Pse Gjermania ka nxjerrë mësime të gabuara nga historia

2 Janar 2023, 10:07, Blog Edward Lucas

Pse Gjermania ka nxjerrë mësime të gabuara nga historia

Kancelari gjerman Olaf Scholz

Në poemën e tij me titull “Nachtgedanken” (“Mendimet e natës”), shkruar në vitin 1844, shkrimtari hebreo-gjerman, Hajrih Hajne, bën thirrje për unitet dhe modernitet në atdheun e tij të fragmentuar e të sunduar nga feudalët.

“Nëse mendoj për Gjermaninë natën, gjumi merr arratinë”, shkroi ai në dy rreshtat e parë të një prej poezive më të njohura në këtë vend. Edhe unë ndihem njëlloj sot për Gjermaninë. Në fillim si student i gjuhës gjermane dhe më pas si korrespondent i ri i huaj, kam kaluar disa nga vitet e mia të formimit profesional në Gjermaninë e atëhershme Perëndimore.

Për herë të parë në jetën time jetova, dashurova dhe ëndërrova në një gjuhë të huaj. Ajo ishte vija e parë e frontit në Luftën e Ftohtë, dhe më kujtohet ende se si ndryshonin erërat e duhanit, ushqimit dhe gazit të makinave teksa kaloje Murin e Berlinit. Ndarja e Gjermanisë ilustron kontrollin e pasluftës të Perandorisë Sovjetike në Europë, ashtu si ribashkimi gjerman mishëroi fundin e tij.

Megjithatë, Gjermania të tmerron po aq sa edhe të kënaq. Unë isha i hutuar nga “Gorbymania”, simpatia që kishin gjermano-perëndimorët me udhëheqësin e fundit sovjetik Mikail Gorbaçov. Dhe isha i indinjuar nga ajo që pasoi. Gjermania e sapobashkuar u afrua shumë me Rusinë duke i shpërfillur në përgjithësi vendet e tjetra të Europës Lindore.

Në vend se t’i jepnin prioritet sigurisë dhe mirëqenies së vendeve si Estonia, Letonia, Lituania dhe Polonia - të cilat u masakruan nga aleanca e vitit 1939 midis liderit nazist Adolf Hitler dhe diktatorit sovjetik Josif Stalin - politikanët gjermanë të të gjithë krahëve ndoqën një politikë lakmitare dhe të papërgjegjshme.

Gjermania e zvarriti pranimin e demokracive të reja lindore në Bashkimin Europian dhe sidomos në NATO. Ndërkohë, ajo firmosi marrëveshje dypalëshe shumë fitimprurëse me Moskën, veçanërisht 2 gazsjellësit “Nord Stream” përgjatë Detit Baltik.

Përpjekjet për ta kundërshtuar këtë gjë dështuan. Sa herë jam përpjekur me shkrimet e mia të jepja leksione duke i paralajmëruar gjermanët për rrezikun që paraqiste imperializmi rus i porsalindur dhe më pas i ringjallur plotësisht, ata qeshnin me mua.

Më kujtohet ende reagimi ironik i kancelarisë gjermane rreth vitit 2010, kur unë u përpoqa t'i paralajmëroja bashkëbiseduesit e mi mbi rrezikun e taktikave të luftës hibride ruse - koktejin toksik të dezinformimit, shantazhi ekonomik, subversionit, spiunazhit dhe kërcënimeve të hapura të forcës që Rusia përdorte kundër fqinjëve të saj.

“Vërtetë e keni seriozisht kur pretendoni se Rusia do t’i kryente këto operacione kundër Republikës Federale të Gjermanisë?”, më pyetën me mosbesim miqtë e mi gjermanë. “Po”- u përgjigja. Vetëkënaqësia e Berlinit u dha mundësi spiunëve, mashtruesve dhe banditëve rusë që të vjedhin sekretet shtetërore, të vrasin kritikët e Kremlinit dhe të ndërtojnë bastione të ndikimit rus në Gjermani.

Prandaj lajmi se një oficer i Bundesnachrichtendienst - shërbimi i inteligjencës së jashtme gjermane - u arrestua javën e kaluar me akuzën e spiunazhit për llogari të Rusisë nuk duhet të cilësohet si i befasishëm. “Në rast se doni që Kremlini ta marrë seriozisht diçka, atëherë jepuni gjermanëve dhe u thoni se është një sekret”, - më tha gjithë nerva një oficer i shërbimit sekret nga një vend i NATO-s në vitet 1980.

Sido që të jetë, depërtimi rus (dhe tani ai kinez) në shërbimet gjermane të sigurisë është thelluar shumë që nga ajo kohë. Komplekset e shumta historike, gjeografike dhe gjeopolitike nga të cilat vuan Gjermania janë të lidhura midis tyre. Alergjikë ndaj nacionalizmit për shkak të abuzimit me të nga regjimi nazist i Adolf Hitlerit, gjermanët u zmbrapsën nga roli që luajti ndjenja patriotike në kryengritjet e viteve 1988-1991 që sollën rrëzimin e komunizmit. Europiano-lindorët “nacionalistë” mërmëritën gjermanët në shenjë mosmiratimi (edhe pse nacionalizmi rus, një forcë shumë më e madhe dhe më toksike, u injorua prej tyre). Merita për fundin e Luftës së Ftohtë, i thanë vetes gjermanët, ishte në fakt e Ostpolitikës së tyre - ose “politikës lindore” - të viteve 1970 dhe 1980, e cila u fokusua në afrimin dhe ndërtimin e besimit me bllokun sovjetik.

