referohej vetëm abstraksioneve si ?Ferri?, por edhe vendeve konkrete frymëzimi i Ferrit, Lugina e Hinnomit. Në këtë vend jo shumë të shëndetshëm në Jeruzalem, izraelitët e lashtë merreshin me flijime fëmijësh, për të qetësuar perëndinë kananite Molok, gjatë mbretërimit të mbretit Solomon, rreth vitit 1000 Para Erës Sonë.

Në greqishten e vjetër ai vend quhet Gehena. Ndërsa në anglo-saksonishten e vjetër:Hel.

Por nëse Ferri i referohej një vendi fizik, atëherë pse të mos ketë qenë kështu edhe për Kopshtin e Edenit? Kur përpiqeni të gjeni se ku ka qenë Kopshti i Edenit, ju mund të supozoni se bëhet fjalë për një hapësirë mjaft të harlisur, të gjelbëruar, dhe të mbushur plot me fruta.

Por në Lindjen e Mesme, ka pasur shumë ndryshime klimatike 10 mijë apo më shumë vite Para Krishtit. Toka po dilte nga epoka e saj e fundit akullnajore, dhe po hynte në periudhën e Holocenit, ku të gjithë njerëzit e vegjël u zhdukën.

E mbani mend historinë e Noeut mbi përmbytjen, dhe kafshët e strehuara në atë varkë të madhe? Në gjithë botën ka pasur mbi 200 dëshmi të një historie të tillë, dhe të dhënat aktuale arkeologjike tregojnë se Mesdheu Lindor (Jordania, Libani, Egjipti, Izraeli, Palestina), ishte dikur shumë më të gjelbëruara sesa sot që është kryesisht shkretëtirë.

Ne mund të analizojmë edhe pasazhet e Zanafillës, për të provuar dhe gjetur Kopshtin e Edenit. Aty jepen disa orientime mjaft specifike, sidomos në Kapitullin II, veçanërisht vargjet 10-14, që përshkruajnë një mjedis gjeografikisht të njohur.

Siç thotë Bibla, në atë pjesë një lumë nga Kopshti i Edenit, degëzohej në 4 lumenj të ndryshëm:Pishon, Gihon dhe Tigri dhe Eufrati në Iranin e sotëm. Madje pasazhi madje flet mbi mallrat apo mineralet e çmuara që njiheshin në secilën zonë, si ari në Havilah, afër lumit Pishon.

Mbi 2 lumenjtë e ditëve të sotme të përmendura në Zanafillë – Tigri dhe Eufrati ?studiuesit bien përgjithësisht dakord, ndërsa mbi Pishon dhe Gihon jo. Por për shkak se Tigri (emri origjinal: Chidakel) dhe Eufrati (emri origjinal Perat) u referohen lumenjve modernë, historia e Kopshtit të Edenit duhet të vijë nga një kohë e pas epokës së fundit akullnajore, kur u vendosën formacionet e lumenjve Holocen, por kjo para së të shkretohej Mesdheu Lindor.

Disa mendojnë se Pishon është lumi Gang në Indi. Të tjerë mendojnë se është Nili në Egjipt, që nga ana e tij ndahet në dy degë në Kartum të Sudanit: Nili i Kaltër (në Lindje) dhe Nili i Bardhë (në Perëndim).

Gihon mund të identifikohet me saktësi si Nili i Kaltër, i cili te Zanafilla ?rridhte përreth tokës së Kushit?, emri i vjetër i Etiopisë së sotme. Prandaj është gjeografikisht korrekte të thuhet se lumi Pishon është Nili ose Nili i Bardhë, se sa Gangu.

Kjo e vendos Kopshtin e Edenit diku midis Egjiptit dhe Iranit, megjithëse nuk ka ndonjë vendndodhje të saktë nga burojnë të katër lumenjtë. Ndoshta shkrimtarët e Zanafillës, i referoheshin një rajoni të gjerë sesa një lokaliteti të vogël.

Ndoshta Zanafilla, iu referohej burimeve natyrore të zonës (për shembull arit në Havilah), ose thjesht pasqyronte përkujtimin e një kohe të qetë, ndërsa elementët e tjerë të historisë ishin simbolikë (tunduesi, fryti i ndaluar, lakuriqësia). Cilado qoftë e vërteta, ne mund të jemi të sigurt se njerëzit do të vazhdojnë të pyesin dhe të kërkojnë edhe gjatë viteve që do pasojnë, se ku ka qenë Kopshti i Edenit./ Grunge – Përshtatur nga CNA.al