E fundit!

14:51 Aktualitet

Pas më shumë se 5 orësh, Igli Tare del nga SPAK

Ish-futbollisti i Kombëtares shqiptare të futbollit, Igli ...

Stalini dhe Hitleri, Putin dhe Xi: Si duhet të sillemi me djemtë e këqij?

10 Janar 2021, 08:48, Blog CNA

Nga Walter C.Clemens Jr. ?National Interest?

Lajmi për komplotin e Kremlinit kundër Aleksei Navalnit, së bashku me depërtimin në rrjetet kompjuterike amerikane nga hakerat rusë, ngre pikëpyetjen:Si duhet të reagojë Xho Bajden ndaj kërcënimeve në rritje, që u paraqiten njerëzve të lirë nga regjimet kriminale të drejtuara nga Vladimir Putin dhe Xi Jinping?

Nëse bota ka nevojë për bashkëpunim rus dhe atë kinez, për t?u përballur me ndryshimet klimatike dhe problemet e tjera globale, a duhet që SHBA-ja thjesht të injorojë kërcënimet e paraqitura nga diktatorët ndaj shtetasve të tyre, por edhe ndaj sigurisë ndërkombëtare?

Imagjinoni sikur Bajden kishte qenë president i SHBA-së në vitet 1930. Si duhet t?u ishte përgjigjur ai sinjaleve më të errëta të dhëna nga Josif Stalin dhe Adolf Hitleri? Duke pasur parasysh egërsinë e e Depresionit të Madh, shumë amerikanë i mirëpritën blerjet e mallrave dhe teknologjisë amerikane nga Bashkimi Sovjetik dhe Gjermania Naziste.

Por a duhet të kishin bërë ata ndonjë gjë ndryshe nga bashkëpunimi me një Kremlin që mbështeste urinë masive në Ukrainë dhe Kazakistan? Që mbushi gulagët e saj me figura të pafajshme opozitarësh, të gjykuar për tradhti, dhe që vrau Leon Trockin në Meksikë? Që e ndau Evropën Lindore me Hitlerin, që pushtoi Finlandën dhe Poloninë, dhe që aneksoi shtetet baltike?

Edhe shenjat që vinin nga Gjermania ishin ogurzeza. Fyhrer i dha fund çdo gjurme të demokracisë së Vajmarit, i persekutoi hebrenjtë, shpalli Arianët si racën kryesore të botës, dhe kërkoi të drejtën për Lebensraum (hapësirënjtike) në lindje.

Pasi u tërhoq nga Lidhja e Kombeve, regjimi nazist armatosi vendin, testoi avionët e tij bombardues në Spanjë, aneksoi Austrinë dhe më pas Sudetet në Çekosllovaki, si dhe nënshkroi një traktat ?mossulmimi? me Stalinin. Në vitet 1930, nuk kishte përgjigje të

lehta për këto sfida.

Demokracitë perëndimore nuk kishin oreks për luftë, dhe as vullnet për t?u përballur ballazi me të keqen. Izolimi dhe sjellja e butë ndaj tyre, vetëm sa i shtoi rreziqet. Shpejt e gjithë bota u zhyt në luftë, përfshirë Shtetet e Bashkuara.

Ashtu si veprimet e Stalinit dhe Hitlerit në mesin e viteve 1930, ato të Vladimir Putinit dhe Xi Jinpingut sot, duket se janë të kufizuara nën pragun e kërcënimeve për paqen në botë.

Por çfarë lloj bashkëpunimi duhet të kemi me këta 2 udhëheqës, që kërkojnë të bëhen diktatorë të përjetshëm?

Që largojnë nga jeta publike, ose vrasin çdo udhëheqës politik apo biznesmen, që sfidon mbretërimin e tyre? Që burgosin, frikësojnë ose vrasin çdo gazetar apo avokat, që mund të zbulojë abuzimet e tyre me pushtetin? Që përpiqen të kontrollojë të gjitha mediat, dhe në Kinë edhe internetin?

Kina po i detyron edhe shërbimet e huaja të medieve sociale, që të ndihmojnë në identifikimin e disidentëve politikë. Represioni në shtëpi, krijon agresion jashtë vendit. Putini sulmoi Çeçeninë për të fituar mbështetje në Rusi. Për të nxitur patriotizmin dhe rifituar lavdinë perandorake, ai e përdori forcën ushtarake për të aneksuar apo pushtuar pjesë të Gjeorgjisë dhe Ukrainës.

Ai përdori ?levat? ekonomike, kërcënimet ushtarake dhe aktet subversive të ?Kolonës së Pestë? kundër ish-republikave Sovjetike. Rusia e ka përdorur luftën kibernetike për të paralizuar Estoninë, për të nxitur mosmarrëveshje në Evropë, për të ndikuar në zgjedhjet në SHBA, dhe për të mbjellë mosbesim ndaj politikave demokratike.

Hakerat rusë depërtojnë në rrjetet kompjuterike, nga të cilat varet qeveria amerikane dhe shumë biznese. Avionët dhe anijet ruse, afrohen shumë shpesh në brigjet e SHBA-së, nga Alaska në Florida. Kremlini është gjithashtu i dyshuari kryesor pas sulmeve elektronike, që shqetësojnë diplomatët amerikanë në Kubë dhe gjetkë.

Edhe sjellja e Kinës nuk është më e mirë. Xi Jinping po e forcon vazhdimisht diktaturën e tij totalitare. Spiunët e tij, disa studentë, si dhe marrëveshjet e tij të biznesit, synojnë të shkatërrojnë teknologjinë amerikane dhe atë evropiane. Sulmet e tij ndaj gjuhëve dhe traditave lokale në Tibet, Xinjiang dhe Mongolinë e Brendshme përbëjnë një gjenocid kulturor.

Ai pretendon jo vetëm pjesën më të madhe të Detit të Kinës Jugore për Kinën, por trupat e tij po sillen më mënyrë agresive në kufirin me Butanin dhe Indinë. Anijet dhe raketat kineze, janë krijuar për të shkatërruar aeroplanmbajtëset amerikane, dhe forcat lokale që mbrojnë Tajvanin.

Përfaqësuesit rusë dhe kinezë, ofrojnë justifikime historike dhe të tjera për veprimet e shefave të tyre. Rusët ankohen për zgjerimin e NATO-s drejt lindjes, dhe shkeljen e traktatit të raketave anti-balistike nga SHBA. Gati gjithçka që bën Kina, thuhet se justifikohet me rikuperimin e dëmeve nga imperializmi perëndimor dhe ai japonez.

Argumente të tilla kanë njëfarë të drejte, por ato mbështesin sjelljen e keqe të Putin dhe Xi. Asnjë problem global – klima, sëmundjet, ndotja – nuk mund të zgjidhet pa bashkëpunim global. Por të qenit i mirë me të tjerët pa një reciprocitet, mund të sjellë martirizim.

Nga ana tjetër, mosbesimi i ndërsjellë, i dënon me humbje të gjitha palët. Politikat nga të cilat përfitojnë të gjitha palët, mund të nxisin përfitime të ndërsjella. Por ky rezultat është i pamundur, për sa kohë që lojtarët kryesorë e shohin jetën si një ndërmarrje me shumë zero./CNA.al

https://nationalinterest.org/blog/buzz/stalin-and-hitler-putin-and-xi-how-deal-bad-guys-175744