Pikë kthese/ Çfarë ndodh kur vdekjet tejkalojnë lindjet?

2 Maj 2026, 11:39, Sociale CNA

Një analizë e re mbi trendet demografike globale tregon se shumë vende të zhvilluara po përballen me një rënie të ndjeshme të lindjeve dhe një rritje të vazhdueshme të popullsisë së moshuar, një fenomen që po ndryshon strukturën shoqërore dhe ekonomike në mbarë botën.

Në vende si Japonia, Italia dhe Mbretëria e Bashkuar, pasojat e këtij ndryshimi tashmë janë të dukshme.

Kompani të specializuara po merren me pastrimin e banesave të personave të moshuar që ndërruan jetë vetëm, fshatra në Itali po shesin shtëpi me çmime simbolike për të tërhequr banorë të rinj, ndërsa në Britani mbyllja e shkollave po bëhet gjithnjë e më e shpeshtë për shkak të rënies së numrit të nxënësve.

Sipas ekspertëve të demografisë, në shumë vende të Bashkimit Evropian, numri i vdekjeve tashmë po tejkalon lindjet, një trend që pritet të përshpejtohet në dekadat e ardhshme. Në Mbretërinë e Bashkuar, për shembull, parashikohet që nga viti 2026 të ketë më shumë vdekje sesa lindje çdo vit.

Studiuesit theksojnë se ky ndryshim vjen si rezultat i dy faktorëve kryesorë: rritja e jetëgjatësisë dhe rënia e normës së lindshmërisë, e cila në shumë vende ka rënë nën nivelin e zëvendësimit prej 2.1 fëmijë për grua.

Ekspertët paralajmërojnë se pasojat janë të shumta: mungesë fuqie punëtore, presion mbi sistemet e pensioneve dhe shëndetësisë, si dhe ngadalësim i rritjes ekonomike. Ndërkohë, shoqëritë po përballen me nevojën për të riorganizuar mënyrën e punës, daljes në pension dhe kujdesit për të moshuarit.

Megjithatë, ndryshimi demografik nuk shihet si i papritur, por si një proces i gjatë që tashmë ka hyrë në një fazë të avancuar. Ekspertët theksojnë se zgjidhja nuk qëndron vetëm te rritja e lindjeve, por te përshtatja e sistemeve sociale dhe ekonomike me realitetin e ri.

Migrimi shihet si një faktor lehtësues afatshkurtër, por jo zgjidhje e qëndrueshme, pasi edhe popullsitë migrante plaken me kalimin e kohës.

Sipas demografëve, sfida kryesore për qeveritë në dekadat e ardhshme do të jetë përshtatja me një botë gjithnjë e më të moshuar dhe me më pak lindje, duke riformatuar sistemet e punës, arsimit dhe kujdesit social./ CNA