E fundit!

09:08 Aktualitet

Krimi që ka ndodhur me protestën

Qytetarët kanë të drejtë të protestojnë, rinia, familja. K...

Domatet, sa dimë për to?

30 Korrik 2023, 08:47, Shëndeti Ilir Allkja

Domatet janë burimi kryesor dietik i likopent, një antioksidant i cili është lidhur me shumë përfitime shëndetësore, duke përfshirë reduktimin e rrezikut për sëmundjeve të zemrës kancerit dhe në përgjithësi dhe kancerit të prostatës në veçanti.

Domatja (Solanum lycopersicum) është një frut me origjinë nga Amerika e Jugut.

Pavarësisht se botanikisht është një frut, ai përgjithësisht hahet dhe përgatitet si një perime.

Domatja përmban rreth 95% ujë. Pjesa tjetër 5% përbëhet kryesisht nga karbohidrate dhe fibra.

Lëndët ushqyese në 100 gram domate të papërpunuar:

- Kalori: 18

- Ujië: 95%

- Proteina: 0,9 gram

- Karbohidrate: 2-4 gram

- Fibra: 1.2 gram

- Yndyrë: 0.2 gram

Gjithashtu domatet janë një burim i mirë i disa vitaminave dhe mineraleve:

- Vitaminë C,

- kalium,

- vitaminë K

- acid folik, etj

Përmbajtja e vitaminave dhe komponimeve bimore në domate mund të ndryshojë shumë midis varieteteve dhe periudhave të marrjes së mostrave.

Komponimet kryesore bimore në domate janë:

- Likopeni. Një pigment i kuq me veti të forta antioksidante, likopeni është studiuar gjerësisht për efektet e tij të dobishme shëndetësore.

- Beta karoteni. Antioksidant që shpesh ju jep ushqimeve një nuancë të verdhë ose portokalli, beta karoteni konvertohet në vitaminë A në trupin tuaj.

- Naringeninë. E gjetur në lëkurën e domates, ky flavonoid është treguar se ul inflamacionin dhe mbron nga sëmundje të ndryshme.

Klorofilet dhe karotenoidet janë përgjegjës për ngjyrën e pasur të domateve, nga e gjelbër në të kuqe.

Sëmundjet e zemrës – duke përfshirë sulmet në zemër dhe goditjet në tru – janë shkaku më i zakonshëm i vdekjeve në botë. Një studim në meshkuj të moshës së mesme lidhi nivelet e ulëta të likopenit dhe beta-karotenit në gjak me rritjen e rrezikut të sulmeve në zemër dhe në tru.

Dëshmitë në rritje nga provat klinike sugjerojnë se dieta me likopen ndihmon në uljen e kolesterolit LDL (kolesterolit të keq).

Studimet klinike të produkteve të domates tregojnë përfitime kundër inflamacionit dhe shënuesve të stresit oksidativ.

Ato gjithashtu tregojnë një efekt mbrojtës në shtresën e brendshme të enëve të gjakut dhe ulje të rrezikut të mpiksjes së gjakut (tromboza).