Nga Iris Beqiri/ Ndërgjegjësimi qytetar për hapësirat publike

14 Korrik 2025, 15:03, Opinione Iris Beqiri

Nga Iris Beqiri/ Ndërgjegjësimi qytetar për hapësirat

Nga Iris BEQIRI

Ngjarjet e fundit në vend kanë rikthyer edhe një herë në vëmendjen e të gjithëve hapësirat publike. Mosrespektimi i hapësirave publike është një problematikë e vjetër. Të gjithë, kudo në Shqipëri, hasemi vazhdimisht me situata të tilla dhe si zakonisht, sytë kthehen te politika, kur kjo çështje mund të shihet edhe në një prizëm tjetër. Sepse përtej thirrjeve nga politika, respektimi i hapësirave publike kërkon ndërgjegjësim qytetar.

Fillimisht, duhet kuptuar saktë koncepti. Hapësirat publike janë zona të caktuara të projektuara për përdorim nga një komunitet ose nga qytetarët. Këtu përfshihen rrugët, trotuaret, sheshet, parqet, plazhet, e zona të tjera që shërbejnë për ndërveprim. Në këto zona synohet akses i gjerë për të gjithë qytetarët, pavarësisht moshës, aftësive fizike apo prejardhjes.

Kostoja e neglizhencës qytetare në këtë aspekt

Ndaj hapësirave publike ka lindur prej kohësh një kërcënim, pasi urbanizimi, privatizimi dhe veçanërisht neglizhenca, kanë bërë që të shtohet keqpërdorimi i tyre. Mungesa e kontrolleve, edukimit mbi këtë temë, mospërfshirja në diskutimet apo proceset e planifikimit urban, por edhe pakujdesia nga institucionet lokale janë faktorë që kanë ndikuar në situatën e krijuar. Por, mbi të gjitha, vihet re një shëputje e ndjesisë së të përbashkëtës.

Neglizhenca qytetare sjell forma të ndryshme dëmtimi të hapësirave publike, deri në vandalizëm. Mungesa e kujdesit dhe respektit ndaj këtyre zonave mund të bëhet shkak për shtimin e pasigurisë dhe barrierave të ndryshme në ndërveprimin social.

Rëndësia e ndërgjegjësimit qytetar dhe ndryshimi që mund të sjellë lidhur me këtë problematikë

Ndërgjegjësimi qytetar mbi hapësirat publike nënkupton njohjen e detyrimeve dhe përgjegjësive të qytetarëve për mirëmbajtjen, kujdesin dhe angazhimin e pandërprerë ndaj të gjitha zonave që janë në të mirën e përbashkët. Të mirat e kujdesit ndaj hapësirave të përbashkëta kthehen drejtpërdrejt te çdo qytetar, e më pas në komunitet e shoqëri. Rëndësia e njohjes së vlerës së këtyre zonave i bën qytetarët më të vëmendshëm ndaj gjendjes në përditshmëri dhe nxit kontributin pozitiv. Edhe zhvillimi më thellë i ndjenjës së përkatësisë do të sillte një ndikim të vlefshëm.

Ndoshta është koha për ta parë më me seriozitet ndërgjegjësimin qytetar mbi hapësirat publike, edhe pse për këtë akt është gjithnjë koha e duhur. Respektimi i hapësirave publike kërkon ndërgjegjësim qytetar, për më shumë mirëqenie, siguri, gjithëpërfshirje dhe gjallëri në komunitet dhe shoqëri.