E fundit!

13:47 Live Updates

Karburantet në Shqipëri/ Një krizë besimi mes çmimeve dhe transparencës

Çmimet e karburantit sot dhe roli i sh...

Gjendet vepra e artit më e vjetër në botë/ Shokohen studiuesit

16 Shtator 2021, 11:07, Kulturë CNA

Studiuesit besojnë se ata mund të kenë identifikuar veprën më të vjetër të artit. Konkretisht një sekuencë prej pesë gjurmësh dore dhe këmbësh që mendohet se datojnë rreth 226,000 vjet më parë.

Sipas studiuesve të udhëhequr nga Universiteti ?Guangzhou? i Kinës, kjo vëpër të lë përshtypjen së është të paktën 3 deri në 4 herë më e vjetër se pikturat e shpellave të Francës, Indonezisë dhe Spanjës.

Vepra është gjetur në një dalje shkëmbore në Quesang, në rrafshnaltën Tibetiane, dhe besohet se printimet mund të kenë qenë ‘grafite parahistorike’.

Për të ndihmuar me pyetjen nëse printimet përbëjnë art, ekipi i është drejtuar arkeologut Thomas Urban nga Universiteti ?Cornell? i Neë York, kërkimi i të cilit ka përfshirë një studim të gjurmëve të njerëzve në Parkun Kombëtar të Meksikës, Ëhite Sands.

E dhëna e parë, shpjegoi ai, erdhi nga fakti se printimet u shtypën në travertin- një formë guri gëlqeror tokësor që depozitohet në afërsi të burimeve të nxehta- që më pas do të ngurtësohej.

“Do të kishte qenë një sipërfaqe e rrëshqitshme, e pjerrët,” vuri në dukje Urban.

Sipas revistës shkencore ?Bulletin? dëshmi të mëtejshme vijnë nga fakti se shkëmbi ka ruajtur gjurmët e dorës dhe gjurmët e këmbëve në mënyrë të përsosur. Këto janë të rralla në të dhënat fosile të paraardhësve njerëzorë.

Sipas ekipit, prania e gjurmëve të dorës lidh përshtypjet tibetiane me një traditë të gjatë të artit që përfshin stencilimin e duarve të mureve të shpellave.

169,000 deri në 266,000 vjet më parë, paneli i artit Quesang, deri më tani konsiderohet shumë më i vjetër se panelet e tjera të zbuluara deri më tani. Arti i gjetur në ishullin indonezian Sulaëesi dhe në shpellën El Castillo të Spanjës, për shembull, daton rreth 40,000-45,000 vjet më parë, ndërsa pikturat e shpellës Chauvet të Francës janë vetëm 30,000 vjet të vjetra.

Sigurisht, disa mund të dyshojnë në idenë se printimet Quesang në vetvete përbëjnë art. Në fund të fundit ato janë thjesht gjurmë.

“Kampet e ndryshme kanë përkufizime specifike të artit që i japin përparësi kritereve të ndryshme,” komentoi Urban.

Ai vazhdoi: ?Por unë do të doja ta tejkaloja atë dhe të thoja se mund të ketë kufizime të vendosura nga këto kategori të rrepta që mund të na pengojnë të mendojmë më gjerësisht për sjelljen krijuese dhe artin?.

Materialet e plota të studimit u botuan në revistën ?Science Bulletin?.