Për më tepër, Bashkimi Sovjetik dha shenjën e bashkimit gjerman duke e tërhequr ushtrinë e tij nga ish-Gjermania Lindore. Përgjigjja ishte mirënjohja dhe jo skepticizmi. Shpenzimet ushtarake dolën nga moda, duke u përgjysmuar në thuajse 1 për qind të PBB-së deri në vitin 2005.

Politika gjermane mendonte se problemet duhet të zgjidhen me dialog dhe jo me konfrontime anakronike. Se mënyra e duhur për të shmangur konfliktin ishte nxitja e tregtisë dhe investimeve. Se Rusia nuk do të sulmonte kurrë klientët e saj. Dhe ne po e shohim tani se si funksionoi ajo qasje.

Gjermania po përpiqet tani që të shkëputet nga furnizimet energjetike ruse, dhe po shqetësohet gjithnjë e më shumë për varësinë e saj nga Kina. Gjatë gjithë këtyre viteve, një klimë e përhapur antiamerikanizmi në Gjermani, e ushqeu ekuivalencën morale dhe çfarëdolloj lidhjeje.

Është e vërtetë, regjimi i Putinit ka të metat e tij. Por çfarë ndodh me Shtetet e Bashkuara, me luftërat e dështuara në Irak dhe Afganistan, aparatin e tij të fuqishëm të sigurisë (shumë gjermanë e konsiderojnë si një hero Eduard Snouden, kontraktorin e Agjencisë së Sigurisë Kombëtare të SHBA-së, që zbuloi informacione të klasifikuara dhe kërkoi azil në Rusi) dhe figura alarmante si presidentët Xhorxh W.Bush dhe Donald Trump?

Pse Gjermania ka nxjerrë mësime të gabuara nga historia

Gjermanët ndihen në faj për krimet e epokës naziste të vendit të tyre, por janë më pak të vetëdijshëm se Lufta e Dytë Botërore solli shumë më tepër vdekje dhe shkatërrim në Ukrainë sesa në territoret që përbëjnë tani federatën ruse. Padija e tyre ndaj historisë i pengon ata të vënë në zbatim mësimet e së kaluarës ndaj krimeve dhe rreziqeve të tjera.

Vuajtjet e dikurshme të Rusisë për shkak të Gjermanisë naziste e mbrojnë atë nga censura. Padukshmëria e Ukrainës në kujtesën historike gjermane, përjashton zemërimin ndaj fatit të saj. Por iluzionet u zhdukën. Pak para sulmit të Rusisë në Ukrainë në shkurt, qeveria e kancelarit gjerman Olaf Sholc u tall për ofrimin e vetëm 5.000 helmetave si “ndihmë ushtarake” për Ukrainën e rrethuar. Ditë më vonë, Sholc njoftoi Zeitenwende - një “ndryshim epokal” - me rritje prej 100 miliardë eurosh në buxhetin e mbrojtjes së vendit të tij.

Mbështetja retorike për Ukrainën shtrihej në të gjithë spektrin politik. Kundërshtuan vetëm e majta dhe e djathta radikale. Shoqëria civile gjermane u angazhua të priste qindra mijëra refugjatë ukrainas. Sipas standardeve të kaluara, ndryshimi ishte vërtet befasues. Por fjalët dhe veprat nuk i përmbushin premtimet.

Pse Gjermania ka nxjerrë mësime të gabuara nga historia

Tashmë, Gjermania po bën hapa pas në raport me angazhimet e saj për të rritur me shpejtësi shpenzimet e mbrojtjes në 2 për qind të PBB-së, një objektiv që tani do të arrihet vetëm në vitin 2025. Zyrtarët thonë se sistemi i prokurimit nuk është në gjendje të thithë më shumë para në mënyrë efikase.

Ç’është më e keqja, Sholc dëshiron publikisht një kthim në “rendin e paqes së paraluftës” së Europës, duke sugjeruar se nuk ka mësuar ende mësimet e vitit 2022. Dekadat e kaluara nuk ishin një oaz sigurie, por një kohë e rrezikshme, në të cilën ekonomia më e rëndësishme e Europës i shpërfilli kërcënimet e mundshme nga Rusia dhe Kina.

Deficiti i besimit midis Gjermanisë dhe shumë prej partnerëve të saj europianë mbetet i madh. Në një konferencë në Berlin, ministri letonez i Mbrojtjes, Artis Pabriks, i përmblodhi me ketë pyetje shqetësimet e aleatëve: “Ne jemi të gatshëm të vdesim për lirinë. Po ju gjermanët?” Gjermanët mund ta shijojnë gjumin e tyre. Por vendi i tyre po i lë ende pa gjumë të tjerët.

Shënim: Edward Lucas, anëtar i Qendrës për Analizën e Politikave Europiane (CEPA), dhe ish-kandidat për deputet në parlamentin britanik nga radhët e Liberal Demokratëve./

Pershtatur nga CNA.al