web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

Ushtria ruse po shkon drejt një krize nervore

26 Mars 2023, 15:17, Blog Roger Boyes

Ushtria ruse po shkon drejt një krize nervore

Stanislav Lonkin sapo ishte kthyer nga fushëbeteja e Ukrainës dhe ishte shumë i zemëruar. Në qytetin e tij të lindjes, Kostroma, në Rusinë perëndimore, 23-vjeçari u fut në një klub nate dhe qëlloi me një pistoletë ushtarake në drejtim të turmës. 13 persona humbën jetën.

Ngjarja tragjike e ndodhur në nëntorin e vitit të kaluar duhet të ishte një shenjë paralajmëruese për regjimin e Putinit, se brutaliteti i luftës po mbjell një krizë të shëndetit mendor, të ngjashme me ato që nuk janë parë në Europë që nga vitet 1945-1946.

Ushtarët e rikthyer nga fronti, të ngarkuar me çrregullime të stresit posttraumatik (PTSD) që mezi diagnostikohen, me tronditje apo më keq akoma, do të rihyjnë në një shoqëri të shkatërruar që ende nuk e pranon se po zhvillon një luftë në shkallë të gjerë kundër vendit fqinj.

Vlerësimet e SHBA-së mbi të vrarët dhe të plagosurit rusë tani në këtë luftë variojnë midis 200.000-250.000, kur vetëm të vdekurit janë rreth 60.000. Këtu ndoshta nuk përfshihen viktimat e Grupit Vagner apo ato të forcave separatiste të pavarura proruse në Donetsk dhe Luhansk.

Dëmi në një luftë nuk matet vetëm nga gjymtimet fizike. Ai është psikologjik, me një traumë të shkaktuar në fushën e betejës dhe një frikë të fortë të shoqëruar nga indiferenca sociale për fatin e tyre. Nëse marrim parasysh edhe të burgosurit që u është falur dënimi pasi kanë mbijetuar 6 muaj në front, atëherë kemi një panoramë më të plotë se në çfarë forme lufta po “eksportohet” në Rusi.

Shumë prej tyre ndihen të dëshpëruar, të papunë, psikotikë. Këtyre shtojini familjet e të vrarëve që nuk mund ta shprehin publikisht dhimbjen e tyre, dhe të cilave nuk u është shpjeguar kurrë natyra e vërtetë e luftës, dhe ezaurimi nervor kolektiv bëhet shumë i qartë.

Regjimi ka pasur shumë kohë për t’u përgatitur. Tërheqja e sovjetikëve nga Afganistani - një luftë 9-vjeçare që nxori në pah tensionet midis oficerëve dhe trupave të thjeshtë - krijoi shumë pakënaqësi.

Kur ushtria e përfundoi zyrtarisht misionin e saj, nuk kishte asnjë emisar të vetëm nga Kremlini apo Ministria e Mbrojtjes që t’i priste ndërsa marshonin mbi Urën e Lirisë. Askush që t’i përshëndeste si heronj. Siç shkruan Rodrik Breituajt, një kronikan i fushatës ushtarake: “Ishte një politikë shumë e keqe dhe një sjellje shumë e keqe. Ushtarët kurrë nuk e harruan dhe as e falën fyerjen”.

Veterinarët afganë e gjetën veten të humbur në një Bashkimi Sovjetik në rënie, dhe të njollosur si pjesëmarrës në një luftë të pistë. Disa nisën të pinin rregullisht alkool dhe drogë. Të tjerët u bënë roje sigurie në kompanitë e privatizuara. Shumë të tjerë u bënë pjesë e bandave të krimit të organizuar.

