Marrëdhëniet Azerbajxhan–Shqipëri/ Një partneritet strategjik të ndërtuar mbi vlera multikulturore

25 Dhjetor 2025, 16:45, Opinione Arben Ramkaj

Marrëdhëniet Azerbajxhan–Shqipëri/ Një partneritet
Anëtari i Bordit Drejtues të Institutit Ndërkombëtar të Studimeve të Shqipërisë, akademiku Arben Ramkaj, në një intervistë për AZ?RTAC, agjensinë shtetërore të Azerbajxhanit ka ndarë mendimet e tij mbi gjendjen aktuale dhe perspektivat e zhvillimit të marrëdhënieve mes Azerbajxhanit dhe Shqipërisë. Akademiku theksoi gjithashtu se iniciativat e vazhdueshme dhe të qëllimshme të Azerbajxhanit, të zbatuara në nivel shtetëror për ruajtjen e vlerave multikulturore dhe promovimin e dialogut ndërkulturor dhe ndërfetar, kanë një rëndësi të veçantë në arenën ndërkombëtare.

Intervistën po e paraqesim më poshtë:
– Azerbajxhani njihet në botë si një vend tolerant. Si i vlerësoni punët e kryera në Azerbajxhan në drejtim të ruajtjes dhe promovimit të vlerave multikulturore?
– Azerbajxhani sot ka një pozicion shembullor, si në nivel rajonal ashtu edhe global, në promovimin e multikulturalizmit dhe bashkëjetesës ndërfetare. Ky sukses është rezultat logjik i vizionit strategjik largpamës dhe të qëndrueshëm të Presidentit Ilham Aliyev. Pikërisht falë këtij lidershipi, Azerbajxhani është shndërruar në një nga vendet që luajnë rol udhëheqës në diplomacinë moderne kulturore.
Bashkëjetesa paqësore e komuniteteve myslimane, të krishtera dhe hebraike në kushte paqeje, respekti dhe besimi të ndërsjellë është një traditë historike e formuar ndër shekuj në Azerbajxhan. Ky model sot ruhet dhe zhvillohet në mënyrë sistematike si një nga prioritetet kryesore të politikës shtetërore. Shteti realizon investime të qëllimshme dhe të vazhdueshme për restaurimin e monumenteve të trashëgimisë fetare dhe kulturore, forcimin institucional të komuniteteve fetare, promovimin e dialogut ndërkulturor dhe krijimin e platformave globale mbi tolerancën. Si rezultat, Azerbajxhani pranohet si një model ndërkombëtar frymëzues që dëshmon se diversiteti nuk është burim përplasjeje, por një mjet i fuqishëm për mirëkuptim dhe paqe.
– Si i vlerësoni iniciativat shtetërore të ndërmarra në Azerbajxhan për promovimin e dialogut ndërkulturor dhe ndërfetar?
– Azerbajxhani ka krijuar mekanizma institucionalë fleksibël, të qëndrueshëm dhe efikas për promovimin e dialogut ndërkulturor dhe ndërfetar. Një nga institucionet kryesore në këtë fushë është Qendra Ndërkombëtare e Multikulturalizmit e Bakut. Nën drejtimin e Rëvan Hasanovit, kjo qendër është shndërruar brenda një kohe të shkurtër në një institucion me reputacion ndërkombëtar, që gëzon besim në fushën e diplomacisë kulturore.
Me iniciativën e Qendrës janë krijuar rrjete partneriteti strategjik me institucione akademike udhëheqëse, institute kulturore dhe organizata ndërkombëtare në Azi, Afrikë, Evropë, Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe rajone të tjera. Këto bashkëpunime e kanë pozicionuar Azerbajxhanin si një nga partnerët më aktivë dhe më të besueshëm në promovimin e dialogut global.
Baku, i njohur si kryeqyteti i tolerancës, përmes forumeve ndërkombëtare të organizuara rregullisht, është shndërruar në një platformë të gjallë ku zbatohet praktikisht modeli i bashkëjetesës paqësore. Si pjesëmarrës në disa prej këtyre aktiviteteve, mund të them me bindje se Azerbajxhani paraqitet në arenën ndërkombëtare si një shembull real dhe i suksesshëm i kulturës së paqes dhe harmonisë ndërfetare.
– Si e vlerësoni bashkëpunimin e Azerbajxhanit me Shqipërinë në këtë fushë dhe kontributet që vendi ynë mund të japë?
– Shqipëria është një vend me rëndësi të madhe gjeopolitike dhe strategjike në rajonin e Ballkanit Perëndimor dhe Evropës Juglindore. Ajo është anëtare me të drejta të plota e NATO-s, pjesëmarrëse aktive e Organizatës së Bashkëpunimit Islamik, pjesë e hapësirës frankofone, partnere e besueshme në iniciativat mesdhetare dhe një kandidate serioze për anëtarësim në Bashkimin Evropian, duke zbatuar reforma të vazhdueshme.
Njëkohësisht, Shqipëria merr pjesë aktive në misionet ndërkombëtare të paqes dhe sigurisë, përfshirë koalicionin global kundër terrorizmit. Ky pozicion i shumëanshëm ndërkombëtar e shndërron Shqipërinë në një urë unike kulturore dhe diplomatike midis Lindjes dhe Perëndimit. Pikërisht për këtë arsye, bashkëpunimi me Azerbajxhanin ka karakter strategjik dhe potencial të madh.
Aktualisht, marrëdhëniet mes dy vendeve po zhvillohen në mënyrë të qëndrueshme dhe dinamike në fushat ekonomike, politike, kulturore dhe të sigurisë. Fakti që të dy shtetet kanë lidhje të forta dhe të besueshme si me botën islame, ashtu edhe me hapësirën euro-atlantike dhe Izraelin, krijon mundësi të gjera për iniciativa të përbashkëta në dialog, ndërmjetësim dhe ndërtim paqeje.
Në këtë kontekst, Shqipëria mund të shërbejë si partner strategjik i Azerbajxhanit për hapjen drejt Evropës Juglindore, ndërsa Azerbajxhani mund të luajë rolin e një platforme kyçe për forcimin e lidhjeve të Shqipërisë me Kaukazin dhe Azinë Qendrore. Respekti dhe besimi i ndërsjellë mes dy popujve përbëjnë themelin kryesor të këtyre marrëdhënieve. Veçanërisht respekti i lartë ndaj lidershipit të Presidentit Ilham Aliyev dhe ndaj trashëgimisë së pasur politike të Udhëheqësit Kombëtar Heydar Aliyev, arkitektit të Azerbajxhanit modern, dëshmon se këto marrëdhënie janë ndërtuar mbi baza të forta. Pikërisht ky faktor siguron thellimin e vazhdueshëm të partneritetit strategjik mes Azerbajxhanit dhe Shqipërisë.