Ja si do të formohet superkontinenti i ri i planetit, Amasia

16 Tetor 2022, 15:07, Kuriozitete CNA

Ja si do të formohet superkontinenti i ri i planetit, Amasia

Foto ilustruese

Asnjë nga ne nuk do të jetojë kurrë atje (dhe ndoshta asnjë përfaqësues i racës njerëzore). Por sipas disa ekspertëve superkontinenti i ardhshëm do të quhet Amasia dhe do të formohet pas 200 apo 300 milionë vjetësh. Për të është folur prej disa kohësh, dhe gjatë viteve të fundit janë paraqitur disa teori mbi formimin e mundshëm të tij në të ardhmen.

Një simulim i ri kompjuterik, rezultatet e të cilit u publikuan në revistën “National Science Review”, përfshiu të ashtuquajturin model ekstroversioni, që parashikon mbylljen e Paqësorit (një oqean i jashtëm që ka rrethuar superkontinentin e fundit që ka ekzistuar në Tokë) dhe bashkimin e kontinenteve të Azisë dhe Amerikës.

Introvert apo ekstrovert?

Sipas simulimeve të reja nga një superkompjuter, modeli i introversionit (që supozon se Amasia do të formohet si pasojë e mbylljes së Atlantikut, një oqean “i brendshëm” i krijuar nga këputja e superkontinentit të mëparshëm) nuk është më shumë i besueshëm.

Trashësia dhe qëndrueshmëria e litosferës oqeanike (e përbërë nga korja oqeanike dhe manteli i sipërm i Tokës) janë në fakt vendimtare në përcaktimin e mënyrës në të cilën formohet një superkontinent: një litosferë e trashë dhe e fortë oqeanike, çon në formimin e një kontinenti gjigant nga introversioni.

Ndërkohë një litosferë oqeanike e hollë dhe e brishtë çon në forcimin e një superkontinenti nga ekstroversioni. Sipas vlerësimeve, ftohja progresive e planetit, po bën që litosfera të hollohet. Rrjedhimisht, introversioni nuk është më i mundur tani, por ka qenë i mundur vetëm gjatë periudhës Prekambriane (nga 4.6 miliardë deri në 541 milionë vjet më parë), kur litosfera oqeanike ishte ende shumë e trashë dhe më rezistente.

Bashkimi i kontinenteve

Gjatë dy miliardë viteve të fundit, kontinentet në planetin tonë janë përplasur, duke formuar një superkontinent çdo 600 milionë vjet thotë Çuan Huang, koordinator i studimit, duke iu referuar një fenomeni të njohur si cikli i superkontinentit.

“Për këtë (që nga Pangea, superkontinenti i fundit, i formuar rreth 320 milion vjet më parë) ka të ngjarë që kontinentet e tanishme të bashkohen sërish pas 200 ose 300 milion vjetësh”- thekson ai. Ekspertët mendojnë se Amasia do të formohet nga bashkimi i Azisë dhe Amerikës.

Por jo vetëm. Edhe Australia do të luajë gjithashtu një rol në ngjarje të madhe gjeologjike. Në fillim ajo do të përplaset me Azinë, dhe më pas do të bashkohet me kontinentin e Amerikës dhe Azisë pasi të mbyllet Oqeani Paqësor.

Pasojat e këtij zhvillimi

Sipas Zheng-Xiang Li, një nga autorët e studimit të fundit, prania e një superkontinenti të vetëm në Tokë do të ndryshojë në mënyrë dramatike ekosistemin dhe mjedisin e tij. “Toka siç e njohim sot nuk do të ekzistojë më. Niveli i detit do të bjerë ndjeshëm, dhe pjesa më e madhe e brendshme e Amasias do të jetë shumë e thatë, me temperatura shumë të larta gjatë ditës”- thotë ai./ Përshtatur nga CNA.al