Tërmeti po “shkrin akujt” midis Greqisë dhe Turqisë/ Sa do të zgjasë kjo situatë?

15 Shkurt 2023, 08:56, Blog CNA

Tërmeti po “shkrin akujt” midis Greqisë dhe Turqisë/

Tërmeti dhe gjeopolitika janë të ndërthurura midis tyre, me ndihmën e dërguar atje dhe vizitat e zhvilluara nga zyrtarët e lartë. Përmes kësaj tragjedie humanitare, Mesdheu Lindor mund të ketë mundësinë të rikuperojë kohezionin dhe vizionin në prag të zgjedhjeve të rëndësishme në Athinë dhe Ankara.

Katastrofa që i mori jetën dhjetëra mijëra njerëzve, ka nxitur ndjeshmërinë dhe domosdoshmërinë, dhe ajo shndërrohet në një mundësi (mos harroni se diçka e ngjashme ka ndodhur edhe me COVID-19), sepse vendet e prekura zbulojnë pikat e tyre më të dobëta.

Vendet që e ofrojnë ndihmë preken nga ndjenjat e bamirësisë, por ndikohen edhe nga llogaritjet më pragmatike. Prandaj, në këtë rast kombinohen një sërë nevojash. Për shembull, ndërsa Italia ishte vendi i parë europian që dërgoi ndihma humanitare në Siri, zyrtari i parë i një qeverie europiane që udhëtoi në Turqi për të treguar afërsi me pushtetin vendor ishte Ministri i Jashtëm grek, Nikos Dendias.

S’ka nevojë të kthehesh shumë pas në historinë e Mesdheut, për të kuptuar se kjo vizitë nuk është aspak e parëndësishme. Po ashtu, mjafton të shihni koincidencën po aq interesante me të cilën Emiri i Katarit, Tamin bin Hamad al Thani, ishte në të njëjtën ditë në Stamboll, kur Ministri i Jashtëm i Emirateve të Bashkuara Arabe, Abdullah bin Zajed udhëtoi drejt Damaskut.

Dendias u mirëprit në provincën jugore të Adanasë, të shkatërruar nga tërmeti i Turqisë, nga homologu i tij turk Mevlut Çavushoglu. Kreu i diplomacisë së Rexhep Taip Erdogan tha se sa “e rëndësishme është mbështetja e qeverisë greke në këto ditë të vështira”, ndërsa deri pak muaj më parë thoshte se “Greqia po i militarizon ishujt në Detin Egje, ne gjithashtu do të merrnim masat e nevojshme”.

Për më tepër, Ministri i Jashtëm turk tha se nuk dëshironte të priste një tërmet tjetër për të ndrequr marrëdhëniet me Athinën, ndërsa Greqia ishte së bashku me Qipron ndër të parat që u solidarizua me Turqinë dhe dërgoi ndihma. Një zyrtar europian e ka nënvizuar rëndësinë e këtij udhëtimi, duke shpresuar që ajo të jetë fillimi i zhvillimeve të reja pozitive.

Vitet e fundit, tensionet midis Greqisë dhe Turqisë janë rritur në nivele shumë të rrezikshme. Të dyja vendet po përplasen për kontrollin e disa zonave detare, që janë vendimtare për daljen e Ankarasë përtej Detit të Zi, dhe që është bërë edhe më interesante nga nxitja e aktivitetit intensiv gjeopolitik rreth zbulimeve të rezervuarëve të rinj të energjisë (pa harruar kritikat ndaj marrëveshjeve për Zonën Ekonomike Ekskluzive).

Prandaj, në dritën e “degëve të ullirit” të shkëmbyera mes Athinës dhe Ankarasë, është legjitime të pyesim se si do të ndikojë tërmeti, si në marrëdhëniet dypalëshe po ashtu edhe në politikën e brendshme turke, dhe çfarë skenarësh e presin Greqinë me zgjedhjet politike në pranverën e këtij viti.

Ndërkohë Qiproja - qendra e tensioneve historike greko-turke - ka tashmë një president të ri me ish-Ministrin e Jashtëm Nikos Kristodhulides (i mbështetur nga qendra e djathtë) që pason konservatorin Nikos Anastasiades.

Fjalët e tij të para pas fitores ishin: “Do të punojmë për t’i dhënë fund pushtimit turk, dhe ribashkimit të vendit tonë, zhbllokimin e ngërçit, rinisjen e dialogut për një zgjidhje që u siguron fëmijëve tanë një vend të ribashkuar, i cili do të respektojë të drejtat e të gjithë banorëve të saj të ligjshëm, grekë dhe turq qipriotë, maronitë, armenë dhe latinë. Qipro nuk mund të jetë shteti i fundit i paralizuar i Bashkimit Europian”.

Në të njëjtën kohë tërmeti “shkaktoi” hapjen pas 35 vitesh të një pike kufitare midis 2 armiqve të vjetër, Turqisë dhe Armenisë, për të lejuar transferimin e ndihmave për viktimat. Ishte vetë i dërguari i posaçëm i Turqisë për Armeninë, Serdar Kiliç, ai që postoi në "Twitter" foto të kamionëve që kalonin pikën e kontrollit të Alikanit në anën turke të lumit Aras.

“Unë do ta kujtoj gjithmonë ndihmën bujare të dërguar nga populli armen për të ndihmuar në shpëtimin e njerëzve të prekur nga tërmet në Turqi”- deklaroi ai duke falënderuar zyrtarët armenë. Leja u përdor për herë të fundit në vitin 1988 për të transportuar ndihma nga Gjysmëhëna e Kuqe Turke në Armeninë e goditur nga tërmeti.

Që nga ajo kohë marrëdhëniet diplomatike midis Ankarasë dhe Jerevanit kanë ngecur për shkak të fërkimeve shumë të forta mbi rajonin e Nagorno-Karabakut. Tërmeti lëvizi diçka përtej vijës së thyerjes së Anadollit.

Përkthyer nga CNA.al