Ja si mund të jetoni më gjatë se prindërit tuaj

28 Gusht 2023, 18:07, Shëndeti CNA

Ja si mund të jetoni më gjatë se prindërit tuaj

Foto ilustruese

Pema juaj familjare mund t'ju japë një paraqitje të shkurtër të shëndetit tuaj të ardhshëm - por nuk është tepër vonë për të ndryshuar atë që dikur “ishte vendosur në gur”.

Të gjithë ne ua detyrojmë paraardhësve tanë pamjen tonë, prirjen drejt hobive të caktuara dhe, në një farë mase, sa të këndshëm, impulsivë dhe krijues jemi.

Në fillim të kësaj jave, një studim nga Universiteti i Oksfordit zbuloi se një nga faktorët kryesorë të rrezikut për zhvillimin e demencës është një histori prindërore e sëmundjes.

Jo shumë kohë më parë, mënyra e vetme për të vlerësuar ndjeshmërinë tuaj ndaj sëmundjes në të ardhmen ishte të hidhnit një vështrim në pemën tuaj familjare. Por kjo nuk është aspak e saktë pasi ka pak garanci në gjenetikë. Si dhe faktorët e stilit të jetesës, shumica e sëmundjeve kronike lindin nga efektet kumulative të shumë varianteve të gjeneve në gjenomin tuaj – të cilat secili mund të trashëgohet nga paraardhës të ndryshëm – që së bashku kombinohen për të rritur rrezikun.

Pra, për këto katër sëmundje kronike, mund të ndihmojnë ndryshimet e stilit të jetesës, testet parandaluese dhe madje edhe operacioni për të ndryshuar atë që dikur në shëndetin tuaj:

Kanceri

Në vitin 2013, Angelina Jolie bëri një njoftim që do të ndryshonte jetën e miliona grave në mbarë botën. Duke shkruar në New York Times, ajo shpjegoi se kishte një kopje të gabuar të një gjeni të njohur si BRCA1, i cili i dha asaj një shans 87 për qind për të zhvilluar kancer gjiri dhe një shans 50 për qind për të zhvilluar kancer ovarian gjatë jetës së saj. . Pasi kishte humbur nënën e saj nga kanceri ovarian, ajo ishte shumë e vetëdijshme për rrezikun.

Sëmundjet e zemrës

Sipas Sir Nilesh Samani, profesor i kardiologjisë në Universitetin e Leicesterit dhe drejtor mjekësor i Fondacionit Britanik të Zemrës, gjenetika mund të luajë një rol të madh kur bëhet fjalë për sëmundjet e muskujve të zemrës, ritmet anormale të zemrës kërcënuese për jetën, të njohura si kanalopati dhe hiperkolesterolemia familjare ose nivele tepër të larta të kolesterolit.

Artriti

Faktorët gjenetikë kontribuojnë në rreth 60 për qind të rrezikut të artritit reumatoid, një sëmundje inflamatore kronike që shkakton dhimbje në nyjet e vogla të duarve dhe këmbëve, si dhe ngurtësi dhe ënjtje.

Demenca

Në nëntor 2022, ylli i Hollivudit Chris Hemsworth zbuloi se ai mbart dy kopje të një varianti gjeni të quajtur APOE4, diçka që e bën atë tetë deri në 10 herë më të predispozuar gjenetikisht për Alzheimer.

Për shembull, izolimi social, një dietë jo e shëndetshme, konsumimi i tepërt i alkoolit, gjumi i dobët dhe mungesa e ushtrimeve mendohet se janë të gjitha kontribuesit më të mëdhenj të çmendurisë sesa ADN-ja juaj.

Sipas Joyce Shaffer, një psikologe dhe shkencëtare e sjelljes në Universitetin e Uashingtonit, ndërmarrja e hapave për të përmirësuar stilin e jetës tuaj në moshën e mesme mund të bëjë ndryshimin./ CNA