E fundit!

22:51 Aktualitet

Biznesmeni Artur Shehu thyen heshtjen: Jam pronar i vjetër i tokës në Zvërnec, nuk i njoh fare investitorët

Biznesmeni shqiptar Artur Shehu ka folur në emisionin Opin...

Alarmi/ Njerëzit mund të mos jenë në gjendje të riprodhohen në mënyrë natyrale

26 Shkurt 2021, 08:56, Blog CNA

Sot çdo mashkull ka vetëm gjysmën e numrit të spermatoziodeve që kishin gjyshërit e tyre. Zbulimi tronditës u bë publik në vitin në 2017 nga Shana Suon, epidemiologe mjedisore dhe e çështjeve të riprodhimit në Shkollën e Mjekësisë në Universitetin ?Mount Sinai? në Nju Jork.

Pas analizimit të 185 studimeve që përfshinin gati 45.000 burra të shëndetshëm, Suon dhe ekipi i saj, zbuluan se gjatë 4dekadave të fundit, numri i spermatozoideve midis burrave në vendet perëndimore kishte rënë me më shumë se 50 për qind. Po pse kjo rënie kaq e madhe? Suon thotë se në lojë janë shumë faktorë – përdorimi i alkoolit, pirja e duhanit, pesha trupore dhe mungesa e stërvitjes fizike. Por ajo flet për një arsye tjetër, më të fshehtë:ekspozimin ndaj kimikateve të zakonshme, që ndërhyjnë në prodhimin e hormoneve në trup.

Në një libër të ri, ?Numërimi mbrapsht:Si bota jonë moderne po kërcënon numrin e spermatozoideve?, duke ndryshuar zhvillimin riprodhues të meshkujve dhe femrave dhe rrezikuar të ardhmen e racës njerëzore?, Suon flet për dëmin e fshehtë që i shkaktojnë
këto kimikate pjellorisë tonë, dhe pse duhet të veprojmë tani për të parandaluar dëmet e mëtejshme. Ajo vlerëson se deri në vitin 2050, një pjesë e madhe e popullsisë globale do të ketë nevojë për teknologji riprodhuese të asistuar.

Cilat janë këto kimikate, që po e dëmtojnë fertilitetin e njerëzve?

Po flasim për qindra, në mos mijëra kimikate që janë të pranishme në jetën tonë. Ato që unë kam studiuar më shumë janë ftalatet, që është një grupim i madh kimikatesh. Disa prej tyre i bëjnë plastikat të buta dhe fleksibile. Ata përdorn tek produktet e kujdesit personal.
Për shembull, ato e ndihmojnë kremin e duarve që të kalojë nëpër lëkurën tuaj, dhe ndihmojnë që aroma të futet në hundë. Burimi më i zakonshëm i ekspozimit ndaj ftalateve është ushqimi.
Ato përdoren për përpunimin dhe paketimin e ushqimit. Nxehtësia e kombinuar me ushqimin, është një kombinim i keq në prani të ftalateve. Ato kanë shumë ndikim tek njerëzit dhe ajo për të cilën jam më e shqetësuar është aftësia e tyre për të ulur nivelin e testosteronit.
Pastaj janë bisfenolet,që veprojnë kundër hormonit femëror estrogjenit. Ato gjenden tek shishet e ujit për fëmijë dhe produkte të tjera. Ndërkohë pesticidet janë një burim kryesor i ekspozimit dhe një rrezik real për sistemin tonë endokrin.

Ju përmendët efektin e këtyre kimikateve në pjellorinë mashkullore, por në lidhje me pjellorinë tek femrat?

Ka shumë studime që tregojnë se kimikatet mund të ndryshojnë nivelet e hormoneve në trupin e një gruaje. Ato mund të ndërhyjnë në funksionin menstrual, moshën e ardhjes së ciklit të parë menstrual, moshën e hyrjes në menopauzë, çarjen e parakohshëm të vezoreve, etj.

Faktorët e stilit të jetesës, si dieta dhe ushtrimet fizike, por dhe ata sociologjikë, si njerëzit që presin më gjatë për të pasur fëmijë, lidhen gjithashtu me një rënie të pjellorisë. Deri në çfarë mase mund t?ua hedhim fajin këtyre kimikateve?

Por edhe faktorët e stilit të jetës që duket të jenë mjaft të ndryshëm nga këto kimikate, nuk janë dhe aq të ndryshëm. Për shembull, një faktor i stilit të jetesës që ndikon tek pjelloria është mbipesha. Një numër i këtyre kimikateve janë obezogjenë. Ata shkaktojnë mbipesha, ndërhyjnë në hormonet që kanë të bëjnë me ngopjen dhe metabolizmin.

Ne e dimë që cilësia e vezëve të grave bie me kalimin e moshës, gjë që ndikon tek pjelloria. A e përkeqësojnë këtë problem kimikatet si ftalatet?

Cilësia e vezëve të një gruaje, mund të ndikohet nga kimikatet e mjedisit. Ekziston një program, programi kërkimor në Harvard i quajtur Studimi i Mjedisit dhe Shëndetit Riprodhues (EARTH). Në atë studim, ajo që ata bëjnë është të marrin çifte që vijnë për riprodhim të asistuar, si IVF, dhe ata marrin mostra të urinës dhe gjakut nga burri dhe
gruaja.
Ata kanë treguar në studime të shumta se cilësia e vezës dhe embrionit është më e keqe dhe ka më pak lindje të suksesshme kur nëna dhe babai janë të ekspozuar ndaj një numri të gjerë të kimikateve mjedisore. Kjo flet shumë për cilësinë e vezës dhe spermës. Ato janë të që dyja të rëndësishme.

A ka mënyra se si mund ta përdorim bioteknologjinë, për t?i zëvendësuar këto kimikate me ato më të sigurta?

Absolutisht. Ka një lëvizje në rritje të quajtur ?kimia e gjelbër?. Disa kompani janë ngritur enkas rreth kësaj ideje. Ato janë të interesuar t?i bëjnë këto kimikate më të sigurta, ta pastrojnë ujin që konsumojmë dhe të testojnë siç duhet. Do të jetë një proces i kushtueshëm, dhe do të duhet kohë.
Por unë mendoj se është i realizueshëm. Për shembull, bioplastikat, të cilat bëhen nga burime të ripërtëritshme si patatet dhe niseshteja e misrit, ishin një përpjekje e parë për të zëvendësuar ftalatet. Pra mësimi është se ne kemi alternativa. Nëse ka vullnet, atëherë gjithçka mund të ndryshojë./Përshtatur nga CNA.al

Burimi: https://futurehuman.medium.com/humans-may-not-be-able-to-reproduce-naturally-much-longer-scientist-warns-bd3b9dbbf859