Pensionet e pjesshme “shpëtojnë” buxhetin nga kostoja e subvencionimeve

7 Korrik 2025, 07:36, Ekonomi CNA

Pensionet e pjesshme “shpëtojnë” buxhetin nga kostoja e

Subvencioni i buxhetit për skemën publike të pensioneve po shënon rënie si në vlerë ashtu edhe në përqindje të PBB viti pas vitit, duke lehtësuar ndjeshëm buxhetin e shtetit.

Në vitin 2024 të ardhurat e Institutit të Sigurimeve Shoqërore arritën në 175 miliardë lekë, nga të cilat 139 miliardë ishin hyrje të drejtpërdrejta nga kontributet dhe pjesa tjetër prej 38 miliardë lekësh u mbulua nga buxheti i shtetit si pjesë e detyrimeve ligjore që rrjedhin nga skemat suplementare, skemat e minatorëve, të fshatit dhe të tjera që rrjedhin nga ligji i sigurimeve shoqërore.

Në anën tjetër shpenzimet totale të ISSH-së në vitin 2024 arritën në 188, 626 miliardë lekë. Sipas të dhënave zyrtare të ISSH-së deficiti që mbulohet nga taksa e tjera të buxhetit të shtetit arriti në 13, 5 miliardë lekë ose 0.5 % të PBB-së, niveli i ulët historik.

Në vitin 2015 subvencioni i skemës së pensioneve ishte 26 miliardë lekë ose 1.82 për qind e PBB-së. Ndërmjet 2015 dhe 2024 subvencioni i buxhetit për skemën e pensioneve është përgjysmuar në vlerë dhe është ulur me shumë se tri herë në raport me PBB-në (shiko grafikun bashkëngjitur).

Subvencioni i skemës së pensioneve është shuma që jep buxheti i shtetit për të mbuluar deficitin financiar të skemës së sigurimeve shoqërore, përkatësisht të pensioneve. Në terma të thjeshtë, kjo është ndihma financiare që qeveria jep çdo vit, sepse kontributet që paguhen nga të punësuarit dhe punëdhënësit dhe pagesat e drejtpërdrejta nga skemat suplementare nuk mjaftojnë për të paguar pensionet që u takojnë pensionistëve.

Subvencioni nga buxheti për skemën publike të pensioneve para pandemisë ka qëndruar mbi 27 miliardë lekë çdo vit, megjithatë, që nga viti 2022, vërehet një rënie e ndjeshme, nga 22,9 miliardë lekë në 2022 në 14,6 miliardë lekë në 2023 dhe më tej në 13,5 miliardë lekë në 2024.

Rënia e subvencioneve nga buxheti i shtetit erdhi për dy arsye. E para të ardhurat nga kontributet e drejtpërdrejta janë rritur ndjeshëm vitet e fundit nga rritja e pagës minimale, e pagave në sektori privat dhe në atë publik. Nga 2020 në 2024 të ardhurat nga kontributet e drejtpërdrejta u rriten me 67 për qind, ose 550 milionë euro më shumë.

Nga ana tjetër shpenzimet e skemës u mbajtën nën kontroll megjithë rritjen e numrit të pensionistëve. Prej gati një dekade pensionet e reja të pleqërisë dalin më të ulëta se pensioni mesatar pasi përfituesit nuk arrijnë plotësojnë kriterin kryesor vitet e sigurimit.

52% e pensionistëve nuk morën pension të plotë në 2024-n

Të dhënat tregojnë se, presioni mbi buxhetin e shtetit për subvencionin e skemës së pensioneve është ulur ndjeshëm dhe qeveria ka më shumë hapësira për të shpërndarë bonuse ose për një përqindje rritjeje më shumë se inflacioni./ Revista Monitor