Atyre u ishte premtuar se nëse plagoseshin në betejë, do të merrnin ndihmën e parë brenda 30 minutave dhe do të shkonin te mjeku brenda 6 orësh. Në dallim nga ushtarët e Luftës së Dytë Botërore, ata mund të evakuoheshin me helikopter, madje edhe nën zjarrin e armikut. Në kohën e fushatave çeçene të Putinit, kjo traditë u shkel, një shenjë kjo e degradimit të mëtejshëm të pozitës së një ushtari në sytë e klasës politike. Në luftën aktuale, ushtarët rusë janë filmuar duke plaçkitur supermarketet e Ukrainës, sepse u kishin mbaruar racionet e tyre ushqimore.

Ndërkohë njësitë në front grinden për dërgesat e municioneve. Larg fronteve kryesore të betejës, shumë segmente të ushtrisë pushtuese duket se e ndiejnë neglizhencën e padronëve të tyre politikë. Ushtria ruse ka një program të shëndetit mendor, por pak prej ushtarëve përfitojnë shërbimet e tij.

Zakonisht nëse një ushtar plagoset, vlerësohet nëse do të jetë në gjendje të kthehet në detyrë dhe dërgohet për trajtim. Po ashtu mund t’i referohet një psikiatri ushtarak për një intervistë, t’i jepet pilula dhe të kthehet në fshatin e tij të lindjes. Pas një interviste tjetër bëhet një vlerësim nëse ushtari do të futet në rezervë.

Shumica e ushtarëve mendohen 2 herë për t’iu hapur një mjeku të ushtrisë pasi rrezikojnë të klasifikohen si keqbërës. Roli i psikiatrisë ushtarake në Rusi ka pasur gjithmonë një avantazh politik. Komandantët ishin të shqetësuar që të mbulonin çdo gjë që linte të kuptohet një dobësim të moralit.

Por që në Luftën e Parë Botërore, psikiatrit ishin shumë kritikë ndaj mungesës së dhembshurisë së korpusit të oficerëve caristë. “Përveç plagosjes së trupit të ushtarit, predhat shtrembërojnë ndjenjat e tij dhe e gjymtojnë shpirtin e tij. Dhe është roli i psikiatrit që ta shërojë këtë të fundit”- deklaroi në vitin 1917 psikiatri i njohur rus, Mikhail Kutanin.

Instituti Serbski, qendra kryesore psikiatrike e Rusisë, e njohur dikur për përdorimin e drogës për t’u “shpëlarë” trurin disidentëve sovjetikë, zbuloi se 70 për qind e veteranëve të Luftës Çeçene vuanin nga simptomat e PTSD. Por Putin mezi e ka pranuar këtë problem, dhe ia ka lënë në dorë grupeve mbështetëse të veteranëve, të cilët monitorohen nga shërbimet e sigurisë.

Duket se ky fat i pret edhe ata që kthehen nga fronti ukrainas. Ukraina i mban të fshehta shifrat e viktimave, dhe meqë ato përfshijnë shumë viktima të bombardimeve civile, është e vështirë të bëhen krahasime të drejtpërdrejta. Por Kievi është i hapur për dëmin mendor që po shkakton lufta, sidomos midis fëmijëve që janë brenda dhe jashtë bunkerëve, të cilëve u janë shkatërruar modelet e gjumit, dhe që duhet të përballen me humbjen e familjes.

Madje atje janë ngritur rrjete psikiatrike. Olena Anoprienko, në spitalin pediatrik Ohmatdyt në Kiev, flet për pacientët e saj nervozë dhe agresivë: “Nëse është një traumë lufte, është shumë e vështirë që t’i ofrohet fëmijës një ndjenjë sigurie. Sepse fëmija e kupton që lufta nuk ka mbaruar”.

Pra është me siguri e drejtë që akuza e parë për krime lufte që do të ngrihet kundër Putinit ka të bëjë me rrëmbimin e tij dhe rusifikimin e detyruar të mijëra fëmijëve ukrainas. Ai po vjedh të ardhmen e tyre, duke i futur në kurthin e traumave të rënda. Veprimet e tij po çojnë buzë humnerës një pjesë të madhe të Europës./ “Sunday Times” - Përkthyer dhe përshtatur nga CNA.al





Lajmet e fundit nga