Çfarë duhet të dini rreth virusit vdekjeprurës Nipah?

28 Janar 2026, 22:38, Shëndeti CNA

Dy raste të virusit vdekjeprurës Nipah në Indi kanë bërë që autoritetet në Tajlandë dhe Malajzi të shtojnë kontrollin në aeroporte për të parandaluar përhapjen e infeksionit. Por çfarë është virusi Nipah dhe sa të shqetësuar duhet të jenë njerëzit?

ÇFARË ËSHTË VIRUSI NIPAH?

Nipah është një infeksion i rrallë viral që përhapet kryesisht nga kafshët e infektuara, kryesisht lakuriqët, te njerëzit. Mund të jetë asimptomatik, por shpesh është shumë i rrezikshëm, me një shkallë vdekshmërie prej 40% deri në 75%, varësisht nga kapaciteti i sistemit lokal të kujdesit shëndetësor për zbulimin dhe menaxhimin e tij, thotë Organizata Botërore e Shëndetësisë.

Megjithatë, ndërsa mund të përhapet edhe nga një person në tjetrin, kjo nuk ndodh lehtë dhe shpërthimet zakonisht janë të vogla dhe mjaft të përmbajtura, sipas ekspertëve dhe Qendrës Evropiane për Parandalimin dhe Kontrollin e Sëmundjeve. Vaksinat janë në zhvillim e sipër, megjithëse asnjëra nuk është miratuar ende.

SA I ZAKONSHËM ËSHTË?

Nipah u identifikua për herë të parë në Malajzi në vitin 1999. Që atëherë, ka pasur shpërthime të vogla pothuajse çdo vit, kryesisht në Bangladesh. India gjithashtu sheh shpërthime sporadike. Sipas Koalicionit për Inovacione të Përgatitjes Epidemike, një grup që gjurmon kërcënimet e sëmundjeve në zhvillim dhe financon zhvillimin e mjeteve mjekësore për t'u mbrojtur prej tyre, që nga dhjetori ishin regjistruar gjithsej 750 raste dhe 415 prej pacientëve vdiqën. Reuters gjurmoi përhapjen e Nipah në një seri të vitit 2023, Bat Lands.

SI PËRHAPET?

Kur u identifikua për herë të parë në Malajzi, Nipah u përhap kryesisht nëpërmjet kontaktit të drejtpërdrejtë me derrat e sëmurë ose indet e kontaminuara. Që atëherë, përhapet më shpesh nga kontakti me atë që shkencëtarët e quajnë strehuesin e tij natyror, lakuriqët e natës.

Më konkretisht, konsumi i frutave ose produkteve të frutave, si lëngu i papërpunuar i palmës së hurmës, që përmban urinë ose pështymë nga lakuriqët të infektuar ka qenë burimi më i mundshëm i infeksionit, thotë OBSH.

Përhapja nga njeriu te njeriu është gjetur, kryesisht pas kontaktit të ngushtë midis një pacienti të sëmurë dhe familjes.

CILAT JANË SIMPTOMAT?

Simptomat fillestare të Nipah, të tilla si ethet, dhimbjet e kokës dhe dhimbjet e muskujve, nuk janë specifike dhe mund të ngatërrohen me sëmundje të tjera. Këto më pas mund të pasohen nga shenja neurologjike që tregojnë encefalit akut ose inflamacion të trurit, dhe disa njerëz përjetojnë probleme të rënda të frymëmarrjes. Në raste të rënda ndodhin kriza, të cilat përparojnë në gjendje kome brenda disa ditësh. Shumica e njerëzve që përmirësohen shërohen plotësisht, por disa përjetojnë probleme neurologjike afatgjata.

SA TË SHQETËSUAR DUHET TË JEMI?

Ndërsa Nipah është një sëmundje e rrezikshme me një shkallë të lartë vdekshmërie, ajo ende nuk ka treguar shenja se do të bëhet më e transmetueshme midis njerëzve ose se do të përhapet lehtësisht në të gjithë botën, thonë shkencëtarët.

Megjithatë, sipas OBSH-së, ky virus mbetet një shqetësim i rëndësishëm për shëndetin publik, veçanërisht në vendet ku shpërthimet janë më të zakonshme. Gjithashtu mund të çojë në skartimin masiv të kafshëve, siç janë derrat, që janë të ndjeshëm ndaj virusit.

Megjithatë, shkencëtarët thonë se nuk ka gjasa të përhapet globalisht dhe gjithashtu theksojnë se kontrolli në aeroporte mund të jetë joefektiv pasi virusi ka një periudhë të gjatë inkubacioni.

ÇFARË VAKSINASH APO TRAJTIMESH JANË TË DISPONUESHME?

Aktualisht nuk ka vaksina ose trajtime të miratuara për Nipah, megjithëse një numër vaksinash po i nënshtrohen testimit, përfshirë një të zhvilluar nga shkencëtarët e Universitetit të Oksfordit të përfshirë në zhvillimin e një prej vaksinave kundër COVID-19./ CNA

Marrë nga Newsmax