E fundit!

19:46 Politikë

“Këshilli Kombëtar, kozmetikë e Berishës”/ Spaho: PD do e ketë të pamundur të jetë rivale e PS

Ish-nënkryetari dhe ish-deputeti i PD-së Edmond Spaho ka k...

Nga Kolombi tek Marko Polo/ Dhjetë eksploruesit e famshëm, zbulimet e të cilëve e ndryshuan rrënjësisht botën

9 Shtator 2020, 06:37, Blog CNA

Kur evropianët nisën të lundronin për herë të parë përtej Oqeanit Atlantik, ata po kërkonin rrugë të reja për të shkuar në Kinë dhe Lindje. Por ajo që zbuluan ishte më shumë sesa imagjinonin:Bota e Re. Ja cilët ishin 10 prej eksploruesve më të famshëm të historisë, dhe zbulimet e tyre revolucionare:

Marko Polo

Ishte një eksplorues venecian, i njohur për librin ?Udhëtimet e Marko Polos?, ku përshkruan udhëtimin e tij dhe përvojat në Azi. Polo udhëtoi shumë me familjen e tij, nga Evropa në Azi gjatë viteve 1271- 1295, duke qëndruar në Kinë për 17 vjet me rradhë. Me kalimin e kohës, Polo u ngrit në përgjegjësi, duke shërbyer si guvernator i një qyteti kinez. Historia e Polos, ka frymëzuar shumë aventurierë për t?u eksploruar botën.

Kristofor Kolombi

Ishte një eksplorues dhe lundërtar Italian. Mësimet e para i mori që adoleshent, duke marrë pjesë në disa udhëtime tregtare në detet Mesdhe dhe Egje. Në vitin 1492, ai lundroi përtej Oqeanit Atlantik me anijet Santa Maria, Pinta dhe Nina, duke shpresuar të gjente një rrugë të re për në Indi.

Midis vitve 1492-1504, ai kreu 4 udhëtime në Karaibe dhe Amerikën e Jugut, dhe i njihet merita e kolonizimit evropian të 2 Amerikave, të veriut dhe jugut. Kolombi mendohet se vdiq nga një formë e rëndë e artritit pas një infeksioni më 20 maj 1506.

Amerigo Vespuçi

Amerika mori këtë emër pikërisht nga ky lundërtar nga Firence e Italisë. Më 10 maj 1497, Vespuçi ndërmori udhëtimin e tij të parë, duke u nisur nga Kadizi me një flotë anijesh spanjolle. Në majin e vitit 1499, sërish nën flamurin spanjoll, ai nisi ekspeditën e tij të radhës. Ai mbërriti në bregdetin e Guajanës së sotme, dhe më pas u zhvendos më në jug për të eksploruar bregdetin e Brazilit.

Gjatë këtij udhëtimi, thuhet se Vespuçi zbuloi lumin e Amazonës dhe Kepin e Shën Augustinit. Në udhëtimin e tij të tretë dhe më të suksesshëm, ai zbuloi Rio de Janeiro dhe Rio de la Platën. Duke besuar se kishte zbuluar një kontinent të ri, ai e quajti Amerikën e Jugut Bota e Re. Vdiq nga malaria në Sevilje të Spanjës më 22 shkurt 1512.

Xhon Kabot

Ishte një eksplorues dhe lundërtar venecian, i njohur për udhëtimin e tij të vitit 1497 në Amerikën e Veriut. Ai zbarkoi në Kanada, edhe pse mendonte se kishte arritur në Azi. Vendndodhja e saktë e zbarkimit të tij është ende subjekt i polemikave. Disa historianë besojnë se Kabot zbarkoi në ishullin Kejp Breton ose në Nova Skotia.

Të tjerë besojnë se ai mund të ketë zbarkuar në Nju Faunlend, Labrador apo edhe Mein. Pasi nisi rrugën e kthimit në majit e vitit 1498, ai u zhduk dhe fundi i tij mbetet ende sot një mister. Besohet se Kabot vdiq diku midis viteve 1499-1500.

Ferdinand Magelani

Eksploruesi portugez Ferdinand Magelani, në shërbim të Spanjës, udhëhoqi udhëtimin e parë evropian anembanë globit. Në vitin 1519, me mbështetjen e Perandorit të Shenjtë Romak Karlit V, Magelani u nis në udhëtimin e tij mitik.

Në marsin e vitit 1521, flota e Magelanit arriti në ishullin Homonhom pranë Filipineve, me më pak se 150 nga 270 burrat që e filluan ekspeditën.

