Shkencëtarët mund të kenë zbuluar arsyen pse plakemi

8 Qershor 2025, 10:03, Shëndeti CNA

Shkencëtarët besojnë se kanë zbuluar arsyen pse plakemi. Ndërprerja e vdekjes së qelizave mund të ngadalësojë procesin e plakjes, të parandalojë kancerin dhe të shmangë përkeqësimin e trurit, sipas një studimi të ri nga studiues të Universitetit të Kembrixhit.

Zbutja e nekrozës qelizore mund të jetë çelësi. Nekroza është një formë e vdekjes së çrregullt qelizore që shkakton kaos në trup, duke derdhur toksina dhe duke shkaktuar dëmtime të përhapura të indeve. Sipas gjetjeve të studimit , nëse nekroza mund të kontrollohej, do të kishim një mjet të vlefshëm për të ngadalësuar plakjen dhe për të trajtuar sëmundjet më me sukses.

Studimi i ri, i botuar në revistën Oncogene , pohon se nekroza është një "shkaktar themelor i humbjes së rezistencës dhe rënies biologjike". Sfida është të gjesh mënyra për të ndërhyrë dhe për të ndaluar këtë shkak të pakthyeshëm të degjenerimit biologjik. Deri më tani, nekroza ka mbetur e patrajtueshme dhe konsiderohet një aspekt i pashmangshëm i biologjisë, sipas autorëve të studimit.

Shkencëtarët, të udhëhequr nga Carina Kern, themeluese e LinkGevity, një kompani bioteknologjike me seli në Mbretërinë e Bashkuar, pohojnë se frenimi i nekrozës mund të revolucionarizojë trajtimet për gjendjet akute dhe kronike që lidhen me moshën, si kanceri, sëmundjet e veshkave, sëmundjet kardiovaskulare dhe madje edhe neurodegjenerimi. Kjo qasje revolucionare do të forconte gjithashtu rezistencën dhe do të ngadalësonte vetë procesin e plakjes.

“Nekroza është vdekja e pakontrolluar qelizore që shënon pragun e pakthyeshëm të degjenerimit biologjik”, shkruan autorët. Ajo karakterizohet nga kaosi qelizor duke përfshirë membranat e këputura, fragmentet e ADN-së dhe sinjalet inflamatore në indet përreth. Ky proces dëmtues i vdekjes qelizore është ndryshe nga vdekja e përditshme e orkestruar me kujdes e qelizave të vjetra të dëmtuara ose të infektuara të quajtur apoptozë, e cila është një proces shumë i kontrolluar dhe i pastër.

Autorët e studimit thanë se nekroza mund të pengojë trajtimet e kancerit. Nekroza ndihmon rritjen e tumoreve agresive duke nxitur rritjen e enëve të reja të gjakut së bashku me paqëndrueshmërinë gjenetike dhe mosfunksionimin imunitar. Kjo ndodh veçanërisht në kancerin e gjirit, veshkave, prostatës dhe endometrit.

Nekroza është gjithashtu një forcë shkatërruese në pothuajse çdo sëmundje që lidhet me moshën, duke përfshirë sëmundjet e veshkave, ataket në zemër dhe sëmundjet e Alzheimerit dhe Parkinsonit. Shkencëtarët zbuluan se nekroza është nxitësi qendror i vetë plakjes, pasi qelizat tona bëhen më të ndjeshme ndaj nekrozës me moshën.

Studiuesit sugjerojnë që zhvillimi i terapive të reja për të synuar nekrozën mund të ngadalësojë degjenerimin biologjik dhe të forcojë rezistencën. Kjo qasje mund të revolucionarizojë trajtimet për sëmundje kronike si kanceri, sëmundjet e veshkave, sëmundjet kardiovaskulare dhe neurodegjenerimi.

Një qasje e mundshme do të ishte të synohej humbja e ekuilibrit të kalciumit që shkakton vdekjen nekrotike të qelizave, thotë studimi. Megjithatë, përpjekjet e mëparshme për të bllokuar kanalet e kalciumit në sëmundje të tjera si goditja në tru kanë dështuar.

Ndërkohë që ende nuk janë detajuar trajtime specifike, të kuptuarit dhe frenimi i nekrozës mund të hapë rrugën për terapi inovative. Shpërblimi mund të jetë i jashtëzakonshëm, duke pushtuar një nga "kufijtë e fundit në mjekësi - një proces shkatërrues i pranuar prej kohësh si i patrajtueshëm dhe i pashmangshëm", shkruajnë autorët./ CNA