Magelani hyri në bisedime me Rajah Humabon, mbretin e ishullit dhe shpejt lidhi aleancë. Por shumë shpejt ekuipazhi spanjoll u përfshi në një luftë midis Humabon dhe një udhëheqësi tjetër rival, dhe Magelani u vra në betejë më 27 prill 1521.

Hernan Kortez

Konkuistadori spanjoll eksploroi Amerikën Qendrore, përmbysi mbretin e famshëm Montezuma dhe perandorinë e tij Azteke, dhe vuri nën kontroll Meksikën për llogari të kurorës monarkike të Spanjës. Ai lundroi për herë të parë drejt Botës së Re në moshën 19-vjeçare.

Ndërkohë në vitin 1518, u nis për të eksploruar Meksikën. Ai lidhi aty aleancë me disa prej popujve indigjenë, ndërsa kundër të tjerëve përdori forcën. Luftoi kundër luftëtarëve Tlakskan dhe Kolula, dhe më pas synoi të shtjerrë në dorë gjithë perandorinë Azteke.

Në betejat e tij të përgjakshme, Kortez dhe njerëzit e tij vlerësohet se kanë vrarë deri në 100.000 indigjenë. Në vitin 1522, mbreti Karli I i Spanjës, e emëroi guvernator të Spanjës së Re.

Sir Frensis Drejk

Admirali anglez ishte personi i dytë që udhëtoi anembanë botës, dhe ishte detari më i njohur i epokës elizabetiane.

Në vitin 1577, Drejk zgjodh të drejtojë një ekspedite që synonte të kalonte nëpër Amerikën e Jugut, përmes ngushticës së Magelanit dhe të eksploronte bregdetin që shtrihej përtej.

Ai e përfundoi me sukses udhëtimin, dhe mori titullin ?Kalorës? nga Mbretëresha Elizabet I në vitin 1580. Në vitin 1588, mori pjesë në fitoren e Anglisë kundër Armadës Spanjolle. Vdiq në vitin 1596 nga dizenteria.

Sir Uoller Ralej

Ishte një eksplorues, ushtar dhe shkrimtar anglez. Në moshën 17-vjeçare, luftoi kundër Hyguenotëve francezë, dhe më vonë studioi në Oksford. U bë i preferuari i Mbretëreshës Elizabeta I pasi shërbeu në ushtrinë e saj në Irlandë. Mori titullin ?Kalorës? në vitin 1585, dhe brenda 2 vjetësh u bë Kapiten i Gardës së Mbretëreshës.

Ralej u përpoq të krijonte një koloni në Amerikën e Veriut, por mbretëresha e ndaloi të largohej. Midis viteve 1585-1588, investoi mbi një numër ekspeditash përtej Atlantikut, duke u përpjekur të krijonte një koloni pranë Roanoke, bregun e sotëm të Karolinës e Veriut, duke e emëruar si ?Virginia?, në nder të mbretëreshës së virgjër, Elizabet. I akuzuar për tradhti nga mbreti Xhejms I, Raleij u burgos dhe më pas u ekzekutua.

Xhejms Kuk

Ishte kapiten, lundërtar dhe eksplorues i marinës britanike. Në vitin 1768, ai mori komandën e ekspeditës së parë shkencore në Paqësor. Dy vjet më vonë, me anijen e tij ?HMB Endeavour?, Kuk zbuloi Zelandën e Re dhe Barrierën e Madhe Koralore të Australisë. Udhëtimet e Kuk orientuan brezat e mëvonshëm të eksploruesve, dhe prodhuan hartën e parë të saktë të Paqësorit.

Francisko Pizarro

Në vitin 1513, eksploruesi dhe konkuistadori spanjoll iu bashkua me Vasko de Balboas në marshimin e tij drejt ?Detit të Jugut?, përtej Istmit të Panamasë. Gjatë udhëtimit të tyre, Balboa dhe Pizarro zbuluan atë që tani njihet si Oqeani Paqësor. Në vitin 1528, Pizarro u rikthye në Spanjë dhe arriti të siguronte një financim nga Perandori Karli V për të pushtuar territorin jugor, dhe për të krijuar atje një provincë të re spanjolle.

Në vitin 1532, i shoqëruar nga vëllezërit e tij, Pizarro përmbysi udhëheqësin Inkas Atahualpa dhe pushtoi Perunë. Tre vjet më vonë, themeloi aty kryeqytetin e ri, Lima. Me kalimin e kohës, tensionet midis pushtuesve që kishin pushtuar fillimisht Perunë, dhe atyre që mbërritën më vonë, u rritën gjithnjë e më shumë. Dhe pikërisht ky konflikt çoi në vrasjen e Pizarros në vitin 1541./ biography.com–Përshtatur nga CNA.al